Examkin

Dil Bilgisi

823 soru

Soru 421Soru →

Sıfatlar, isimleri renk, biçim, durum yönünden niteleyebileceği gibi; işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla da belirtebilir. Bir isim aynı cümlede hem niteleme hem de belirtme sıfatı alarak kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu güzel elbiseyi özel günlerde giymeyi çok severdi.

Cevap

Doğru cevap, 'elbise' isminin hem 'bu' (işaret sıfatı) hem de 'güzel' (niteleme sıfatı) aldığı cümledir.
Doğru olan cümlede 'elbise' ismi kullanılmıştır. Bu isme sorulan 'Nasıl elbise?' sorusu 'güzel' (niteleme sıfatı) cevabını verirken; 'Hangi elbise?' sorusu 'bu' (işaret sıfatı - belirtme sıfatı) cevabını vermektedir. Böylece bir isim her iki türden sıfatı da bünyesinde barındırmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve onları niteleyen/belirten sözcükleri tespit et.
'Elbise', 'sınav', 'oda', 'deniz', 'sabah' gibi isimler belirlendi.
Sıfatların hangi ismi etkilediğini bulmak, türlerini belirlemek için ilk adımdır.
2
İsimlere 'Nasıl?' sorusunu sorarak niteleme sıfatlarını; 'Hangi, kaç, ne kadar?' sorularını sorarak belirtme sıfatlarını ayırt et.
'Nasıl elbise? Güzel' (Niteleme), 'Hangi elbise? Bu' (Belirtme) eşleşmesi sağlandı.
Bir ismin her iki sıfat türünü birden alıp almadığını kontrol etmek gerekir.
3
Diğer şıklardaki sözcüklerin zarf veya zamir olup olmadığını kontrol et.
'Sıkı' ve 'sessizce' kelimelerinin fiili etkilediği (zarf), 'bunları' ve 'şurada' kelimelerinin ismin yerini tuttuğu (zamir) görüldü.
Çeldiricilerde sıfat gibi görünen ancak farklı türde olan sözcükleri elemek için bu ayrım kritiktir.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Görevleri

Daha Fazla Pratik

Sıfat ve zamir ayrımını pekiştirmek için 'o', 'bu', 'şu' kelimelerinin ek alıp almadığına dikkat ediniz; ek alan işaret kelimeleri genellikle zamirdir.
Tahmini Süre:45s
Soru 422Soru →

Mutfaktaki (I)kavurma tenceresini taşıyan (II)ekip, (III)birçok (IV)kaygının (V)sessizce dile getirilmesine neden oldu.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerin tür ve özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III.III. sözcük, ismin yerini belirsiz şekilde tuttuğu için belgisiz zamir görevindedir.

Cevap

Cümledeki 'birçok' sözcüğü bir belgisiz sıfattır, belgisiz zamir değildir.
Cümledeki 'birçok' sözcüğü, 'kaygının' ismini miktar bakımından belirten bir belgisiz sıfattır. Zamirler ismin yerini tutarken sıfatlar isimle birlikte kullanılır. Bu nedenle 'birçok' sözcüğü için yapılan 'belgisiz zamir' nitelemesi yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin temel türlerini belirleme
I: İsim (Kalıcı), II: İsim (Topluluk), III: Sıfat, IV: İsim (Soyut), V: Zarf
Sözcüklerin cümledeki görevlerini ve aldıkları ekleri analiz etmek tür ayrımı için şarttır.
2
III. sözcüğün (birçok) görevini analiz etme
'birçok' kelimesi 'kaygı' ismini nitelemektedir.
Sıfatlar isimlerin önüne gelerek onları niteler veya belirtir. Eğer 'birçoğu' şeklinde kullanılsaydı zamir olurdu.
3
Seçeneklerdeki iddiaları doğruluğu açısından kontrol etme
C seçeneğindeki 'zamir' ifadesinin yanlış olduğu saptandı.
Sözcük ismin yerini tutmadığı için zamir kategorisine giremez.

Anahtar Kavram

İsimlerde Tür ve Özellik Ayrımı (Kalıcı İsim, Topluluk İsmi, Soyut İsim)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 423Soru →

Kamu kurumlarındaki demirbaşların takibi ve düzeni, resmî işleyişin sürekliliği için oldukça önemlidir. Bu bağlamda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde belgisiz zamir kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Malzemelerin birçoğu depodaki raflara yerleştirildi.

