Examkin

Yazım Kuralları

112 soru

Soru 61Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gök bilimiyle ilgilenen araştırmacılar, Elazığ'daki Hazar Gölümüz'ün su seviyesindeki değişimleri yakından takip ediyor.

Cevap

Hazar Gölümüzün ifadesinde kesme işareti kullanılmamalıdır; çünkü Türk Dil Kurumu kurallarına göre sonunda 3. kişi iyelik eki bulunan özel adlara başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmaz.
Cümlede geçen 'Hazar Gölümüz'ün' ifadesinde yazım yanlışı yapılmıştır. Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre; sonunda 3. teklik kişi iyelik eki bulunan özel adlara (Hazar Gölü), bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde (Hazar Gölümüz) kesme işareti kullanılmaz. Doğru yazım 'Hazar Gölümüzün' şeklinde olmalıdır. Bu, KPSS düzeyinde oldukça ayırt edici ve üst seviye bir kuraldır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel adları ve onlara gelen ekleri tespit et.
Özel adlar: Elazığ ve Hazar Gölü. Ekler: -daki (sıfat yapan ek) ve -ümüzün (iyelik ve tamlayan eki).
Yazım yanlışları genellikle özel adlara gelen eklerin ayrılmasında yapıldığı için bu bölümleri incelemek gerekir.
2
Hazar Gölü özel adının sonundaki iyelik ekini kontrol et.
Özel adın orijinal hali 'Hazar Gölü'dür ve sonunda 3. teklik kişi iyelik eki (-ü) bulunmaktadır.
Türkçedeki iyelik eki değişimi kuralının (Boğaz Köprüsü, Amik Ovası vb.) uygulanabilirliğini belirlemek.
3
İyelik eki değişimi kuralını uygulayarak yazımı doğrula.
Orijinal iyelik eki yerine 'bizim' anlamı katan '-ümüz' eki geldiğinde kesme işareti kalkar: Hazar Gölümüzün.
TDK kuralına göre bu tür durumlarda kesme işareti kullanılması bir yazım kusurudur.

Anahtar Kavram

Özel Adlara Gelen Eklerin Yazımı (İyelik Eki Değişimi İstisnası)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 62Soru →

Kamu hizmetlerinin yürütülmesinde hazırlanan resmî evrakların dil bilgisi kurallarına uygun olması profesyonelliğin gereğidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Personelin özlük haklarıyla ilgili hergün yeni bir düzenleme yapılıyor.

Cevap

Personelin özlük haklarıyla ilgili hergün yeni bir düzenleme yapılıyor.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'hergün' ifadesi hatalı yazılmıştır. 'Her' sözcüğü ile kurulan 'her gün', 'her an', 'her yer' gibi tamlamalar her zaman ayrı yazılmalıdır. 'Her' sözcüğünün bitişik yazıldığı durumlar sadece 'herkes', 'herhangi' ve 'herhalde' (ihtimal anlamında) gibi sınırlı istisnalardır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik yazılmış veya ayrı yazılmış kelime gruplarını belirleyin.
Hergün, hiçbir, yanı sıra, birkaç, her şey ifadeleri tespit edildi.
Yazım kuralları sorularında özellikle belgisiz sıfatlar ve tamlamalar hata potansiyeli taşır.
2
TDK'nin 'her' ve 'bir' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimeler kuralını uygulayın.
'Her' sözcüğüyle kurulan 'her gün' ifadesinin ayrı yazılması gerektiği saptandı.
TDK'ye göre 'her' sözcüğü; herkes, herhangi ve herhalde dışında genellikle ayrı yazılan tamlamalar kurar.

Anahtar Kavram

Her ve Bir sözcüklerinin yazımı

İpuçları

1
'Her' ve 'bir' ile başlayan belgisiz sözcüklerin bazıları bitişik, bazıları ayrı yazılır.
2
'Hergün' ve 'her şey' ifadelerinin yazılışını TDK kuralları çerçevesinde tekrar gözden geçirin.
3
'Şey' sözcüğü her zaman ayrı yazılırken, 'her gün' de anlamını koruyan iki ayrı sözcük olarak ayrı yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'her an', 'her yer' ve 'her biri' gibi 'her' ile kurulan diğer ayrı yazılan tamlamaları çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 63Soru →

Kamu kurumlarında yürütülen modernizasyon çalışmaları kapsamında hazırlanan resmi raporlarda dil ve yazım kurallarına azami özen gösterilmesi beklenmektedir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şehir merkezindeki trafik yoğunluğunu azaltmak için yapılan alt geçit projelerinin yanı sıra kentin alt yapı sorunları da ele alınacaktır.

Cevap

Şehir merkezindeki trafik yoğunluğunu azaltmak için yapılan alt geçit projelerinin yanı sıra kentin alt yapı sorunları da ele alınacaktır.
Türkçede 'alt', 'üst' ve 'iç' gibi sözcüklerle kurulan birleşik kelimeler kural olarak ayrı yazılsa da bazı kavramlar teknik terim niteliği kazanarak kalıplaştığı için bitişik yazılır. TDK Yazım Kılavuzu'na göre 'alt geçit', 'üst geçit', 'alt kurul' gibi ifadeler ayrı yazılırken; 'altyapı', 'üstyapı' ve 'altyazı' sözcükleri bitişik yazılmaktadır. Soruda geçen 'alt yapı' kullanımı bu kurala aykırı olduğu için yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki birleşik sözcükleri ve tamlamaları belirle.
'alt geçit', 'yanı sıra' ve 'alt yapı' ifadeleri incelenmek üzere seçildi.
Yazım kuralları sorularında hata genellikle bitişik veya ayrı yazılması gereken birleşik kelimelerde yoğunlaşır.
2
'Alt' ve 'üst' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin TDK kurallarını hatırla.
TDK'ye göre 'alt geçit', 'üst geçit', 'alt kurul' gibi somut yer veya durum bildiren yapılar ayrı yazılırken; 'altyapı', 'üstyapı' ve 'altyazı' gibi teknik terimleşmiş kavramlar bitişik yazılır.
Kavramların teknik birer terim olarak kalıplaşması, onların bitişik yazılmasını gerektirir.
3
Seçenekteki kullanımı kural ile karşılaştır.
C seçeneğinde 'alt yapı' şeklinde ayrı yazılan ifadenin doğrusu 'altyapı' olmalıdır.
Güncel TDK Yazım Kılavuzu'ndaki istisnai kurallar uyarınca bu sözcüğün bitişik yazılması zorunludur.

