Anayasa Hukuku ve Türk Anayasa Tarihi

1876 Kanun-i Esasi’nin 1909 yılındaki anayasa değişikliklerinden önceki orijinal hükümleri dikkate alındığında; yasama yetkisinin kullanılması ve kanun yapım süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nda 29 Ekim 1923 tarihinde gerçekleştirilen anayasa değişiklikleri, Türk devlet yapısında "Meclis Hükûmeti" sisteminden "Kabine Sistemi"ne geçişin en önemli basamağını oluşturmuştur. Bu düzenleme ile getirilen yeni hükme göre, Başvekilin (Başbakan) belirlenme usulü aşağıdakilerden hangisidir?

1982 Anayasası’nın hazırlanış süreci, kabulü ve temel özellikleri dikkate alındığında; Kurucu Meclisin yapısı ve anayasanın halkoyuna sunulmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$1924$ Anayasası, "Meclisin üstünlüğü" ilkesini benimsemiş ve egemenliğin tek temsilcisi olan Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) geniş yetkiler tanımıştır. Bu doğrultuda, kabul edilen bir kanunun anlam ve kapsamı konusunda ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermek ve kanunun nasıl uygulanacağını belirlemek amacıyla bizzat Meclis tarafından yapılan açıklama yetkisi aşağıdakilerden hangisidir?

$1924$ Anayasası'nın (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) kabul ettiği hak ve özgürlükler rejiminde; bireylerin sahip olduğu doğal haklar tanınmış, ancak bu hakların sınırları ve kullanılma şartlarının belirlenmesi münhasıran 'kanun' koyucunun takdirine bırakılmıştır. 'Hürriyet, başkasına zarar vermeyecek her türlü tasarrufta bulunmaktır' tanımıyla ferdiyetçi bir yaklaşım sergileyen bu anayasa, hakların korunmasını bağımsız bir yargısal denetimden ziyade meclisin siyasi sorumluluğuna emanet etmiştir.

Bu özellikler dikkate alındığında, $1924$ Anayasası'nın temel haklar konusundaki yaklaşımı aşağıdakilerden hangisiyle nitelendirilebilir?

1961 Anayasası'nın öngördüğü "çift meclisli" yasama yapısında, Millet Meclisi ile Cumhuriyet Senatosu arasında bir kanun tasarısı veya teklifi üzerinde görüş ayrılığı çıkması durumunda uyuşmazlığı çözmek amacıyla başvurulan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

1961 Anayasası’nın yargı bağımsızlığını ve hakimlik teminatını sağlamak amacıyla öngördüğü kurumsal düzenlemeler dikkate alındığında, "Yüksek Hakimler Kurulu" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Osmanlı hukukunda anayasalcılık hareketlerinin başlangıcı olarak kabul edilen belgeler; padişahın yetkilerini sınırlandırma yöntemi, belgenin meşruiyet kaynağı ve tarafların hukuki statüsü açısından belirgin farklılıklar göstermektedir. Bu bağlamda, 1808 tarihli Sened-i İttifak’ı, 1839 Tanzimat ve 1856 Islahat fermanlarından ayıran ve onu Türk hukuk tarihinde özgün kılan temel hukuki özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Anayasa hukukunda; bir devletin mevcut anayasasında belirlenmiş olan usul ve sınırlara sadık kalarak, o anayasa metninde değişiklik yapma yetkisine sahip olan, yetkisini anayasadan alan ve hukuki olarak sınırlandırılmış olan güç aşağıdakilerden hangisidir?

1982 Anayasası, 1961 Anayasası döneminde parlamentonun karar alma süreçlerinde yaşanan tıkanıklıkları ve sıkça görülen hükümet krizlerini önlemek amacıyla "rasyonelleştirilmiş parlamenterizm" (akılcılaştırılmış parlamenterizm) araçlarına geniş yer vermiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası'nın ilk halinde yer alan rasyonelleştirilmiş parlamenterizm uygulamalarından biri değildir?

Hukuki dayanağını mevcut anayasal düzenden alan ve bu düzenin öngördüğü sınırlar dahilinde anayasal kuralları güncelleme veya değiştirme yetkisine sahip olan iktidar aşağıdakilerden hangisidir?