Cevap

Malzemelerin birçoğu depodaki raflara yerleştirildi cümlesinde 'birçoğu' sözcüğü belgisiz zamir görevinde kullanılmıştır.
Doğru seçenekte yer alan 'birçoğu' sözcüğü, cümlede hangi malzemeler olduğu tam olarak belirtilmeyen isimlerin yerini tutmuştur ve iyelik eki alarak zamirleşmiştir. Diğer seçeneklerdeki benzer sözcükler ise önündeki isimleri belirttiği için sıfat görevindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki belirsizlik veya işaret bildiren sözcükleri tespit et.
A'da 'birçok', B'de 'her', C'de 'birçoğu', D'de 'şu', E'de 'hangi' sözcükleri tespit edildi.
Zamirler ve sıfatlar genellikle aynı kökten gelen veya benzer anlamlar taşıyan sözcüklerdir.
2
Bu sözcüklerin bir ismi niteleyip nitelemediğini (sıfat) yoksa ismin yerini mi tuttuğunu (zamir) kontrol et.
A, B, D ve E seçeneklerinde sözcükler bir isimden önce gelerek o ismi nitelemiş veya belirtmiştir; ancak C seçeneğinde 'birçoğu' sözcüğü doğrudan ismin yerini tutmuştur.
Sıfatlar isimlerle birlikte kullanılırken zamirler ismin yerini tutarak ek alabilirler.

Anahtar Kavram

Belgisiz zamirler, isimlerin yerini kesinlik kazandırmadan, belirsiz bir şekilde tutan sözcüklerdir (herkes, biri, birçoğu, birkaçı, bazıları vb.).

Alternatif Yöntem

Sözcüğün ek alıp almadığına bakabilirsiniz. Belgisiz zamirler genellikle iyelik ekleri (birçoğ-u, bazılar-ı) alarak kullanılırken, belgisiz sıfatlar genellikle kök halindedir ve ismi niteler.
Tahmini Süre:45s
Soru 424Soru →

Toplumsal (I) ayrım yapılmaksızın her (II) seçenek üzerinde durulması, bu (III) sürecin (IV) gözetim altında (V) bölge genelinde yayılmasını sağlamıştır.

Bu cümlede numaralanmış sözcüklerden hangisi, kökünün türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Numaralanmış sözcüklerden 'gözetim' sözcüğünün kökü 'göz' ismiyken, diğer sözcüklerin kökleri fiildir.
Dördüncü sırada verilen 'gözetim' sözcüğünün kökü 'göz' ismidir. Bu kök önce '-et-' yapım ekini alarak 'gözet-' fiiline dönüşmüş, ardından '-im' ekiyle tekrar isim olmuştur. Diğer tüm sözcüklerin (ayır-, seç-, sür-, böl-) kökleri fiil türündedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin en küçük anlamlı parçalarını (köklerini) ve türlerini belirlemek.
Kökler ve türleri tespit edildi.
Sözcük yapısı sorularında kökün isim mi yoksa fiil mi olduğunu anlamak için kelimenin anlamlı en küçük parçasına bakılır.
2
Numaralanmış sözcükleri tek tek analiz etmek.
Analiz sonuçları:
I. Ayrım: ayır- (Fiil)
II. Seçenek: seç- (Fiil)
III. Süreç: sür- (Fiil)
IV. Gözetim: göz (İsim)
V. Bölge: böl- (Fiil)
Ayrım sözcüğünde 'ayır-' fiili ünlü düşmesine uğramıştır. Süreç sözcüğü 'sür-' fiilinden türemiştir. Gözetim sözcüğü ise 'göz' isminden türetilen 'gözet-' fiilinden gelmektedir.
3
Kök türü farklı olanı seçmek.
Gözetim sözcüğünün kökü isim, diğerlerininki fiildir.
Sözcük yapısı bakımından istenen kriter kök türü farklılığıdır.

Anahtar Kavram

Sözcük Kökü ve Kök Türleri (İsim ve Fiil Kökleri)
Tahmini Süre:50s
Soru 425Soru →

Başarıya ulaşmak için şu üç değere ihtiyaç vardır ( ) azim ( ) sabır ve dürüstlük ( ) Bu ilkeler insanı hedefine ulaştırır ( )

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (:) (,) (.) (.)

Cevap

Yay ayraçla belirtilen yerlere sırasıyla iki nokta, virgül, nokta ve nokta getirilmelidir.
Doğru seçenekte belirtilen sıralama, Türk Dil Kurumu'nun güncel noktalama kurallarıyla tam uyumludur. Örnek verilecek cümleden sonra iki nokta, eş görevli kelimeler arasında virgül ve anlamca tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta getirilmesi gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Örnekleme öncesi işareti belirleme
İki nokta (:)
Cümlede 'şu üç değere ihtiyaç vardır' denilerek örnekler sıralanacağı belirtilmiştir; TDK kurallarına göre kendisinden sonra örnek verilecek cümleden sonra iki nokta konur.
2
Eş görevli sözcükleri ayırma
Virgül (,)
'Azim' ve 'sabır' kelimeleri aynı görevde (nesne/unsur) kullanılan sözcüklerdir; bu tür kelimeleri ayırmak için virgül kullanılır.
3
Örnek listesinin sonunu belirleme
Nokta (.)
Cümle başında üç değerden bahsedilmiş ve azim, sabır, dürüstlük olmak üzere üçü de sayılmıştır. Sayı sınırlandırması tamamlandığı için sonuna nokta konur.
4
Cümle sonu işaretini belirleme
Nokta (.)
'Bu ilkeler insanı hedefine ulaştırır' yargısı tamamlanmış, bitmiş bir cümledir; bu nedenle sonuna nokta konur.