Anahtar Kavram

Birleşik Sözcüklerin Yazımı (Alt/Üst İstisnaları)

İpuçları

1
Cümledeki 'alt geçit' ve 'alt yapı' ifadelerini dikkatle inceleyin.
2
TDK kurallarına göre hangi kavramların kalıplaşmış terim olarak bitişik yazıldığını, hangilerinin somut yer bildirdiği için ayrı yazıldığını hatırlayın.
3
'Altyapı' ve 'üstyapı' sözcükleri, 'alt geçit' veya 'üst geçit' gibi ifadelerin aksine bitişik yazılması gereken istisnai terimlerdir.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'yanı sıra', 'peşi sıra' gibi 'sıra' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin her zaman ayrı yazıldığını öğrenerek bilginizi derinleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 64Soru →

Resmî yazışmalar ve akademik raporlar gibi profesyonel metinlerde yazım kurallarına harfiyen uyulması, metnin ciddiyetini ve iletilen bilginin akademik niteliğini koruyan temel unsurlardan biridir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Doğu Anadolu'nun batısında yürütülen arkeolojik kazılar, Yükseköğretim Kurulu'nun son oturumunda alınan tavsiye kararı doğrultusunda geçici olarak askıya alındı.

Cevap

Kurum ve kurul adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralına aykırı olarak 'Yükseköğretim Kurulu'nun' şeklinde yazılan ifade yanlıştır; doğrusu 'Yükseköğretim Kurulunun' olmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte 'Yükseköğretim Kurulu' bir kurul adı olduğu için, TDK'nin 'Kurum, kuruluş, kurul, merkez ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz' kuralı gereği ekin kesme işareti olmadan (Yükseköğretim Kurulunun) yazılması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel adları ve bu adlara getirilen ekleri tespit edin.
Avrupa Birliği'ne, Yükseköğretim Kurulu'nun, Resmî Gazete'de, Türkçenin ve Türk Dil Kurumunca ifadeleri incelendi.
Yazım kuralları sorularında en sık hata yapılan alan kurum/kuruluş ekleri ve istisnai durumlardır.
2
Kurum, kuruluş ve kurul adlarına getirilen eklerin yazım kuralını (TDK) hatırlayın.
TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, merkez ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Yükseköğretim Kurulu bir 'kurul' niteliğinde olduğu için bu genel kurala tabidir.
3
Kuralın istisnalarını (Avrupa Birliği ve Resmî Gazete) kontrol edin.
Avrupa Birliği'ne ve Resmî Gazete'de kullanımları kuralın istisnası oldukları için doğrudur.
Bu iki kullanım, genel kurala aykırı görünse de TDK tarafından tescillenmiş doğru yazımlardır.
4
Diğer karmaşık kuralları (yapım eki sonrası ekler ve birleşik kelimeler) denetleyin.
Türk-çe-nin (doğru), olağanüstü (doğru), günbegün (doğru) olarak belirlendi.
Çok yönlü sorularda çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak gerekir.

Anahtar Kavram

Kurum, Kuruluş ve Kurul Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki kurum, kuruluş ve kurul isimlerine odaklanın; bu isimlere getirilen eklerin nasıl yazılması gerektiğini hatırlayın.
2
Özellikle Avrupa Birliği ve Resmî Gazete gibi yaygın olarak karıştırılan istisnai kullanımlara dikkat edin; bunlar sizi yanıltmasın.
3
Yükseköğretim Kurulu bir kurul adıdır. TDK'nin kurum/kurul adlarına getirilen eklerle ilgili özel kuralını (kesme işareti kuralı) bu isim üzerinde test edin.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kuralını pekiştirmek için 'Türkiye Büyük Millet Meclisi', 'Türk Dil Kurumu' ve 'Mavi Akım Projesi' gibi farklı yapıdaki özel adların çekimlerini karşılaştırın.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 65Soru →

Kamu kurumlarında hazırlanan resmî raporlarda ve yazışmalarda dilin kurallarına uygun kullanımı, metnin ciddiyetini ve iletilen bilginin güvenilirliğini doğrudan etkiler. Bu tür metinlerde özellikle birleşik sözcüklerin yazımı, en sık hata yapılan alanlardan biridir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Proje kapsamında yürütülen teknik çalışmaların yanısıra yeni bir bütçe planlaması da gündeme alındı.

Cevap

Teknik çalışmaların yanısıra ifadesinde yer alan 'yanısıra' sözcüğü yanlış yazılmıştır; doğrusu 'yanı sıra' şeklinde ayrı olmalıdır.
Türkçede 'dış, iç ve sıra' sözcükleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu kurala göre; yanı sıra, ardı sıra, peşi sıra, yurt dışı, hafta içi, olağan dışı gibi ifadelerin tamamı ayrı yazılmalıdır. C seçeneğinde verilen 'yanısıra' kullanımı bu kuralı ihlal ettiği için hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan birleşik sözcükleri (altyapı, birçoğu, yanısıra, ön söz, yurt dışı) tespit edin.
Beş farklı birleşik yapılı ifade belirlendi.
Yazım yanlışı genellikle bu tür karmaşık yapılı kelimelerde aranır.
2
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) 'Dış, iç ve sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler' kuralını hatırlayın.
Kural: 'Dış, iç ve sıra' sözleriyle kurulan tamlamalar her zaman ayrı yazılır.
Bu kural; yanı sıra, peşi sıra, ardı sıra, yurt dışı, hafta içi gibi ifadelerin yazımını belirler.
3
Tespit edilen 'yanısıra' sözcüğünü bu kurala göre değerlendirin.
'Yanı sıra' ifadesinin bitişik yazılması yazım yanlışıdır.
Sıra sözcüğüyle kurulan bu birleşik yapı kural gereği ayrı yazılmak zorundadır.

Anahtar Kavram

Dış, İç ve Sıra Sözcüklerinin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki birleşik sözcüklere, özellikle 'yanı', 'ön', 'alt' ve 'dış' gibi sözcüklerle kurulan yapılara odaklanın.
2
Türk Dil Kurumu'nun 'Dış, iç ve sıra' sözcükleriyle ilgili özel bir yazım kuralı olduğunu hatırlayın.
3
Yanı sıra, peşi sıra ve ardı sıra gibi 'sıra' sözcüğüyle biten ifadeler her zaman ayrı yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Bitişik ve ayrı yazılan birleşik fiiller (terk etmek, fark etmek, katetmek) konusuna göz atarak bu zorluk seviyesindeki diğer soruları pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eğer bir birleşik kelimenin ayrı mı bitişik mi yazılacağından emin değilseniz, kelimelerin anlamını yitirip yitirmediğine bakın; ancak 'yanı sıra' gibi kalıplaşmış 'dış, iç, sıra' kurallarını ezberlemek sınavda zaman kazandırır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 66Soru →

Türkçede kurum, kuruluş, kurul ve birim adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmazken bazı özel isimlerde ve kısaltmalarda farklı kurallar geçerlidir. Ayrıca yapım eki almış özel isimlere gelen çekim eklerinin yazımı da kendine has kurallara tabidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkçenin yapısal özelliklerini inceleyen bu kapsamlı çalışma, Türk Dil Kurumunun arşivinde araştırmacıların erişimine sunulmaktadır.

