Yasama

802 soru

Milletvekilliği seçimlerinin ardından il seçim kurulundan tutanağını (mazbata) alan ancak henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda ant içmemiş olan bir kişinin hukuki durumu ve hakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Milletvekilliği sıfatını mazbatasını aldığı an kazandığı için, Anayasa'nın 83. maddesinde düzenlenen yasama dokunulmazlığından (dokunulmazlık zırhı) yararlanmaya başlar.

Milletvekilliği ile bağdaşmayan bir kamu görevinde bulunuyorsa, mazbatasını aldığı andan itibaren bu görevinden ayrılmış sayılır ve ilgili yasaklılık hükümleri uygulanır.

TBMM Genel Kurulunda henüz ant içmediği için Meclis çalışmalarına katılamaz; bu nedenle Meclis'teki söz ve oyları koruyan yasama sorumsuzluğundan fiilen yararlanma imkanı yoktur.

Milletvekilliği sıfatı kesinleşmiş olduğundan, bu aşamada görevinden istifa etmek isterse, bu istifanın geçerliliği TBMM Genel Kurulu tarafından oylanarak karara bağlanmalıdır.

Henüz ant içerek göreve fiilen başlamadığı gerekçesiyle, kişiye yönelik maaş, yolluk ve ödenek gibi mali hakların tahakkuku ancak ant içme tarihinden itibaren başlatılabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Henüz ant içerek göreve fiilen başlamadığı gerekçesiyle, kişiye yönelik maaş, yolluk ve ödenek gibi mali hakların tahakkuku ancak ant içme tarihinden itibaren başlatılabilir.

Cevap

Milletvekillerinin mali haklarının (maaş, ödenek, yolluk) ant içme tarihinde başladığını belirten ifade yanlıştır; bu haklar seçilme/mazbata tarihi itibarıyla işlemeye başlar.

Milletvekillerinin ödenek ve yollukları, 3069 sayılı Yasama Organı Üyelerinin Ödenek, Yolluk ve Emekliliklerine Dair Kanun uyarınca seçildikleri tarihten itibaren tahakkuk eder. Dolayısıyla, ant içme töreni mali hakların başlangıcı için bir kurucu unsur değildir; bu haklar mazbata tarihi itibarıyla işlemeye başlar.

Adım Adım Çözüm

Milletvekilliği sıfatının kazanılması (iktisap) anını belirle.

Milletvekilliği sıfatı, il seçim kurulundan mazbatanın alınmasıyla (veya seçimin kesinleşmesiyle) hukuken kazanılır.

Anayasa hukuku doktrininde 'iktisap' ve 'ifa' ayrımı bu noktanın temelidir.

Sıfatın kazanılmasıyla elde edilen korumaları (dokunulmazlık) değerlendir.

Milletvekili seçilen kişi, henüz ant içmemiş olsa dahi yasama dokunulmazlığından yararlanır.

Dokunulmazlık, yasama organının bağımsızlığını korumak için kişiye değil, sıfata bağlı bir korumadır.

Ant içmenin hukuki mahiyetini (görevin ifası) analiz et.

Ant içme, milletvekilliği yetkilerinin (oy kullanma, söz alma, komisyon üyeliği) kullanılabilmesi için bir ön şarttır.

Ant içmeyen milletvekili Meclis çalışmalarına katılamaz, dolayısıyla yasama sorumsuzluğu bu süreçte fiilen işlemez.

Özlük haklarına (maaş/ödenek) ilişkin özel kanun hükmünü incele.

3069 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca ödenek ve yolluklar seçildikleri tarihten itibaren tahakkuk eder.

Mali haklar, görevin fiilen ifasından ziyade, sıfatın kazanılmasına ve seçmen iradesinin tesciline bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması (İktisap) ve Görevin İfası Arasındaki Hukuki Farklar

İpuçları

Milletvekilliği sıfatının kazanılması (iktisap) ile bu sıfatın sağladığı yetkilerin kullanılması (ifa) arasındaki kronolojik farka odaklanın.

Yasama dokunulmazlığının koruyucu kalkanının ne zaman devreye girdiğini ve maaşların hangi kanuna göre ödendiğini hatırlayın.