Anahtar Kavram

İki nokta, virgül ve nokta kullanım kuralları
Tahmini Süre:45s
Soru 426Soru →

Bu (I)yazarın son (II)denemesinde, (III)toplumun (IV)ayrışmasına neden olan bazı (V)düşünceler titizlikle ele alınmıştır.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV. sözcük, bir kavramın kalıcı adı hâline geldiği için fiilimsi özelliğini tamamen yitirmiştir.

Cevap

Dördüncü sözcük olan 'ayrışmasına' ifadesi bir kalıcı isim değil, fiillik özelliğini koruyan bir isim-fiildir.
Dördüncü numaralı sözcük olan 'ayrışmasına', '-ma' isim-fiil ekini almıştır. Bu sözcük, bir varlığın veya somut/donmuş bir kavramın kalıcı adı (deneme, giriş, yemek gibi) olmamış, bir eylemin gerçekleşme biçimini/sürecini ifade eden bir isim-fiil olarak kalmıştır. Bu yüzden fiilimsi özelliğini yitirdiği iddiası yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin türlerini ve yapılarını incele.
I. Yazar (türemiş isim), II. Deneme (kalıcı isim), III. Toplum (topluluk ismi), IV. Ayrışma (isim-fiil), V. Düşünce (soyut isim).
Sözcüklerin temel kategorilerini belirlemek yanlış seçeneği bulmayı sağlar.
2
Dördüncü sözcüğün (IV) durumunu analiz et.
'Ayrışma' sözcüğü bir sürecin adıdır ve hala eylem anlamı taşımaktadır. 'Kalıcı isim' olması için bir nesne veya tam bir kavramın donmuş adı olması gerekirdi (örneğin: deneme).
İsim-fiil ile kalıcı isim arasındaki farkı ayırt etmek sorunun can alıcı noktasıdır.
3
Diğer şıklardaki ekleri kontrol et.
I'de tamlayan (-ın), II'de iyelik (-si) ve bulunma (-de), III'te tamlayan (-un), V'te çoğul (-ler) ekleri doğru tanımlanmıştır.
Eklerin görevlerini doğrulamak diğer seçeneklerin neden doğru olduğunu açıklar.

Anahtar Kavram

İsim-fiil ile Kalıcı İsim Ayrımı

İpuçları

1
Kalıcı isimler, bir eylemin adı olmaktan çıkıp bir nesnenin adı haline gelirler. 'Ekmek' veya 'çakmak' gibi örnekleri hatırla.

Daha Fazla Pratik

Kalıcı isimler ile isim-fiilleri ayırt etmek için cümleye olumsuzluk eki (-me/-ma) getirmeyi dene; eylem anlamı sürüyorsa isim-fiildir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 427Soru →

Kamu yönetiminde (I) ağaran saçların tecrübesi ile (II) sararan sayfaların birikimi, geleceğe ışık tutmalıdır. (III) Oynayan çocukların yarınlarını inşa etmek için (IV) kanayan sosyal yaralara somut çözümler sunulmalıdır. (V) Kısalan çalışma süreleri içinde bile en yüksek verimi almak, her kamu görevlisinin liyakat göstergesidir.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi, kökünün türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V

Cevap

Parçada numaralanmış sözcüklerden beşincisi olan 'kısalan' kelimesinin kökü 'kıs-' fiili iken, diğer sözcüklerin tamamı isim kökünden türetilmiştir.
Beşinci sözcük olan 'kısalan' kelimesinin kökü 'kıs-' fiilidir. Türkçede 'kısa' sözcüğü de bu fiilden türetilmiştir (kıs-a). Dolayısıyla bu sözcük fiil köklüdür. Diğer sözcüklerin kökleri ise 'ak', 'sarı', 'oyun' ve 'kan' isimleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini ve uğradıkları ses olaylarını analiz etme
I. Ak-ar-an (ak: isim kökü, k>ğ değişimi), II. Sarı-ar-an (sarı: isim kökü, ı düşmesi), III. Oyun-a-y-an (oyun: isim kökü, u düşmesi), IV. Kan-a-y-an (kan: isim kökü), V. Kıs-a-l-an (kıs-: fiil kökü).
Kök türünü belirlemek için sözcüğün anlamlı en küçük parçasına inmek ve eklerle olan anlam ilişkisini kurmak gerekir.
2
Köklerin türlerini (isim/fiil) sınıflandırma
Ak, Sarı, Oyun ve Kan sözcükleri isim köküdür; Kıs- sözcüğü ise fiil köküdür.
Sözcük köklerine '-mek / -mak' mastar eki getirilerek tür tespiti yapılır.
3
Farklı olan kök türünü belirleme
Beşinci sözcük fiil kökenli olduğu için cevap odur.
Diğer dört seçenek isim kökü ortak paydasında birleşmektedir.