Cevap

Doğru seçenek, 'Türkçenin' ve 'Türk Dil Kurumunun' ifadelerinin doğru yazıldığı, hiçbir yazım hatası içermeyen cümledir.
Cümledeki 'Türkçenin' kelimesi, özel isme gelen yapım ekinden (-çe) sonra gelen çekim ekinin ayrılmayacağı kuralına uygundur. Ayrıca 'Türk Dil Kurumunun' ifadesi, kurum adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmayacağı kuralını tam olarak karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Özel isimlere gelen eklerin kontrol edilmesi
'Türkçenin' kelimesinde '-çe' yapım eki olduğu için sonrasında gelen çekim ekinin kesme işaretiyle ayrılmadığı görülür; bu kullanım doğrudur.
Özel isimlere getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
2
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin incelenmesi
'Türk Dil Kurumunun' ifadesinde kurum adına gelen ekin kesme işaretiyle ayrılmadığı görülür; bu kullanım doğrudur.
Türk Dil Kurumu kuralları gereği kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim ve üst kurul adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
3
Diğer seçeneklerdeki gizli hataların taranması
'ön söz', 'hukukuna', 'Avrupa Birliği'ne', 'yanı sıra' ve 'her bir' gibi ifadelerin yazım hataları tespit edilir.
Düzeltme işareti, kurum adı istisnaları ve ayrı yazılması gereken birleşik sözcükler KPSS düzeyindeki en belirleyici tuzaklardır.

Anahtar Kavram

Kurum ve Dil Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki kurum adlarına gelen eklerin nasıl yazıldığına ve 'yanı sıra', 'ön söz' gibi birleşik sözcüklere dikkat edin.
2
TDK'nin kurum adları kuralını hatırlayın: Kurum adlarına gelen ekler kesme ile ayrılmaz ancak Avrupa Birliği bu kuralın tek istisnasıdır.
3
Özel isimlere getirilen yapım eklerinden (örneğin -ce, -li) sonra gelen çekim ekleri asla kesme işaretiyle ayrılmaz; 'Türkçenin' kelimesini bu kurala göre değerlendirin.

Daha Fazla Pratik

Büyük harflerin yazımı ve kurum adlarındaki kesme işareti istisnaları ile ilgili benzer KPSS çıkmış sorularını inceleyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hataları eleyerek gitme: Seçeneklerdeki 'önsöz' (yanlış), 'Fakültesi'nin' (yanlış), 'Avrupa Birliğine' (yanlış) ve 'herbir' (yanlış) sözcüklerini tespit ettiğinizde, 'Türkçenin' yazımının doğruluğu sizi doğrudan cevaba götürecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 67Soru →

Türkçede soru eki olan 'mı, mi, mu, mü' kendinden önceki sözcükten her zaman ayrı yazılır. Bu ekten sonra gelen ekler ise soru ekine bitişik yazılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru ekinin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumun yeni çalışma saatlerinden haberiniz varmı?

Cevap

Kurumun yeni çalışma saatlerinden haberiniz varmı? cümlesinde soru eki kelimeye bitişik yazıldığı için yazım yanlışı yapılmıştır.
Türkçede soru eki olan 'mı, mi, mu, mü' her zaman ayrı yazılmalıdır. 'Haberiniz varmı?' ifadesinde ek kelimeye bitişik yazıldığı için kural ihlal edilmiştir. Doğru kullanım 'Haberiniz var mı?' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki soru anlamı katan 'mı, mi, mu, mü' eklerini bulun.
Seçeneklerde 'tamamladınız mı', 'edecek misiniz', 'varmı' ve 'katılır mısınız' ifadelerinde bu ekler kullanılmıştır.
Yazım kuralının uygulanacağı hedef bölgeyi belirlemek gerekir.
2
Bu eklerin kendinden önceki kelimeyle olan bitişiklik durumunu kontrol edin.
Üç cümlede ekler ayrı yazılmışken, bir cümlede kelimeye bitişik yazılmıştır.
Türkçede soru eki olan 'mi' her zaman ayrı yazılmalıdır.
3
Bitişik yazılan 'varmı' ifadesindeki hatayı tespit ederek doğru seçeneği işaretleyin.
Doğru yazım 'var mı?' şeklinde olmalıdır.
Kural ihlali yazım yanlışına yol açar.

Anahtar Kavram

Soru Eki 'mi'nin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerde soru anlamı katan 'mı/mi' eklerine odaklanın.
2
Bu ekin kendinden önceki kelimeyle birleşip birleşmediğini kontrol edin; Türkçede bu ek asla bitişik yazılmaz.
3
Soru eki olan 'mi', fiilden veya isimden sonra geldiğinde araya mutlaka boşluk girmelidir.

Daha Fazla Pratik

Soru eki 'mi' ile pekiştirme göreviyle kullanılan 'mi' (Güzel mi güzel bir gün) arasındaki yazım benzerliğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soru ekini cümleden çıkardığınızda anlam bozulsa bile (çünkü soru anlamı kaybolur), ekin yazım kuralı değişmez. Her zaman bir 'kelime' gibi ayrı yazıldığını hatırlamak en güvenli yoldur.
Tahmini Süre:45s
Soru 68Soru →

Çağdaş yönetim anlayışında; (II) inisiyatif alabilen, (IIII) entelektüel derinliği bulunan ve (IIIIII) unvanından bağımsız olarak (IVIV) herbir çalışma arkadaşına değer veren yöneticilerin, (VV) doküman hazırlama süreçlerindeki titizliği kurumsal başarıyı pekiştirir.