3069 sayılı Kanun uyarınca ödenek ve yolluklar, yemin töreninden çok daha önce, seçilme anında işlemeye başlar.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin sona erme hallerini ve hangi hallerde Genel Kurul kararı gerektiğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 482Soru →

Yasama organı, anayasal sistem içerisinde çeşitli hukuki işlemler tesis ederek görevlerini yerine getirir. Bu işlemlerin bir kısmı 'kanun' niteliğindeyken, bir kısmı 'parlamento kararı' niteliğindedir. Kanunların kural olarak Cumhurbaşkanı tarafından Meclise geri gönderilme (veto) imkanı bulunurken, parlamento kararları bu sürecin dışındadır. Ancak Anayasa, bazı kanunlar için bu genel kurala bir istisna getirmiştir.

Buna göre, $1982$ Anayasası çerçevesinde TBMM'nin yerine getirdiği;

$I.$ Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması,
$II.$ Bütçe kanun teklifinin kabul edilmesi,
$III.$ Genel ve özel af ilanına karar verilmesi,
$IV.$ Para basılmasına karar verilmesi

işlemlerinden hangisi veya hangileri, niteliği gereği bir 'kanun' olmasına rağmen Cumhurbaşkanı'nca Meclise geri gönderilemez?

Yalnız

I

Yalnız

II

I

II

II

III

I, III

IV

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalnız $II$

Cevap

Bütçe kanun teklifinin kabul edilmesi, niteliği gereği bir kanun olmasına rağmen Cumhurbaşkanı tarafından Meclise geri gönderilemeyen tek işlemdir.

Anayasa'nın

89

. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından kabul edilen kanunları geri gönderme yetkisine sahiptir; ancak bütçe kanunları bu yetkinin tek istisnasıdır. Dolayısıyla bütçe kanun teklifinin kabul edilmesi geri gönderilemez.

Adım Adım Çözüm

TBMM işlemlerinin hukuki niteliğini belirle.

Öncüllerdeki tüm işlemler (Andlaşma uygun bulma, Bütçe, Af, Para basma) 'kanun' formunda gerçekleşir.

Anayasa'nın

87

. ve

90

. maddeleri bu yetkilerin kanunla kullanılacağını belirtir.

Cumhurbaşkanı'nın kanunları inceleme yetkisini (

89

. madde) analiz et.

Cumhurbaşkanı kanunları

15

gün içinde yayımlar veya geri gönderir; ancak bütçe kanunları bu hükmün dışındadır.

Mali yılın aksamaması ve devlet hizmetlerinin sürekliliği için bütçe kanununa özel bir rejim tanınmıştır.

Öncülleri bu istisna kuralına göre filtrele.

Yalnızca

II

numaralı öncül (Bütçe) istisna kapsamına girer.

Diğer kanunlar (Af, Para basma, Andlaşma) için anayasada benzer bir veto yasağı bulunmamaktadır.

Anahtar Kavram

Bütçe Kanunu'nun Veto Edilememesi İstisnası

İpuçları

Cumhurbaşkanı'nın 'geciktirici veto' yetkisinin hangi özel mali kanunda işlemediğini düşünün.

Anayasa'nın

89

. maddesi, 'Bütçe kanunları bu hükme tabi değildir' diyerek açık bir kapı kapatmıştır.

Meclis'in para basma, af ilanı ve andlaşmaları uygun bulma yetkileri kanunla kullanılır ve bu kanunlar Meclis'e iade edilebilir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanununu veto edemese de Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açıp açamayacağını araştırın.

Alternatif Yöntem

Hangi işlemlerin 'Parlamento Kararı' (veto edilemez/yargı yolu kapalı) hangilerinin 'Kanun' olduğunu hatırlayarak, kanun olup da veto edilemeyen tek istisnai durumu (Bütçe) ayırt edebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 483Soru →

$1982$ Anayasası ve yerleşik anayasa yargısı içtihatları çerçevesinde; bir kişinin milletvekilliği sıfatını kazanması ile bu sıfatın sağladığı yetkileri fiilen kullanmaya başlaması (göreve başlama) arasındaki hukuki ilişki dikkate alındığında, ant içme (yemin) işleminin hukuki niteliği ve sonuçları hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Milletvekilliği sıfatı, mazbatanın düzenlendiği an itibarıyla kazanılır; ant içme bu sıfatın kazanılması için bir kurucu unsur değil, yasama yetkilerinin kullanımı için bir ön şarttır.