Anahtar Kavram

Sözcüklerde kök türü analizi ve ses olaylarının kök üzerindeki etkisi

Daha Fazla Pratik

İsimden fiil ve fiilden fiil yapım ekleri arasındaki farkları pekiştirmek için benzer ses değişimli sözcükleri (kıvrım, sızla-, çevre) analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 428Soru →

(I) Güzelce planlanmış bir organizasyonda (II) şunu hiçbir zaman unutmamak gerekir: (III) Nitelikli çıktılar elde etmek için (IV) bu ekiplerin (V) doğru çalışması şarttır.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi "niteleme sıfatı" görevinde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Parçadaki 'nitelikli' sözcüğü, 'çıktı' isminin nasıl olduğunu (durumunu) belirttiği için niteleme sıfatıdır.
Nitelikli sözcüğü 'çıktı' ismine sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap verdiği ve ismin kalıcı bir özelliğini/durumunu belirttiği için niteleme sıfatıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin hangi tür kelimeleri etkilediğini belirle.
I ve V numaralı sözcükler fiilimsileri, III ve IV numaralı sözcükler isimleri etkilemektedir. II numaralı sözcük ise bir ismin yerini tutmaktadır.
Sıfatlar isimleri niteler veya belirtirken, zarflar fiilleri veya fiilimsileri etkiler.
2
İsimleri etkileyen sözcükler arasından niteleme görevinde olanı seç.
'Nitelikli' sözcüğü ismi durum yönünden nitelerken, 'bu' sözcüğü ismi işaret yoluyla belirtmektedir.
Niteleme sıfatları isme sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap verir.

Anahtar Kavram

Niteleme sıfatları, isimleri durum, renk ve biçim yönünden niteleyen sözcüklerdir.
Tahmini Süre:50s
Soru 429Soru →

Resmî raporlarda ve akademik metinlerde birleşik kelimelerin yazımı, dilin kurallarına uygunluk ve anlam netliği açısından büyük önem taşımaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kriz anlarında sağ duyu ile hareket etmek, sorunların büyümeden çözülmesini sağlayan en önemli etkendir.

Cevap

Cümledeki 'sağ duyu' ifadesi, anlamca kaynaşmış bir birleşik kelime olduğu için 'sağduyu' şeklinde bitişik yazılmalıdır.
Doğru yanıt olan cümlede geçen 'sağ duyu' ifadesi yanlıştır. Türkçede 'sağduyu' sözcüğü, kelimelerin anlamca kaynaşması sonucu oluşmuş bir birleşik isimdir ve her zaman bitişik yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri ve eklerin yazımını inceleyin.
Seçeneklerde 'birkaç', 'el birliği', 'sağ duyu', 'resmî' ve 'pek çok' gibi dikkat çeken yapılar bulunmaktadır.
Yazım yanlışları genellikle birleşik kelimelerin ayrı veya bitişik yazılması durumunda ortaya çıkar.
2
Tespit edilen sözcükleri TDK güncel yazım kurallarına göre değerlendirin.
'Sağduyu' sözcüğünün bitişik yazılması gerektiği halde ayrı yazıldığı tespit edilmiştir.
Anlamca kaynaşmış veya ses değişikliğine uğramış bazı birleşik sözcüklerin bitişik yazılması zorunludur.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerin Yazımı (Anlam Kayması)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 430Soru →

Türkçede "dış, iç, sıra" sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sınav sonuçlarının ilan edilmesinin yanısıra, adaylara tercih süreciyle ilgili kapsamlı bir bilgilendirme yapılacak.

Cevap

Sınav sonuçlarının ilan edilmesinin yanısıra ifadesinde yer alan "yanısıra" sözcüğü "yanı sıra" şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Türkçede "dış, iç, sıra" sözcükleriyle oluşturulan birleşik kelimeler ayrı yazılır. Bu kural uyarınca; yanı sıra, peşi sıra, ardı sıra, yurt dışı, yurt içi, hafta içi, ahlak dışı gibi örneklerin tamamı ayrı yazılmalıdır. İkinci seçenek olan ifadede "yanısıra" şeklinde bitişik yazım yapıldığı için yazım yanlışı mevcuttur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik kelimeleri ve terimleri tespit et.
Cümlelerde "yurt dışı", "yanısıra", "etik dışı", "olağanüstü" ve "birçok" ifadeleri tespit edildi.
Yazım yanlışı genellikle bu tür yapı birleşmelerinde ortaya çıkar.
2
"Dış, iç, sıra" sözcüklerinin yazım kuralını hatırla.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre bu sözcüklerle kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılmalıdır.
Soruda verilen kuralın doğru uygulanıp uygulanmadığını denetlemek gerekir.
3
Tespit edilen kelimeleri kurala göre analiz et.
"Yanı sıra" ifadesinin bitişik yazıldığı görüldü.
Yanlış yazılan seçeneği bulmak için kuralla çelişen kullanımı belirlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Dış, iç ve sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelimelerin ayrı yazılması kuralı.

