Examkin

Soru

Zorluk: ZorSözcükte Yapı

Kamu yönetiminde (I) ağaran saçların tecrübesi ile (II) sararan sayfaların birikimi, geleceğe ışık tutmalıdır. (III) Oynayan çocukların yarınlarını inşa etmek için (IV) kanayan sosyal yaralara somut çözümler sunulmalıdır. (V) Kısalan çalışma süreleri içinde bile en yüksek verimi almak, her kamu görevlisinin liyakat göstergesidir.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi, kökünün türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. VCevap

Cevap

Parçada numaralanmış sözcüklerden beşincisi olan 'kısalan' kelimesinin kökü 'kıs-' fiili iken, diğer sözcüklerin tamamı isim kökünden türetilmiştir.
Beşinci sözcük olan 'kısalan' kelimesinin kökü 'kıs-' fiilidir. Türkçede 'kısa' sözcüğü de bu fiilden türetilmiştir (kıs-a). Dolayısıyla bu sözcük fiil köklüdür. Diğer sözcüklerin kökleri ise 'ak', 'sarı', 'oyun' ve 'kan' isimleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini ve uğradıkları ses olaylarını analiz etme
I. Ak-ar-an (ak: isim kökü, k>ğ değişimi), II. Sarı-ar-an (sarı: isim kökü, ı düşmesi), III. Oyun-a-y-an (oyun: isim kökü, u düşmesi), IV. Kan-a-y-an (kan: isim kökü), V. Kıs-a-l-an (kıs-: fiil kökü).
Kök türünü belirlemek için sözcüğün anlamlı en küçük parçasına inmek ve eklerle olan anlam ilişkisini kurmak gerekir.
2
Köklerin türlerini (isim/fiil) sınıflandırma
Ak, Sarı, Oyun ve Kan sözcükleri isim köküdür; Kıs- sözcüğü ise fiil köküdür.
Sözcük köklerine '-mek / -mak' mastar eki getirilerek tür tespiti yapılır.
3
Farklı olan kök türünü belirleme
Beşinci sözcük fiil kökenli olduğu için cevap odur.
Diğer dört seçenek isim kökü ortak paydasında birleşmektedir.

Anahtar Kavram

Sözcüklerde kök türü analizi ve ses olaylarının kök üzerindeki etkisi

Daha Fazla Pratik

İsimden fiil ve fiilden fiil yapım ekleri arasındaki farkları pekiştirmek için benzer ses değişimli sözcükleri (kıvrım, sızla-, çevre) analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Sözcükte Yapı

Bu konudan daha fazla soru