Ant içmemiş bir milletvekili, milletvekilliği sıfatına bağlı olan yasama dokunulmazlığından ve yasama sorumsuzluğundan hukuken yararlanmaya başlar.

Ant içmekten imtina eden veya henüz ant içmemiş olan bir milletvekili, TBMM Genel Kurulundaki oylamalara, komisyon çalışmalarına ve yasama faaliyetlerine katılamaz.

Ant içme işleminin yerine getirilmemesi, milletvekilliği sıfatının kendiliğinden sona ermesine veya 'milletvekilliğinden istifa' olarak nitelendirilmesine yol açan bir hukuki durum değildir.

Ant içme törenine katılmayan veya ant içmekten kaçınan bir milletvekilinin, yasama görevine fiilen başlamadığı gerekçesiyle milletvekilliği ödeneği ve yolluğuna (maaş) hak kazanması mümkün değildir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ant içme törenine katılmayan veya ant içmekten kaçınan bir milletvekilinin, yasama görevine fiilen başlamadığı gerekçesiyle milletvekilliği ödeneği ve yolluğuna (maaş) hak kazanması mümkün değildir.

Cevap

Ant içme işleminin yerine getirilmemesi durumunda milletvekilliği ödeneği ve yolluğuna hak kazanılamayacağını belirten ifade yanlıştır; çünkü bu haklar göreve başlamaya değil, sıfatın kazanılmasına bağlıdır.

Milletvekilliği ödeneği ve yolluğu (maaş), milletvekilinin 'görevini fiilen yapmasına' değil, 'milletvekilliği sıfatına' bağlı bir haktır. Anayasa Mahkemesi ve yerleşik uygulamaya göre, mazbatasını alan bir kişi yemin etmemiş olsa dahi milletvekili sıfatını taşıdığı için özlük haklarından yararlanmaya başlar. Bu nedenle, yemin etmeyenlerin maaş alamayacağı yönündeki ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Sıfatın Kazanılma Anını Belirleme

Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından mazbatanın (seçim tutanağı) düzenlenmesiyle kazanılır.

Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre temsil yetkisi ve sıfat, halkın iradesinin tescili olan mazbata ile başlar.

Ant İçmenin (Yemin) Niteliğini Analiz Etme

Ant içme, sıfatın kazanılması için bir 'kurucu unsur' değil, yasama yetkilerinin (oy kullanma, teklif verme vb.) kullanımı için bir 'icra şartı'dır.

1982

Anayasası'nın

81

. maddesi uyarınca ant içmeyenler yasama faaliyetlerine katılamazlar.

Sıfata Bağlı Hakları ve Göreve Bağlı Yetkileri Ayırma

Yasama dokunulmazlığı ve özlük hakları (maaş/ödenek) 'sıfata' bağlıdır; oylamaya katılma ve komisyon üyeliği ise 'yemine' bağlıdır.

Milletvekili seçilen kişi, yemin etmemiş olsa bile hukuken milletvekilidir ve bu statünün getirdiği mali ve koruyucu haklardan yararlanır.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatı vs. Yasama Yetkilerinin Kullanımı

İpuçları

Milletvekilliği sıfatının kazanılması ile yasama yetkilerinin kullanılması arasındaki farkı düşünün.

Yasama dokunulmazlığı ve özlük hakları (maaş gibi) 'sıfata' bağlıdır; meclis çalışmalarına katılmak ise 'yemine' bağlıdır.

Bir kişi mazbatasını aldığı an milletvekilidir. Özlük hakları da bu andan itibaren başlar, yemin töreninden sonra değil.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin düşmesi sebeplerini ve bu kararların yargısal denetimini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 484Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyesi olan bir kişinin, milletvekilliği sıfatıyla hukuken bir arada yürütülmesi yasaklanmış olan (bağdaşmayan) bir kamu görevini veya hizmetini sürdürmekte ısrar etmesi durumunda, üyelik sıfatının sona erdirilmesine ilişkin anayasal prosedür ve yargısal denetim süreci hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Üyeliğin düşmesine, Karma Komisyonun bu durumun tespitine dair hazırladığı rapor üzerine, Genel Kurul tarafından gizli oyla ve toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar verilir; bu karara karşı Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir.