Alternatif Yöntem

Cümledeki birleşik sözcüğün ikinci kelimesine odaklanın; 'sıra, dış, iç' kelimeleri genellikle ayrı yazılarak bağımsız anlamlarını korurlar.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 431Soru →

Toplumsal (I) ilerleyişin önündeki yapısal (II) engelleri aşmak, (III) çevredeki (IV) birikimi (V) besleyen unsurları saptamaktan geçer.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi, yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II

Cevap

Cümledeki 'engelleri' sözcüğü, herhangi bir yapım eki almadığı ve sadece çekim ekleri (çoğul ve durum eki) aldığı için yapısı bakımından 'basit'tir; diğer tüm sözcükler en az bir yapım eki alarak 'türemiş' yapı kazanmıştır.
Cümlede yer alan 'engelleri' sözcüğünün kökü 'engel'dir. Bu kök üzerine gelen '-ler' eki çokluk eki, '-i' eki ise belirtme durumu ekidir. Her iki ek de çekim eki kategorisinde olduğu ve sözcüğün anlamını veya türünü değiştirmediği için sözcük yapıca 'basit'tir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini ve aldıkları ekleri analiz etme
I: ileri-le-y-iş (türemiş), II: engel-ler-i (basit), III: çevir-e-de-ki (türemiş), IV: bir-ik-im-i (türemiş), V: besi-le-y-en (türemiş)
Sözcüğün yapısını belirleyen temel unsur, yapım eki alıp almadığıdır.
2
Ses olaylarının kök üzerindeki etkisini kontrol etme
'ilerleyiş', 'çevre' ve 'besleyen' sözcüklerinde ünlü düşmesi yaşanmıştır.
Ünlü düşmesi yaşayan sözcüklerde kök-ek ayrımı yapılırken yapım ekinin varlığı gözden kaçırılmamalıdır.
3
Sözcük yapısı kategorilerini karşılaştırma
Dört sözcük türemiş, bir sözcük ise basittir.
Farklı olan yapıyı tespit etmek için seçenekler arasındaki dağılım kontrol edilir.

Anahtar Kavram

Sözcük Yapısı (Basit, Türemiş, Birleşik)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 432Soru →

Nitelikli bir metin oluşturmanın temel koşullarından biri, sözcüklerin yazımında dil bilgisi kurallarına titizlikle uymaktır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sanatçının son sergisindeki sıradışı eserler, sanat eleştirmenleri tarafından büyük bir ilgiyle karşılandı.

Cevap

Sanatçının sergisindeki eserlerden bahseden cümlede geçen 'sıradışı' sözcüğü yanlış yazılmıştır; doğrusu 'sıra dışı' şeklinde ayrı olmalıdır.
Türkçe yazım kurallarına göre 'dış, iç, sıra' sözcükleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılmalıdır. Sanat sergisinden bahseden cümlede geçen 'sıradışı' kelimesi bitişik yazıldığı için yazım yanlışı yapılmıştır; doğrusu 'sıra dışı' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki birleşik sözcüklerin ve özel adların yazımını kontrol etmek.
Cümlelerde geçen 'Türk Dil Kurumunun', 'Batı Anadolu'nun', 'sıradışı', 'iş birliği' ve 'mart ayı' ifadeleri dikkat çeker.
Yazım yanlışları genellikle bu tür kritik yapıtlarda yoğunlaşır.
2
Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenen 'dış, iç, sıra' sözleriyle kurulan birleşik kelime kuralını uygulamak.
'Sıra dışı' ifadesinin bu kural gereği ayrı yazılması gerektiği belirlenir.
Türkçede 'sıra' sözcüğüyle oluşturulan 'yanı sıra', 'aklı sıra' gibi ifadeler ayrı yazılır.
3
Diğer seçeneklerdeki olası hata noktalarını (kurum ekleri, yön adları, tarih yazımı) teyit etmek.
Kurumlara gelen eklerin ayrılmaması, yön adının büyük harfle başlaması ve ay adının küçük yazılması kurallarının doğru uygulandığı görülür.
Seçeneklerin çeldiricilik düzeyini ve doğruluğunu netleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Bitişik ve Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler (Dış, İç, Sıra Kuralı)
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 433Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret sıfatı hem de niteleme sıfatı bir arada kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu eski binanın giriş kapısı nihayet belediye tarafından onarıldı.