Bu parçadaki numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: herbir

Cevap

Parçada numaralanmış sözlerden 'herbir' ifadesinin yazımı yanlıştır; bu ifade 'her bir' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Türkçede 'her' sözcüğüyle kurulan belgisiz ifadelerden 'herkes' ve 'herhangi' gibi sınırlı sayıda sözcük bitişik yazılırken; 'her bir', 'her gün', 'her an', 'her yer' gibi ifadeler her zaman ayrı yazılır. Bu nedenle 'herbir' şeklindeki yazım yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki yabancı kökenli sözcüklerin (inisiyatif, entelektüel, unvan, doküman) TDK kılavuzundaki güncel yazımlarıyla karşılaştırılması.
Sözcüklerin tamamının kılavuzdaki doğru formlarıyla (inisiyatif, entelektüel, unvan, doküman) yazıldığı görülür.
Bu sözcükler günlük dilde sıkça yanlış telaffuz edildiği veya yazıldığı için (insiyatif, entellektüel, ünvan, döküman gibi) dikkatle incelenmelidir.
2
'Her' sözcüğüyle kurulan belgisiz tamlamaların yazım kuralının hatırlanması.
'Herkes' ve 'herhangi' gibi kalıplaşmış istisnalar dışında 'her' ile kurulan 'her bir', 'her gün', 'her an' gibi yapıların ayrı yazıldığı tespit edilir.
Belgisiz sıfat veya zamir görevindeki 'her' sözcüğü, tamlamalarda genellikle ayrı yazılır.
3
Yanlış yazılan ifadenin belirlenmesi.
'Herbir' ifadesinin bitişik yazılmasının kurala aykırı olduğu ve yazım yanlışı teşkil ettiği sonucuna varılır.
Doğru yazım 'her bir' şeklindedir.

Anahtar Kavram

Bazı yabancı kökenli sözcüklerin yazımı ve 'her' sözcüğüyle kurulan tamlamaların ayrımı.

İpuçları

1
Parçadaki yabancı kökenli sözcüklere ve belgisiz tamlamalara odaklanın.
2
Sıkça 'ünvan', 'döküman' veya 'entellektüel' şeklinde yanlış yazılan kelimelerin bu parçada doğru halleriyle kullanıldığını fark edin.
3
'Her' sözcüğüyle kurulan yapıların büyük çoğunluğunun ayrı yazıldığını hatırlayın; 'herbir' bunlardan biridir.

Daha Fazla Pratik

Yazımı karıştırılan 'mütevazı' ve 'inisiyatif' gibi kelimelerin kökenlerine ve güncel TDK karşılıklarına çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 69Soru →

Kamu kurumlarında hazırlanan raporların ve resmi yazışmaların dil bilgisi kurallarına uygun olması, kurumsal ciddiyet açısından büyük önem taşımaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Raporun sonuç bölümünde, elde edilen verilerin analiz edilmesiyle ortaya çıkan bulgular gözardı edilmemelidir.

Cevap

Bulguların 'gözardı' edilmemesi gerektiğini belirten seçenekte yazım yanlışı yapılmıştır çünkü 'göz ardı' ifadesi ayrı yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kurallarına göre, 'göz ardı' ifadesi ayrı yazılması gereken bir kelime grubudur. Bu ifade deyimleşmiş bir birleşik fiil yapısındadır ve bitişik yazılması (gözardı) yazım yanlışına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki birleşik sözcüklerin ve deyimlerin yapısını incele.
'gözardı' kelimesinin birleşim yapısı dikkat çeker.
Türkçede bazı birleşik yapılar anlamca kaynaşmış olsa da TDK kurallarına göre ayrı yazılır.
2
TDK Yazım Kılavuzu'ndaki ilgili kuralı kontrol et.
'Göz ardı etmek' ifadesinin ayrı yazıldığı teyit edilir.
'Göz' sözcüğüyle kurulan ve somut bir yer bildirmeyen bu tür deyimleşmiş yapılar ayrı yazılır.
3
Diğer seçeneklerdeki kritik kelimeleri doğrula.
'tek tek' (ikileme), 'öngörmek' (bitişik fiil), 'resmî' (düzeltme işareti) ve 'hafta içi' (ayrı yazılan birleşik) yapılarının doğru olduğu görülür.
Çeldiricilerin her biri farklı bir yazım kuralını (ikileme, birleşik fiil, nispet i'si) test etmektedir.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerin ve Deyimlerin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerde geçen birleşik kelimelere ve kalıplaşmış ifadelere odaklanın.
2
'Göz' kelimesiyle kurulan deyimleşmiş yapıların yazımını hatırlamaya çalışın.
3
'Göz ardı etmek' ifadesinin 'göz altı' (gözetim) gibi bitişik yazılan istisnalardan biri olmadığını, aksine ayrı yazılması gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Birleşik fiillerin (etmek, olmak ile kurulanlar ve anlamca kaynaşmış olanlar) yazım kurallarını tekrar ederek benzer soruları daha hızlı çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Yazımından emin olamadığınız sözcükleri cümleden çıkarıp yerlerine eş anlamlılarını veya benzer yapıdaki (örneğin 'yanı sıra', 'ara sıra') diğer yapıları koyarak ritmi kontrol edebilirsiniz; ancak en güvenli yol TDK'nin 'ayrı yazılan birleşik kelimeler' listesini bilmektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 70Soru →

Türkçede "de/da" bağlacı her zaman kendinden önceki sözcükten ayrı yazılırken; bulunma durum eki olan "-de/-da" sözcüğe bitişik yazılır. Bu kurala uyulmaması ciddi bir yazım yanlışı kabul edilir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de/da"nın yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumun sunduğu bu yeni imkânları da en verimli şekilde değerlendirmeliyiz.

Cevap

Kurumun sunduğu bu yeni imkânları da en verimli şekilde değerlendirmeliyiz.
Doğru seçenekte yer alan cümlede "da" ifadesi bir bağlaçtır. Cümleden çıkarıldığında ("Kurumun sunduğu bu yeni imkânları en verimli şekilde değerlendirmeliyiz") cümlenin anlam bütünlüğü bozulmamaktadır. Bu nedenle bağlaç olan "da"nın ayrı yazılması kuralına tam olarak uyulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki "de/da" ifadelerini tespit edin.
Seçeneklerdeki 'Sizde', 'kısmıda', 'Toplantı da' ve 'imkânları da' ifadeleri belirlendi.
Yazım kuralının uygulanacağı hedef noktaları belirlemek için.
2
"de/da" ifadesini cümleden çıkararak anlamı kontrol edin.
'Siz bu parçası olmak...', 'Sonuç kısmı kütüphaneye...', 'Toplantı alınan kararlar...', 'İmkânları en verimli...'
Bağlaç ve ek ayrımını yapmak için en pratik yöntem budur.
3
Anlamın bozulup bozulmadığına göre yazımı değerlendirin.
İmkânları kelimesinden sonra gelen 'da' çıkarıldığında anlam bozulmadığı için bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur.
Bağlaçlar cümleden çıkarıldığında anlam daralsa da yapı bozulmaz; ancak durum ekleri çıkarıldığında cümle anlamsızlaşır.