Söz konusu durum seçilme yeterliliğinin sonradan kaybedilmesi niteliğinde olduğu için, kesinleşmiş yargı kararının Genel Kurula bildirilmesiyle milletvekilliği herhangi bir oylama yapılmaksızın kendiliğinden sona erer.

Milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görevde ısrar edilmesi durumunda üyeliğin düşmesi için Genel Kurulun üye tamsayısının salt çoğunluğunun (

301

) oyu gerekir ve bu süreçte yargı yolu kapalıdır.

Bağdaşmayan görevin kabulü bir istifa beyanı olarak kabul edilir ve Başkanlık Divanı'nın tespitiyle üyelik sona erer; bu işlem bir idari işlem olduğu için Danıştay denetimine tabidir.

Üyeliğin düşürülmesi kararı Genel Kurulda açık oylama ile yapılır ve karar Resmi Gazete'de yayımlandığı anda kesinleşerek Anayasa Mahkemesi denetimi dışına çıkar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üyeliğin düşmesine, Karma Komisyonun bu durumun tespitine dair hazırladığı rapor üzerine, Genel Kurul tarafından gizli oyla ve toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar verilir; bu karara karşı Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir.

Cevap

Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevde ısrar edilmesi durumunda; Karma Komisyonun hazırladığı rapor üzerine TBMM Genel Kurulu tarafından gizli oyla ve toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla (adi çoğunluk) üyeliğin düşmesine karar verilir ve bu karara karşı Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevde ısrar edilmesi durumunda süreç; yetkili komisyonun (Karma Komisyon) raporuyla başlar, Genel Kurulda anayasal bir zorunluluk olarak 'gizli oyla' devam eder ve toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla sonuçlanır. Bu bir Parlamento Kararıdır ve Anayasa Mahkemesi denetimine tabidir.

Adım Adım Çözüm

Bağdaşmazlık durumunun tespiti

Karma Komisyon (Anayasa ve Adalet Komisyonları üyelerinden kurulu) rapor hazırlar.

Üyeliğin düşürülmesi için teknik bir inceleme ve rapor aşaması anayasal zorunluluktur.

Genel Kurulda oylama usulünün belirlenmesi

Gizli oylama yapılır.

Anayasa'nın

84

. maddesi bağdaşmazlık durumunda gizli oylamayı açıkça emreder.

Karar yeter sayısının uygulanması

Toplantıya katılanların salt çoğunluğu (

151

'den az olmamak kaydıyla) yeterlidir.

Anayasa'da bu durum için özel bir nitelikli çoğunluk (Örn:

301

) öngörülmemiştir.

Yargısal denetim yolunun kullanılması

Milletvekili veya bir başka milletvekili

7

gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir.

Milletvekilliğinin düşmesi kararları Parlamento Kararı niteliğinde olup

85

. madde kapsamında yargı denetimine tabidir.

Anahtar Kavram

Bağdaşmazlık nedeniyle milletvekilliğinin düşürülmesi usulü

İpuçları

Milletvekilliğinin düşmesi kararlarından hangilerinin Anayasa Mahkemesi denetimine tabi olduğunu hatırlayın.

Bağdaşmazlık durumu için Anayasa'nın

84

. maddesinde özel bir oylama yöntemi (gizli/açık) belirtilip belirtilmediğine odaklanın.

Unutmayın; Meclis kararı gereken durumlardan sadece 'devamsızlık' için

301

oy şartı vardır, diğerleri için adi çoğunluk yeterlidir.

Daha Fazla Pratik

İstifa ve devamsızlık durumlarındaki karar yeter sayılarını ve oylama usullerini bağdaşmazlık ile karşılaştırarak çalışmanız konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 485Soru →

1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen bir kanun, metninde yürürlük tarihine ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı takdirde ne zaman yürürlüğe girer?

Resmî Gazete'de yayımlandığı gün

Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihi takip eden 45. günün sonunda

TBMM Genel Kurulu tarafından kabul edildiği tarihte

Cumhurbaşkanı tarafından imzalanıp Meclis Başkanlığına iade edildiği gün

Anayasa Mahkemesine iptal davası açma süresi dolduğunda

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmî Gazete'de yayımlandığı gün

Cevap

Metninde aksine bir hüküm bulunmayan kanunlar, Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.

Hukuk sistemimizde, kanunların ne zaman yürürlüğe gireceği genellikle kanun metninin sonunda belirtilir. Ancak metinde bu konuda bir açıklama yoksa, kanunların Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe girmeleri kanuni bir esastır.