Cevap

Şu eski binanın giriş kapısı nihayet belediye tarafından onarıldı.
Doğru olan seçenekte 'şu' sözcüğü 'binanın' ismini işaret ederek belirtme (işaret) sıfatı, 'eski' sözcüğü ise aynı ismi niteleyerek niteleme sıfatı görevini üstlenmiştir. İki sıfat türü de aynı isim grubu üzerinde bir arada kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki isimleri ve bu isimlerin önüne gelen sözcükleri belirleyin.
'Bina' isminin önüne 'şu' ve 'eski' sözcüklerinin geldiği tespit edildi.
Sıfatlar her zaman isimlerden önce gelerek onları niteler veya belirtir.
2
Belirlenen sözcüklerin türlerini 'Nasıl?' ve 'Hangi?' sorularıyla kontrol edin.
'Hangi bina?' sorusuna 'Şu bina' (işaret sıfatı), 'Nasıl bina?' sorusuna 'Eski bina' (niteleme sıfatı) cevabı alındı.
İşaret sıfatı isme sorulan 'Hangi?', niteleme sıfatı ise 'Nasıl?' sorusuna cevap verir.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme (İşaret) Ayrımı
Tahmini Süre:45s
Soru 434Soru →

Sıfatlar, isimlerin önüne gelerek onları niteleyen veya belirten sözcüklerdir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan altı çizili sözcük sıfat (ön ad) görevinde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu büyük çınar ağacının gölgesinde biraz dinlendik.

Cevap

İşaret bildiren sözcüğün bir ismi belirttiği 'Şu büyük çınar ağacının...' cümlesindeki kullanım sıfat görevindedir.
Doğru seçenekte yer alan 'Şu' sözcüğü, kendisinden sonra gelen 'büyük çınar ağacı' isim grubunu işaret yoluyla belirttiği için bir işaret sıfatıdır. Cümlede aynı zamanda 'büyük' sözcüğü de niteleme sıfatı olarak kullanılarak bir ismin hem niteleme hem belirtme sıfatı alması örneklendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Altı çizili sözcüklerin cümledeki işlevini belirleyin.
Sözcüklerin bir ismi mi etkilediği yoksa bir ismin yerini mi tuttuğu saptanır.
Sıfatlar isimleri niteler veya belirtirken; zamirler isimlerin yerini tutar, zarflar ise fiilleri veya fiilimsileri etkiler.
2
İşaret bildiren sözcükleri (Bunu, Şunu, Şu) inceleyin.
'Bunu' ve 'Şunu' sözcükleri ismin yerini tutarken; 'Şu' sözcüğü 'çınar ağacı' ismini işaret etmektedir.
İşaret bildiren sözcük bir ismi etkiliyorsa işaret sıfatı, ismin yerini tutuyorsa işaret zamiridir.
3
Nitelik bildiren sözcükleri (Soğuk, Sıcak) inceleyin.
Bu sözcüklerin 'anlatmak' ve 'karşılamak' fiillerini etkilediği görülür.
Nitelik bildiren sözcükler fiilleri etkilediğinde durum zarfı görevini üstlenir.

Anahtar Kavram

Sıfatlar ve Diğer Sözcük Türleri Arasındaki Farklar
Tahmini Süre:45s
Soru 435Soru →

Sıfatlar, isimleri çeşitli yönlerden niteleyen (niteleme sıfatı) ya da işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla belirten (belirtme sıfatı) sözcüklerdir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu eski eşyaları tavan arasına kaldırdılar.

Cevap

Doğru cevap, 'eşya' isminin hem 'şu' işaret sıfatı hem de 'eski' niteleme sıfatıyla birlikte kullanıldığı seçenektir.
Doğru seçenekte yer alan 'Şu eski eşyaları' ifadesinde 'eşya' ismi bir nesnedir. 'Şu' sözcüğü bu ismi işaret yoluyla belirttiği için işaret (belirtme) sıfatıdır; 'eski' sözcüğü ise ismin bir özelliğini (durumunu) bildirdiği için niteleme sıfatıdır. Dolayısıyla isim her iki sıfat türünü de almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri tespit et.
Cümlelerde 'eşya', 'çanta', 'soru', 'gün', 'hava' gibi isimler bulunmaktadır.
Sıfatlar isimlerin önüne gelerek onları etkileyen sözcükler olduğu için önce isimler bulunmalıdır.
2
İsimlerin önündeki sözcüklerin türünü belirle.
Belirlenen isimlerin önünde işaret, niteleme ve miktar bildiren sözcükler vardır.
Sözcüklerin ismi niteleyip nitelemediği veya belirtip belirtmediği kontrol edilir.
3
Hem niteleme hem de belirtme sıfatının aynı ismi etkileyip etkilemediğini kontrol et.
'Şu eski eşyalar' tamlamasında 'eşya' ismi iki farklı sıfat almıştır.
Sorunun kökünde her iki sıfat türünün de bir arada kullanılması istenmektedir.