Anahtar Kavram

"de/da" Bağlacı ve Durum Ekinin Ayrımı

İpuçları

1
"de/da"yı cümleden çıkardığınızda anlam bozuluyorsa bitişik, bozulmuyorsa ayrı yazılır.
2
Şahıs zamirlerinden (ben, sen, o, biz, siz, onlar) sonra gelen "de/da" genellikle bağlaçtır.
3
"Sizde", "kısmıda" ve "Toplantı da" kullanımlarını bu 'çıkarma' yöntemini kullanarak tekrar test edin.

Daha Fazla Pratik

Sayıların yazımı ve kesme işaretinin kullanımı ile ilgili benzer kuralları gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki "de/da" yerine "dahi" veya "bile" sözcüklerini koyun. Eğer uyuyorsa o bir bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.
Tahmini Süre:50s
Soru 71Soru →

Türkçede bazı sözcüklerin ve eklerin yazımı, Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel yazım kılavuzuna göre belirlenmiş standartlara tabidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birkaç öğrenci kütüphanede sessizce sınavlarına hazırlanıyordu.

Cevap

Birkaç öğrenci kütüphanede sessizce sınavlarına hazırlanıyordu.
Doğru cümlede geçen 'birkaç' sözcüğü, belirsizlik bildiren ve kalıplaşmış bir yapıda olduğu için bitişik yazılır. Cümledeki diğer tüm ögeler de TDK yazım kurallarına uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki ek ve birleşik sözcüklerin yapılarını incelemek.
Sözcüklerin TDK kurallarına göre yazılıp yazılmadığı tespit edilir.
Yazım kurallarında kalıplaşmış ifadelerin ve eklerin yazımı belirleyicidir.
2
'Birkaç' sözcüğünün yazım kuralını hatırlamak.
'Birkaç' sözcüğünün daima bitişik yazıldığı doğrulanır.
Belirsizlik bildiren bazı sıfat ve zamirler (biraz, birçok, hiçbir vb.) kalıplaşmış olarak bitişik yazılır.
3
Diğer şıklardaki hataları elemek.
'şey'in ayrı yazımı, bağlaç olan 'de'nin ayrımı ve 'mi' soru ekinin yazımı kontrol edilerek hatalar elenir.
Tek tek eleme yaparak doğru seçeneğe ulaşılır.

Anahtar Kavram

Kalıplaşmış Birleşik Sözcüklerin ve Eklerin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki 'şey', 'de' ve 'mi' gibi sıkça karıştırılan ek ve kelimelere odaklanın.
2
'Birkaç' ve 'birçok' gibi sözcüklerin bitişik, 'pek çok' ve 'her şey' gibi sözcüklerin ayrı yazıldığını hatırlayın.
3
Dahi anlamındaki 'de' ve soru anlamı taşıyan 'mi' eklerinin her zaman ayrı yazılması gerektiğini göz önünde bulundurarak şıkları eleyin.

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'ki' ile ek olan '-ki'nin ayrımını içeren benzer bir soruyla pratiğinizi geliştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 72Soru →

Diplomatik metinlerde ve akademik raporlarda kullanılan birleşik kelimelerin yazımı, mesajın resmî niteliği ve doğruluğu açısından büyük önem taşır. Bu bağlamda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelişen teknolojiyle birlikte devletlerarası siber güvenlik protokollerinin tüm kurumlarca güncellenmesi zorunlu hâle geldi.

Cevap

D seçeneğinde yer alan 'devletlerarası' sözcüğü ayrı yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre 'arası' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimeler kural olarak ayrı yazılır (örneğin: şehirler arası, devletler arası, öğrenciler arası). Ancak 'uluslararası' ve 'milletlerarası' sözcükleri bu kuralın istisnası olarak kalıplaşmış kabul edilir ve bitişik yazılır. İlgili seçenekte 'devletlerarası' şeklinde bitişik yazılan ifade bu kurala aykırıdır; 'devletler arası' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki birleşik kelimeleri tespit etme
'Milletlerarası', 'Şehirler arası', 'Uluslararası', 'sıra dışı', 'devletlerarası', 'kurum içi', 'birimler arası' ifadeleri incelenir.
Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu belirlemek için ilk adımdır.
2
'Arası' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin kuralını uygulama
TDK'ye göre 'uluslararası' ve 'milletlerarası' kalıplaşmış oldukları için bitişik yazılırken; 'şehirler arası', 'devletler arası', 'birimler arası' gibi diğer örnekler ayrı yazılır.
KPSS'de sıklıkla sorulan istisnai ve kurala bağlı birleşik kelimelerin ayrımını yapmak gerekir.
3
Yanlış yazılan ifadeyi belirleme
D seçeneğinde 'devletlerarası' şeklinde bitişik yazılan ifadenin 'devletler arası' şeklinde ayrı yazılması gerektiği tespit edilir.
Kalıplaşmış istisnalar dışında kalan 'arası'lı tamlamaların ayrı yazılma kuralına aykırılık bulunmuştur.

Anahtar Kavram

Arası sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin yazımı

İpuçları

1
'Arası' sözcüğüyle kurulan kelimelerin hangilerinin istisna olarak bitişik yazıldığını hatırlamaya çalışın.
2
'Uluslararası' ve 'milletlerarası' sözcükleri TDK'ye göre istisnai olarak bitişik yazılır, ancak diğerleri kurala tabidir.
3
'Devletler arası' ve 'şehirler arası' gibi ifadeler, 'uluslararası' sözcüğünün aksine her zaman ayrı yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

İç, dış ve sıra sözcükleriyle kurulan diğer birleşik kelimelerin (hafta içi, yurt dışı, ardı sıra) yazımını tekrar edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcüğün kalıplaşıp kalıplaşmadığını test etmek için benzer yapılarla (yollar arası, birimler arası) kıyaslayabilirsiniz; eğer genel kurala uyuyorsa ayrı yazılmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 73Soru →

Türkçede belirli bir tarih bildiren (yanında sayı bulunan) ay ve gün adları büyük harfle başlar; ancak belirli bir tarih bildirmeyen ay ve gün adları küçük harfle yazılır.