Anayasa hukukunda anayasalar, düzenledikleri konuların kapsamı ve metnin ayrıntı düzeyi bakımından "çerçeve" veya "kazuistik" (ayrıntılı) olarak sınıflandırılmaktadır. Buna göre, bir anayasanın "çerçeve anayasa" niteliği taşıdığını gösteren temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

$1924$ Anayasası ($Teşkilat-ı$ $Esasiye$ $Kanunu$), Türk anayasa tarihinde "Karma Hükümet Sistemi" olarak bilinen özgün bir yapıyı benimsemiştir. Bu sistemde, kuvvetler birliği ilkesi teorik olarak korunurken, uygulama ve işleyiş bakımından parlamenter sistemin bazı özellikleri sisteme dahil edilmiştir. Bu anayasal düzenin işleyişi ve erkler (yasama-yürütme) arası ilişkiler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi $1924$ Anayasası dönemi için yanlış bir ifadedir?

$1924$ Anayasası döneminde uygulanan ve yasama organının mutlak üstünlüğüne dayanan "çoğunlukçu demokrasi" anlayışı, iktidarın sınırlandırılması ve temel hakların güvence altına alınması amacıyla $1961$ Anayasası ile yerini "çoğulcu demokrasi"ye bırakmıştır. Bu değişim kapsamında, TBMM tarafından çıkarılan kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetlemek üzere Türk hukuk sisteminde ilk kez kurulan yüksek mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?

$1924$ Anayasası ($1924$ Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), $1921$ Anayasası'nın 'Meclis Hükümeti' modeli ile Batılı 'Parlamenter Sistem' arasında bir sentez oluşturarak 'Karma Hükümet Sistemi'ni benimsemiştir. $1928$ yılında 'Devletin dini İslam'dır' ibaresinin çıkarılması ve $1934$ yılında kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi gibi köklü revizyonlar geçiren bu metinde, kuvvetler arasındaki dengeyi 'Yasama' lehine mutlak kılan ve yargı organının bağımsız yorum gücünü kısıtlayan en temel uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

$1924$ Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Cumhuriyet rejiminin ve laikliğin yerleşmesi amacıyla çeşitli dönemlerde revize edilmiştir. Bu kapsamda, $1928$ yılında gerçekleştirilen anayasa değişikliği ile anayasanın laik karakteri güçlendirilmiştir.

Aşağıdakilerden hangisi, $1928$ yılındaki bu anayasa değişikliği ile getirilen düzenlemelerden biridir?

Anayasa hukukunda kurucu iktidarlar; yeni bir anayasa yapma yetkisi ile mevcut bir anayasayı o anayasanın kurallarına göre değiştirme yetkisi olarak ikiye ayrılmaktadır. Bir anayasal düzende, mevcut anayasanın belirlediği yöntemleri ve sınırları izleyerek anayasa metni üzerinde ekleme veya çıkarma yapan iktidarın niteliği düşünüldüğünde, bu yetkiyi kullanan tali kurucu iktidarın en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

$1921$ Teşkilat-ı Esasiye Kanunu kabul edildiğinde, $1876$ Kanun-i Esasi'yi açıkça yürürlükten kaldırmamıştır. Bu durum, Türkiye'de iki anayasanın aynı anda hukuken yürürlükte olduğu "ikili anayasal dönem"in yaşanmasına yol açmıştır. Ancak bu iki metin, hazırlanış yöntemleri ve madde yoğunlukları bakımından birbirlerinden tamamen farklı yapıdadır.

Buna göre, $1921$ Anayasası'nı Türk anayasa tarihindeki diğer metinlerden ayıran temel teknik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

$1982$ Anayasası, $1961$ Anayasası döneminde sıkça karşılaşılan hükümet krizlerini ve yasama organındaki tıkanıklıkları önlemek amacıyla "rasyonelleştirilmiş parlamenterizm" mekanizmalarını sistemimize dahil etmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $1982$ Anayasası'nın ilk halinde bu amaca hizmet etmek üzere getirilen düzenlemelerden biri değildir?

Anayasa hukukunda kurucu iktidarlar, sahip oldukları yetkinin hukuki kaynağı ve bu yetkiyi kullanırken tabi oldukları sınırlamalar bakımından ikiye ayrılır. Bu bağlamda; bir devletin mevcut anayasasında öngörülen usullere sadık kalarak, yine o anayasanın izin verdiği sınırlar (değiştirilemez maddeler vb.) içerisinde değişiklik yapma yetkisine sahip olan iktidar türü aşağıdakilerden hangisidir?