Anahtar Kavram

Sıfatların (Niteleme ve Belirtme) birlikte kullanımı
Soru 436Soru →

Kamu binalarının restorasyon sürecinde (I) kimileri geleneksel mimariyi savunurken (II) birçok uzman modern teknikleri önerdi. (III) Bu kararsızlık (IV) bizim çalışmalarımızı aksatsa da (V) hangisinin uygulanacağına nihai olarak kurul karar verecek.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangileri zamir (adıl) görevinde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I, IV ve V

Cevap

Parçadaki 'kimileri', 'bizim' ve 'hangisinin' sözcükleri zamir görevindedir.
Parçada geçen 'kimileri' belgisiz zamir, 'bizim' şahıs zamiri ve 'hangisinin' soru zamiri görevinde kullanılmıştır. Bu sözcüklerin her biri cümlede doğrudan bir ismin yerini tutmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Numaralanmış sözcüklerin cümle içindeki görevlerini belirle.
I (kimileri): Belirsiz kişilerin yerini tutan belgisiz zamir, II (birçok): 'Uzman' ismini niteleyen belgisiz sıfat, III (bu): 'Kararsızlık' ismini işaret eden işaret sıfatı, IV (bizim): Konuşan kişilerin yerini tutan şahıs zamiri, V (hangisinin): Seçenekler arasından birinin yerini soru yoluyla tutan soru zamiri.
Sözcüklerin isimle olan ilişkisi, sıfat veya zamir ayrımı yapmayı sağlar.
2
Zamir olanları gruplandır ve seçeneklerle karşılaştır.
I, IV ve V numaralı sözcükler zamirdir.
Zamirler isimlerin yerini tutarken, sıfatlar isimlerin önüne gelerek onları niteler veya belirtir.

Anahtar Kavram

Zamirler, isimlerin yerini tutan; sıfatlar ise isimleri niteleyen veya belirten sözcük türleridir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 437Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gök bilimiyle ilgilenen araştırmacılar, Elazığ'daki Hazar Gölümüz'ün su seviyesindeki değişimleri yakından takip ediyor.

Cevap

Hazar Gölümüzün ifadesinde kesme işareti kullanılmamalıdır; çünkü Türk Dil Kurumu kurallarına göre sonunda 3. kişi iyelik eki bulunan özel adlara başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmaz.
Cümlede geçen 'Hazar Gölümüz'ün' ifadesinde yazım yanlışı yapılmıştır. Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre; sonunda 3. teklik kişi iyelik eki bulunan özel adlara (Hazar Gölü), bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde (Hazar Gölümüz) kesme işareti kullanılmaz. Doğru yazım 'Hazar Gölümüzün' şeklinde olmalıdır. Bu, KPSS düzeyinde oldukça ayırt edici ve üst seviye bir kuraldır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel adları ve onlara gelen ekleri tespit et.
Özel adlar: Elazığ ve Hazar Gölü. Ekler: -daki (sıfat yapan ek) ve -ümüzün (iyelik ve tamlayan eki).
Yazım yanlışları genellikle özel adlara gelen eklerin ayrılmasında yapıldığı için bu bölümleri incelemek gerekir.
2
Hazar Gölü özel adının sonundaki iyelik ekini kontrol et.
Özel adın orijinal hali 'Hazar Gölü'dür ve sonunda 3. teklik kişi iyelik eki (-ü) bulunmaktadır.
Türkçedeki iyelik eki değişimi kuralının (Boğaz Köprüsü, Amik Ovası vb.) uygulanabilirliğini belirlemek.
3
İyelik eki değişimi kuralını uygulayarak yazımı doğrula.
Orijinal iyelik eki yerine 'bizim' anlamı katan '-ümüz' eki geldiğinde kesme işareti kalkar: Hazar Gölümüzün.
TDK kuralına göre bu tür durumlarda kesme işareti kullanılması bir yazım kusurudur.

Anahtar Kavram

Özel Adlara Gelen Eklerin Yazımı (İyelik Eki Değişimi İstisnası)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 438Soru →

Resmî yazışmalarda ve kamu hizmetlerinin yürütülmesinde ifadelerin netliği için sözcük türlerinin doğru kullanımı esastır. İsimlerin yerini tutan sözcüklere zamir (adıl) denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde zamir türünde bir sözcük kullanılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hangi birimin görev dağılımı hazırlanan raporda açıklandı?

Cevap

İçinde 'hangi' sözcüğünün soru sıfatı olarak kullanıldığı cümle zamir barındırmamaktadır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'hangi' sözcüğü, kendisinden sonra gelen 'birimin' ismini soru yoluyla belirttiği için soru sıfatı görevindedir. Cümlenin geri kalanında (görev, dağılımı, hazırlanan, raporda, açıklandı) isimlerin yerini tutan herhangi bir zamir bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimlerin yerini tutan sözcükleri (kişi, işaret, belgisiz, soru, dönüşlülük zamirleri) araştırmak.
Dört cümlede zamir bulunurken bir cümlede sadece sıfat ve isim türünde sözcükler tespit edilmiştir.
Zamirler, isimlerin yerini doğrudan veya dolaylı olarak tutan kelime türleridir.
2
Sözcüklerin görevlerini (niteleme/belirtme vs. yerini tutma) analiz etmek.
'Bunu', 'kimin', 'hepimiz', 'kendi' ve 'sizden' sözcüklerinin zamir; 'hangi' sözcüğünün ise sıfat olduğu belirlenmiştir.
Soru bildiren sözcükler bir ismi etkilediğinde sıfat, ismin yerini tuttuğunda zamir olur.