Örnek Tablo:

DurumDoğru Yazım
Sayı Varsa1515 Ocak, 2929 Ekim
Sayı Yoksaocak ayı, her ekim

Bu kurala göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni hizmet binasının açılışı 1515 ocak tarihinde gerçekleştirilecek.

Cevap

Yeni hizmet binasının açılışıyla ilgili cümlede '15 ocak' ifadesindeki ay adı büyük harfle yazılmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede '1515 ocak' ifadesi geçmektedir. Kurala göre, yanında bir sayı (1515) bulunan ay adlarının ilk harfi büyük yazılmalıdır. Dolayısıyla 'ocak' değil, 'Ocak' yazılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki ay ve gün adlarını (haziran, ocak, salı, mayıs) tespit edin.
Dört cümlede de zaman bildiren bu isimler belirlendi.
Yazım kuralının hangi kelimelere uygulanacağını saptamak gerekir.
2
Bu kelimelerin hemen yanında bir sayı (1515, 20262026 vb.) olup olmadığını kontrol edin.
Sadece bir cümlede 'ocak' isminin yanında '1515' sayısı olduğu görüldü.
Belirli bir tarih olup olmadığını anlamak için sayısal veri kontrol edilmelidir.
3
Kuralı uygulayın: Sayı varsa büyük harf, yoksa küçük harf.
'1515 ocak' ifadesi hatalıdır, doğru yazımı '1515 Ocak' olmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre sayı ile kullanılan ay adları özel isim statüsünde değerlendirilir.

Anahtar Kavram

Belirli tarih bildiren ay ve gün adlarının yazımı

İpuçları

1
Cümlelerde geçen ay ve gün adlarının yanındaki sayılara odaklanın.
2
Eğer bir ay isminin önünde veya arkasında bir sayı varsa, o isim özel isim gibi büyük harfle başlar.
3
'15 ocak' ifadesindeki '1515' sayısının ay isminin yazımını nasıl değiştirmesi gerektiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir kural olan 'ki' bağlacının yazımı ile ilgili alıştırmalar yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleden sayıyı çıkardığınızda anlam bozulmuyor ama ay ismi genel bir anlam kazanıyorsa küçük, sayı oradayken belirli bir günü işaret ediyorsa büyük yazılır.
Tahmini Süre:45s
Soru 74Soru →

Türkçede "alt, üst ve üzeri" sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerde, bu sözcüklerin somut olarak yer bildirip bildirmemesi yazımı belirleyen temel unsurdur. Somut olarak yer bildirmeyen durumlar bitişik, yer bildiren durumlar ise ayrı yazılır.

Bu kural ve açıklamalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soruşturma kapsamında şüphelilerin emniyetteki göz altına alınma süreleri, savcılık kararıyla yirmi dört saat daha uzatıldı.

Cevap

Emniyet sürecinden ve hukuki bir terimden bahseden cümlede geçen 'göz altına' ifadesi, somut bir yer bildirmediği için bitişik yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; somut olarak yer bildirmeyen alt, üst ve üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır. 'Gözaltı' kelimesi 'gözetim altına alma' anlamında kullanıldığında somut bir yer bildirmediği için bitişik yazılmalıdır. Cümlede ise ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki 'alt, üst, üzeri' ile kurulan birleşik kelimeleri belirleyin.
Belirlenen kelimeler: göz altına, yer altı, ayaküstü, deri altı, olağanüstü.
Kuralın uygulanacağı hedef sözcükleri tespit etmek için.
2
Bu kelimelerin cümlede 'somut bir yer' (alt/üst mekan) bildirip bildirmediğini analiz edin.
'Yer altı' ve 'deri altı' somut yer bildirirken; 'ayaküstü', 'olağanüstü' ve gözetim anlamındaki 'gözaltı' bildirmemektedir.
TDK'nin yazım kuralını doğru uygulayabilmek için anlam analizi gereklidir.
3
Tespit edilen anlamlara göre yazımları kontrol edin.
Gözetim altına alma anlamındaki 'gözaltı' sözcüğü ayrı yazılarak kural ihlal edilmiştir.
Hukuki bir terim olan ve yer bildirmeyen 'gözaltı' daima bitişik yazılır.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerde Alt/Üst Sözcüklerinin Yazımı

İpuçları

1
Cümledeki 'alt' ve 'üst' sözcüklerinin gerçekten fiziksel bir boşluğu/mekanı mı yoksa mecazi bir durumu mu anlattığına odaklanın.
2
'Gözaltı' sözcüğü eğer bir polisin gözetiminden bahsediyorsa bitişik; eğer gözün altındaki morluktan bahsediyorsa ayrı yazılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'yeraltı' (illegal yapı) ve 'yer altı' (maden ocağı gibi fiziksel mekan) arasındaki farkı test eden soruları inceleyin.

Alternatif Yöntem

Sözcüğün yerine 'altında/üstünde' gibi somut bir yer tamlayıcısı getirip getiremediğinize bakın. Örneğin 'derinin altında' diyebiliyoruz (somut/ayrı), ancak 'gözün altında' (gözetim için) diyemiyoruz (soyut/bitişik).
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 75Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hukuk devleti anlayışının ilk somut belgesi sayılan Tanzimat fermanı, 1839 yılında Gülhane Parkı'nda halka okunmuştur.

Cevap

Hukuk devleti anlayışının ilk somut belgesi sayılan Tanzimat fermanı, 1839 yılında Gülhane Parkı'nda halka okunmuştur cümlesinde 'fermanı' kelimesi büyük harfle yazılmalıdır.
Cümledeki 'Tanzimat fermanı' ifadesi, Türk tarihinin en önemli resmî belgelerinden birinin adıdır. TDK kurallarına göre kanun, tüzük, yönetmelik ve tarihî nitelikteki resmî belge adlarının her kelimesi büyük harfle başlatılmalıdır. Bu nedenle 'fermanı' değil, 'Fermanı' şeklinde yazılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki büyük harfle yazılması gereken özel isimleri tespit et.
Tanzimat Fermanı, Gülhane Parkı.
Tarihî belgeler, kanunlar ve yer adları özel isim statüsündedir.
2
Belge ve ferman isimlerinin yazım kuralını hatırla.
Tanzimat Fermanı şeklinde her iki kelime de büyük yazılmalıdır.
TDK kurallarına göre tarihî olay, çağ, dönem ve resmî belge adları büyük harfle başlar.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldiricileri kontrol et.
Türk Dil Kurumunun (kesme kullanılmaması), Batı (medeniyet anlamı), Orta Çağ (çağ adı) kullanımları doğrudur.
Karmaşık yazım kurallarının doğru uygulandığını teyit etmek hata yapma riskini azaltır.