Adım Adım Çözüm

Kanunların yasalaşma sürecindeki son aşamayı belirle.

Kanunlar TBMM'de kabul edildikten sonra Cumhurbaşkanına gönderilir ve uygun bulunursa Resmî Gazete'de yayımlanır.

Yürürlük, kanunun hukuken bağlayıcı hale geldiği andır.

Yürürlük tarihine ilişkin varsayılan yasal kuralı hatırla.

132 Sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca, özel bir tarih belirtilmemişse yayımlanma günü yürürlük günüdür.

Eskiden uygulanan 45 günlük süre 2018 yılındaki değişikliklerle kaldırılmıştır.

Anahtar Kavram

Kanunların Yürürlüğe Girmesi

İpuçları

Kanunların yürürlük kazanması için halka duyurulması gereken Resmî Gazete aşamasını düşünün.

Eski kaynaklarda yer alan 45 günlük sürenin 2018'deki sistem değişikliğiyle birlikte değiştiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının bütçe kanunlarını veto edememesi istisnasını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 486Soru →

$1982$ Anayasası ve $TBMM$ İçtüzüğü hükümleri uyarınca, parlamenter sistemin işleyişinde önemli bir yere sahip olan siyasi parti gruplarının kuruluşu ve anayasal kısıtlamaları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Siyasi parti grupları en az

20

milletvekili ile kurulurlar ve Meclis Başkanlığı seçimi için aday gösteremezler.

Siyasi parti grupları en az

10

milletvekili ile kurulurlar ve yasama dokunulmazlığının kaldırılması konusunda bağlayıcı grup kararı alabilirler.

Siyasi parti grupları en az

20

milletvekili ile kurulurlar ve Meclis soruşturması açılması konusunda bağlayıcı grup kararı alabilirler.

Siyasi parti grupları en az

30

milletvekili ile kurulurlar ve Meclis Başkanlık Divanı için üye tam sayısınca aday belirleyebilirler.

Siyasi parti grupları üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kurulurlar ve Genel Kuruldaki gizli oylamalar hakkında görüşme yapabilirler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları en az $20$ milletvekili ile kurulurlar ve Meclis Başkanlığı seçimi için aday gösteremezler.

Cevap

Siyasi parti gruplarının en az

20

milletvekilinden oluşması ve Meclis Başkanlığı seçimi için aday gösterememesi

Doğru yanıt olan seçenek, siyasi parti gruplarının kuruluş şartı olan en az

20

milletvekili sayısını doğru belirtmiş ve tarafsızlık ilkesi gereği uygulanan Meclis Başkanlığına aday gösterememe yasağını anayasaya uygun şekilde açıklamıştır.

Adım Adım Çözüm

Siyasi parti grubu kurmak için gerekli asgari sayıyı hatırla.

20

milletvekili.

1982

Anayasası ve Meclis İçtüzüğü bu sayıyı asgari sınır olarak belirlemiştir.

Gruplara getirilen anayasal yasakları değerlendir.

Meclis Başkanlığı adaylığı, yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturması.

Bu konularda grup kararı alınması milletvekillerinin iradesini kısıtlayacağı ve tarafsızlığı bozacağı için yasaklanmıştır.

Seçenekleri bu iki kriter (sayı ve yasaklar) üzerinden karşılaştır.

Doğru bilginin verildiği seçeneği belirle.

Sadece bir seçenek hem 20 milletvekili sınırını hem de aday gösterme yasağını doğru şekilde birleştirmiştir.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Hukuki Statüsü

İpuçları

Siyasi parti grubu kurmak için gereken sayı, üye tam sayısının %5'inden daha az olan sabit bir sayıdır.

Meclis Başkanı'nın tarafsızlığını korumak adına, gruplar bu makam için resmi bir isim öneremezler.

Grup kurma sınırı 20'dir ve dokunulmazlık/soruşturma gibi konularda milletvekilleri özgür bırakılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlık Divanı'nda nasıl temsil edildiğini (oranlı temsil) ve komisyonlardaki rolleri inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 487Soru →

$1982$ Anayasası’na göre, aşağıdaki durumların hangisinde milletvekilliği sıfatı, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu tarafından herhangi bir karar alınmasına gerek kalmaksızın "kendiliğinden" sona erer?