Anahtar Kavram

Zamir (Adıl) Türleri ve Sıfatlardan Ayrımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki soru ve işaret bildiren kelimelerin bir ismi etkileyip etkilemediğine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

İşaret bildiren 'bu, şu, o' gibi sözcüklerin zamir ve sıfat görevlerini ayırt etmek için benzer analizler yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 439Soru →

Kamu hizmetlerinin yürütülmesinde hazırlanan resmî evrakların dil bilgisi kurallarına uygun olması profesyonelliğin gereğidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Personelin özlük haklarıyla ilgili hergün yeni bir düzenleme yapılıyor.

Cevap

Personelin özlük haklarıyla ilgili hergün yeni bir düzenleme yapılıyor.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'hergün' ifadesi hatalı yazılmıştır. 'Her' sözcüğü ile kurulan 'her gün', 'her an', 'her yer' gibi tamlamalar her zaman ayrı yazılmalıdır. 'Her' sözcüğünün bitişik yazıldığı durumlar sadece 'herkes', 'herhangi' ve 'herhalde' (ihtimal anlamında) gibi sınırlı istisnalardır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik yazılmış veya ayrı yazılmış kelime gruplarını belirleyin.
Hergün, hiçbir, yanı sıra, birkaç, her şey ifadeleri tespit edildi.
Yazım kuralları sorularında özellikle belgisiz sıfatlar ve tamlamalar hata potansiyeli taşır.
2
TDK'nin 'her' ve 'bir' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimeler kuralını uygulayın.
'Her' sözcüğüyle kurulan 'her gün' ifadesinin ayrı yazılması gerektiği saptandı.
TDK'ye göre 'her' sözcüğü; herkes, herhangi ve herhalde dışında genellikle ayrı yazılan tamlamalar kurar.

Anahtar Kavram

Her ve Bir sözcüklerinin yazımı

İpuçları

1
'Her' ve 'bir' ile başlayan belgisiz sözcüklerin bazıları bitişik, bazıları ayrı yazılır.
2
'Hergün' ve 'her şey' ifadelerinin yazılışını TDK kuralları çerçevesinde tekrar gözden geçirin.
3
'Şey' sözcüğü her zaman ayrı yazılırken, 'her gün' de anlamını koruyan iki ayrı sözcük olarak ayrı yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'her an', 'her yer' ve 'her biri' gibi 'her' ile kurulan diğer ayrı yazılan tamlamaları çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 440Soru →

Resmî kurumların faaliyet raporlarında ve bilgilendirme metinlerinde noktalama işaretlerinin doğru kullanımı, bilginin eksiksiz iletilmesi açısından kritiktir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakanlığımız bünyesinde yürütülen sosyal projeler şunlardır; gençlik kampları, spor festivalleri ve mesleki eğitim kursları.

Cevap

Sosyal projelerin listelendiği cümlede kullanılan noktalı virgül yanlıştır; bu ifade bir açıklama/örnekleme başlattığı için iki nokta gerektirir.
Bakanlık bünyesindeki projelerin açıklandığı ve örneklendiği cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra iki nokta (:) getirilmelidir. Noktalı virgül (;) ise daha çok sıralı cümlelerin veya gruplandırmaların arasında kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yapılarını ve noktalama işaretlerinin görevlerini inceleyin.
Cümlelerde noktalı virgül (;), iki nokta (:) ve virgül (,) kullanımları tespit edildi.
Yanlış kullanımı bulmak için her işaretin o bağlamdaki görevini teyit etmek gerekir.
2
Örnekleme veya açıklama yapılan cümleleri kontrol edin.
Bakanlık projelerinin sayıldığı cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra noktalı virgül kullanıldığı görüldü.
Türkçe dil bilgisinde kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta konması zorunludur.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül kullanımlarının doğruluğunu denetleyin.
Gruplandırma, özne belirginleştirme ve sıralı cümle ayırma görevlerinin doğru uygulandığı saptandı.
Noktalı virgülün farklı görevlerini bilmek, çeldiricileri elememizi sağlar.

Anahtar Kavram

İki Nokta ve Noktalı Virgül Ayrımı

İpuçları

1
Cümlelerin hangisinde bir 'listeleme' veya 'örnekleme' yapıldığına dikkat edin.
2
Örneklerden önce gelen işareti kontrol edin. Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini hatırlayın.
3
'Şunlardır' ifadesinden sonra hangi işaretin gelmesi gerektiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneyi ayırma görevini pekiştirmek için benzer yapıda cümleler kurun.

Alternatif Yöntem

Cümleden işaretleri çıkarıp okuyun. Eğer bir duraklamadan sonra açıklama geliyorsa iki nokta, benzer ögeler arasında bir geçiş varsa noktalı virgül gerekir.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 22 / 42Sonraki
Dil Bilgisi — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 22 | Examkin