Anahtar Kavram

Tarihî Belge ve Dönem Adlarının Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerde geçen tarihî belgelerin ve resmî metinlerin nasıl yazılması gerektiğini düşünün.
2
Özellikle 'Tanzimat Fermanı', 'Amasya Genelgesi' gibi belgelerin her iki kelimesinin de büyük harfle başladığını hatırlayın.
3
Seçeneklerdeki 'Tanzimat fermanı' ifadesinin küçük harfle başlayan kelimesine odaklanın; bu kullanım TDK kurallarına aykırıdır.

Daha Fazla Pratik

Büyük harflerin kullanımıyla ilgili 'Özel isim + Tür adı' (Antep fıstığı, Van kedisi) ve 'Yön adları' konularındaki soruları çözerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 76Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Dil Kurumu'nun yeni yönetim binasının açılışına, pek çok dil bilimci ve akademisyen davet edildi.

Cevap

Türk Dil Kurumu'nun ifadesinde yapılan yazım yanlışıdır; çünkü kurum adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Türk Dil Kurumu bir kuruluş adıdır. Türk Dil Kurumu'nun yazımı yanlıştır; kural gereği 'Türk Dil Kurumunun' şeklinde, kesme işareti kullanılmadan yazılmalıdır. Bu kural, kurum, kuruluş, kurul, merkez, enstitü gibi yer adlarının tamamı için geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazım kuralını kontrol et.
TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Resmî makam ve kuruluş isimlerinin bir bütün olarak değerlendirilmesi ve eklerin bitişik yazılması esastır.
2
Özel adlara getirilen eklerin (yapım eki ve sonrası) ayrılma durumunu incele.
Türkçenin kelimesinde '-çe' yapım eki olduğu için sonra gelen çekim eki ayrılmaz.
Özel isimlerde bir kez yapım eki kullanıldıktan sonra eklenen hiçbir ek kesme işaretiyle ayrılmaz.
3
Yabancı kökenli ve teknik sözcüklerin (laboratuvar, inisiyatif, entelektüel vb.) yazımını doğrula.
Laboratuvar ve inisiyatif sözcükleri güncel TDK kılavuzuna göre doğru yazılmıştır.
Sözcüklerin özgün dillerindeki halleri ile Türkçeye geçiş biçimleri TDK tarafından standartlaştırılmıştır.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki kurum/kuruluş adlarına ve bu adlara gelen eklere dikkat edin.
2
Özel isimlerin tamamı kesme işaretiyle ayrılmaz; kurumlar ve yapım eki almış kelimeler bu kuralın istisnasıdır.
3
Özellikle Türk Dil Kurumu, Türkiye Büyük Millet Meclisi gibi yapılara gelen eklerin nasıl yazıldığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Avrupa Birliği'ne gelen eklerin neden kesmeyle ayrıldığını araştırarak istisnai durumları pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Yanlışı bulmak için önce 'yapım eki' kuralını (Türkçe-nin), ardından 'kurum/kuruluş' kuralını (TDK-nin) kontrol etmek en hızlı yöntemdir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 77Soru →

Türkçede bazı sözcüklerin ve birleşik kelimelerin yazımı, Türk Dil Kurumu'nun (TDK) belirlediği güncel kurallara tabidir. Özellikle yabancı kökenli kelimeler ve 'ön' sözcüğüyle kurulan tamlamalar sıklıkla yanlış yazılabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yazar, kitabın önsöz kısmında edebiyat eleştirmenlerinin son yıllardaki tutumlarını sert bir dille eleştirmiştir.

Cevap

Kitabın 'önsöz' kısmında ifadesindeki 'önsöz' sözcüğü 'ön söz' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu'na göre 'ön söz', 'ön yargı', 'ön sezi' gibi tamlamalar ayrı yazılır. Bu nedenle 'önsöz' şeklinde bitişik yazılan ifade bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yazımı karıştırılabilecek kritik kelimeleri tespit et.
İnisiyatif, doküman, hiyerarşi, resmî, ön yargı ve önsöz kelimeleri belirlendi.
Bu kelimeler KPSS ve benzeri sınavlarda en çok sorulan yazım kuralı tuzaklarıdır.
2
'Ön' sözcüğü ile kurulan birleşik yapıların kuralını hatırla.
Ön söz, ön yargı, ön ad, ön sezi gibi kelimelerin ayrı; öngörü, önsezi, önayak gibi kelimelerin bitişik yazıldığı tespit edildi.
Anlam kaybına uğramayan 'ön' sözcükleri genellikle ayrı yazılır ancak bazı kelimeler kalıplaşarak bitişik yazım kazanmıştır.
3
Hatalı olan seçeneği belirle.
'Önsöz' kelimesinin bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.
TDK Yazım Kılavuzu'na göre 'ön söz' ifadesi her zaman ayrı yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

Bazı birleşik kelimelerin ve yabancı kökenli sözcüklerin TDK standartlarına göre yazımı

İpuçları

1
'Ön' sözcüğüyle başlayan tamlamaların yazımına odaklanın.
2
Ön yargı, ön söz gibi kavramlar günlük hayatta sıkça bitişik yazılsa da TDK'ye göre durum farklıdır.
3
Hangi kelimenin ayrı yazılması gerektiğini düşünün: Ön söz mü, yoksa önsöz mü?

Daha Fazla Pratik

Ön sezi, ön ad ve ön görü gibi diğer 'ön' ile başlayan kelimelerin yazımını TDK sözlüğünden kontrol ederek pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 78Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde terimlerin doğru yazımı, iletilmek istenen mesajın ciddiyeti ve doğruluğu açısından büyük önem taşır. Bu bağlamda, imla kurallarına riayet edilmesi profesyonel bir gerekliliktir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapılan denetimler sonucunda, firmanın yurtdışı kaynaklı projelerinde bazı teknik aksaklıklar yaşandığı ve bütçe planlamasının hatalı olduğu tespit edildi.