Milletvekilinin Cumhurbaşkanı seçilmesi

Milletvekilinin istifa etmesi

Milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar edilmesi

Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam

5

birleşim günü katılınmaması

Milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilinin Cumhurbaşkanı seçilmesi

Cevap

Milletvekilinin Cumhurbaşkanı seçilmesi durumunda milletvekilliği kendiliğinden sona erer.

Milletvekilinin Cumhurbaşkanı seçilmesi, 1982 Anayasası'na göre milletvekilliğini kendiliğinden sona erdiren hallerden biridir. Seçim sonuçlarının kesinleşmesiyle birlikte kişi yeni görevine başlar ve eski sıfatı bir işleme gerek kalmadan düşer.

Adım Adım Çözüm

Milletvekilliğinin sona erme hallerini sınıflandırın.

Milletvekilliği; kendiliğinden, Meclis kararıyla veya mahkeme kararının bildirilmesiyle sona erebilir.

Anayasal düzenlemeler bu durumları birbirinden kesin usul farklarıyla ayırmıştır.

Seçeneklerdeki durumların gerçekleşmesi için Meclis oylaması gerekip gerekmediğini kontrol edin.

İstifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık durumlarında Meclis Genel Kurulu'nda oylama yapılır. Ancak Cumhurbaşkanı seçilme durumunda oylama yapılmaz.

Cumhurbaşkanlığı makamı ile milletvekilliği sıfatı aynı kişide birleşemeyeceği için sistem bu geçişi otomatik (kendiliğinden) yapar.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri

İpuçları

Milletvekilliği bazı durumlarda Meclis'te yapılan bir oylama (karar) ile sona ererken, bazı durumlarda bu oylamaya gerek kalmaz.

Bir kişi aynı anda hem milletvekili hem de Cumhurbaşkanı olamaz. Bu geçiş süreci anayasal olarak nasıl düzenlenmiştir?

İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık hallerinde üyeliğin düşmesi için Meclis Genel Kurulu kararı şarttır; ancak Cumhurbaşkanı seçilme veya ölüm gibi haller bu karara ihtiyaç duymaz.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin mahkeme kararıyla sona ermesi durumunda, bu kararın Meclis'e bildirilmesinin hukuki sonuçlarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 488Soru →

Türkiye’de yürürlükte olan $1982$ Anayasası hükümleri ve yasama organının çalışma usulleri çerçevesinde kanunların teklif edilmesi, görüşülmesi ve yayımlanması süreciyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Meclis tarafından kabul edilen kanunlar, Cumhurbaşkanı tarafından

15

gün içinde yayımlanır veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilir.

Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen bütçe kanunlarını uygun bulmadığı takdirde bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderme yetkisine sahiptir.

Kanun teklif etmeye sadece milletvekilleri yetkilidir; ancak bütçe ve kesin hesap kanun teklifleri Cumhurbaşkanı tarafından Meclise sunulur.

Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (

301

milletvekili) aynen kabul ederse, kanun Cumhurbaşkanınca yayımlanmak zorundadır.

Üzerinde aksine bir yürürlük tarihi belirtilmemiş olan kanunlar, Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen bütçe kanunlarını uygun bulmadığı takdirde bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderme yetkisine sahiptir.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanunlarını Meclise geri gönderebileceğini iddia eden ifade yanlıştır; çünkü bütçe kanunları veto edilemeyen tek kanun türüdür.

Doğru yanıt olan bütçe kanunlarının geri gönderilebileceği ifadesi yanlıştır.

1982

Anayasası'nın

89

. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından kabul edilen kanunları on beş gün içinde yayımlar veya geri gönderir; ancak bütçe kanunları bu hükme tabi değildir, yani veto edilemez.

Adım Adım Çözüm

Teklif ve Sunum Yetkisini İncele

Milletvekilleri kanun teklif eder. Bütçe ve kesin hesap tekliflerini ise Cumhurbaşkanı sunar.

Yasama yetkisinin genelliği ve bütçenin yürütme organı tarafından hazırlanması kuralıdır.

Cumhurbaşkanı'nın İnceleme Yetkisini Analiz Et

Meclis'ten gelen kanunlar için

15

günlük inceleme süresi vardır.

Anayasa'nın

89

. maddesi bu süreyi kesin olarak belirlemiştir.