Cevap

İçinde "yurtdışı" ifadesi geçen seçenek yanlıştır; bu ifadenin doğru yazımı "yurt dışı" şeklinde olmalıdır.
Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre; "iç, dış, öte" sözcükleriyle kurulan birleşik kelime ve tamlamalar ayrı yazılır. Bu nedenle "yurt dışı" ifadesi ayrı yazılmalıdır. Seçenekte "yurtdışı" şeklinde bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik yapıdaki sözcükleri (hizmet içi, yurtdışı, öz geçmiş, iş birliği, ön söz) tespit et.
Kritik sözcükler belirlendi.
Yazım yanlışları genellikle bu tür birleşik yapılarda veya tamlamalarda görülür.
2
"İç, dış, öte" sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin yazım kuralını hatırla.
TDK'ye göre bu sözcüklerle kurulan birleşik kelime ve tamlamalar ayrı yazılır (örneğin: yurt dışı, hafta içi, olağan dışı).
Kuralın doğru uygulanması, yazım yanlışının tespitini sağlar.
3
Tespit edilen kuralı cümlelere uygula ve hatalı olanı belirle.
"Yurtdışı" olarak bitişik yazılan ifade, kural gereği "yurt dışı" şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Hatalı yazım, birleşik kelimelerin bitişik yazılması gerektiği yönündeki genel yanılgıdan kaynaklanmaktadır.

Anahtar Kavram

Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler (İç, Dış, Sıra Sözcükleri)

İpuçları

1
Cümlelerdeki birleşik kelimelerin ve tamlamaların (iç, dış, ön gibi eklerle yapılanlar) yazımına odaklanın.
2
"Yurt dışı", "hafta içi", "yazı sırası" gibi örneklerde kullanılan kelimelerin nasıl yazılması gerektiğini hatırlayın.
3
TDK'ye göre "iç, dış ve öte" sözcükleriyle kurulan birleşik kelimeler her zaman ayrı yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

"Yanı sıra", "ardısıra" ve "peşi sıra" gibi ifadelerin yazım kurallarını inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kelimelerin anlamlarını yitirip yitirmediğine bakın; eğer iki kelime birleşirken anlam kayması yaşamıyorsa (yurt dışı gibi), genellikle ayrı yazılırlar.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 79Soru →

Türkçede bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılırken, bulunma durum eki olan "-de/-da" kelimeye bitişik yazılır. Bu kurala göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu kitabı bende senin kadar çok sevmiştim.

Cevap

Cümledeki 'bende' ifadesinde yer alan 'de' bağlaç olduğu için ayrı yazılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekteki 'de' ifadesi bağlaç görevindedir. Cümleden çıkarıldığında anlamın bozulmaması bu kelimenin bağlaç olduğunu kanıtlar ve bağlaçlar Türkçede her zaman ayrı yazılır. Bu nedenle 'bende' kullanımı yanlıştır, 'ben de' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'de/da' parçasını cümleden çıkararak okuyun.
"Bu kitabı ben senin kadar çok sevmiştim" şeklinde anlamlı bir cümle oluşur.
Bağlaç olan 'de' cümleden çıkarıldığında cümlenin yapısı bozulmaz, sadece anlamda hafif bir daralma olur.
2
Yazım kuralını uygulayın.
Anlam bozulmadığı için buradaki 'de' bir bağlaçtır.
Bağlaçların her zaman ayrı yazılması temel bir kuraldır.
3
Seçeneği değerlendirin.
Hatalı kullanım belirlenmiştir.
Cümlede 'bende' şeklinde bitişik yazılan ifade, 'ben de' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan de/da'nın yazımı

İpuçları

1
Cümledeki 'de'yi parmağınızla kapatıp cümleyi tekrar okumayı deneyin.
2
Cümleyi 'de' olmadan okuduğunuzda anlam tamamen bozulmuyorsa o 'de' bir bağlaçtır.
3
Kişi zamirlerinden (ben, sen, o vb.) sonra gelen ve 'dahilik' anlamı katan 'de' her zaman ayrı yazılır.

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'ki'nin yazımı ile ilgili benzer örnekleri inceleyerek farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Bağlaç olan 'de' hiçbir zaman 'te/ta' şekline dönüşmez. Eğer bir 'de'yi 'te'ye dönüştürebiliyorsanız o kesinlikle ektir. Bağlaç olan 'de' her zaman yumuşak haliyle kalır.
Tahmini Süre:45s
Soru 80Soru →

Türkçede isim soylu sözcüklerle 'etmek, olmak' gibi yardımcı fiillerin birleşmesiyle oluşan birleşik fiillerde, isim unsuru herhangi bir ses olayına (düşme veya türeme) uğramazsa fiil ayrı yazılır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala aykırı bir kullanım vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yıllardır süregelen bu köhne alışkanlığı artık terketmek her iki taraf için de hayırlı olacaktır.

Cevap

Yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde ses olayı (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) yoksa fiil ayrı yazılır; bu nedenle 'terketmek' değil, 'terk etmek' yazımı doğrudur.
Türkçe yazım kurallarına göre, yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde eğer isim olan ilk kelimede bir ünlü düşmesi (kayıp -> kaybetmek) veya ünsüz türemesi (his -> hissetmek) yoksa bu kelimeler mutlaka ayrı yazılır. 'Terk' kelimesi 'etmek' yardımcı fiiliyle birleşirken hiçbir ses değişikliğine uğramaz, bu yüzden 'terk etmek' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yardımcı fiille kurulmuş birleşik fiilleri (etmek, olmak) tespit et.
Tespit edilenler: not etti, arz etti, terketmek, ilan etti, ihbar etti.
Kuralın uygulanacağı hedef sözcük öbeklerini belirlemek gerekir.
2
Bu fiillerin isim unsurlarında (not, arz, terk, ilan, ihbar) bir ses olayı olup olmadığını kontrol et.
Terk sözcüğüne 'etmek' geldiğinde 'terk' sözcüğünde ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi gerçekleşmez.
Bitişik yazılma şartı olan ses olayının varlığını sorgulamak gerekir.
3
Ses olayı gerçekleşmeyen fiili ayrı yazarak yanlışlığı tespit et.
'Terk etmek' ayrı yazılması gerekirken bitişik yazılmıştır.
Kurala aykırı olan yanlış kullanımı kesinleştirmek içindir.

Anahtar Kavram

Yardımcı Fiillerin (etmek, olmak) Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki 'etmek' yardımcı fiiliyle kurulan yapılara odaklanın.
2
Birleşik fiilin bitişik yazılması için kelimeler birleşirken bir sesin düşmesi veya ikizleşmesi gerekir. 'Terk' kelimesinde böyle bir durum var mı?
3
'Kaybolmak' örneğinde 'ı' sesi düşer ve bitişik yazılır; ancak 'terk etmek' örneğinde bir ses değişikliği olmaz, bu yüzden ayrı yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'fark etmek', 'ayırt etmek' ve 'terk etmek' gibi kelimelerin her zaman ayrı yazıldığını hatırlatacak bir çalışma yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
ÖncekiSayfa 4 / 6Sonraki