Veto (Geri Gönderme) İstisnalarını Tespit Et

Anayasa'nın

89

. maddesine göre bütçe kanunları geri gönderilemez.

Bütçenin sürekliliği ve devlet harcamalarının aksamaması için bu istisna getirilmiştir.

Yürürlük Kurallarını Kontrol Et

Özel bir tarih yoksa yayımlandığı gün yürürlüğe girer.

10

numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi gereğidir.

Anahtar Kavram

Bütçe Kanunu'nun Veto Edilemezliği

İpuçları

Cumhurbaşkanı'nın veto edemeyeceği tek kanun türünü hatırlayın.

Devletin mali sürekliliği için bütçenin zamanında yürürlüğe girmesi zorunludur, bu yüzden özel bir denetim süreci vardır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı bütçe kanununu veto edemese de Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açabilir mi? Bu konuyu inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 489Soru →

$1982$ Anayasası ve yerleşik parlamento hukuku ilkeleri uyarınca; bir milletvekili adayının, İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen seçim tutanağını (mazbata) aldığı ancak henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda ant içmediği süre zarfındaki hukuki durumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kişi milletvekilliği sıfatını kazanmıştır ve bu andan itibaren yasama dokunulmazlığından yararlanmaya başlar.

Milletvekilliği sıfatı, ancak TBMM Genel Kurulu'nda yapılan ant içme töreniyle birlikte kazanılır.

Mazbatasını alan kişi, ant içmeden önce de Meclis çalışmalarına katılabilir ve oy kullanabilir.

Milletvekilliği sıfatının kazanılması için seçim tutanağının (mazbata) Yüksek Seçim Kurulu tarafından onaylanması şarttır.

Yasama dokunulmazlığı, milletvekilliği sıfatının kazanılmasıyla değil, ant içme işleminin tamamlanmasıyla başlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kişi milletvekilliği sıfatını kazanmıştır ve bu andan itibaren yasama dokunulmazlığından yararlanmaya başlar.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu'ndan mazbatanın alınmasıyla kazanılır ve yasama dokunulmazlığı da bu andan itibaren başlar; ant içme ise sadece meclis çalışmalarına katılmak için bir ön şarttır.

Doğru ifade, milletvekilliği sıfatının mazbata ile kazanıldığını ve yasama dokunulmazlığının da bu andan itibaren başladığını belirtir. Türk parlamento hukukunda 'iktisap' (kazanma) ve 'ifa' (yerine getirme) ayrımı esastır. Mazbatanın alınması iktisabı sağlar ve kişi artık hukuk önünde 'milletvekili' statüsündedir, dolayısıyla dokunulmazlık zırhına bürünür.

Adım Adım Çözüm

Milletvekilliği sıfatının ne zaman kazanıldığını belirle.

Sıfat, İl Seçim Kurulu'ndan tutanağın (mazbata) alınmasıyla kazanılır (İktisap).

Seçim sonuçlarının ilanı ve tutanağın verilmesi hukuki statüyü başlatır.

Sıfatın kazanılmasıyla başlayan hukuki korumaları tespit et.

Yasama dokunulmazlığı sıfatın kazanılmasıyla başlar.

Anayasa, milletvekillerinin seçildikleri andan itibaren dokunulmazlığa sahip olduğunu kabul eder.

Ant içmenin (yemin) hukuki etkisini ayırt et.

Ant içme sadece görevin ifası (yürütülmesi) için gereklidir.

Milletvekili seçilenler ant içmedikçe Meclis çalışmalarına (oy, söz, teklif) katılamazlar.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması (İktisap) ve Görevin İfası (Ant İçme) Ayrımı

İpuçları

Milletvekilliğinde 'unvanı kazanmak' ile 'görevi yapmak' arasındaki farkı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliği sıfatının yargısal bir kararla (YSK tarafından iptal vb.) sona ermesi durumundaki dokunulmazlık rejimini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 490Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyeliğinin sona ermesi halleri, $1982$ Anayasası'nda belirtilen usullere göre "Meclis Kararı ile" veya "Kendiliğinden/Bildirimle" gerçekleşebilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi milletvekilliği sıfatının sona ermesi için TBMM Genel Kurulunda oylama yapılarak bir parlamento kararı alınmasını gerektiren hallerden biridir?

Milletvekili seçilmeye engel bir suçtan kesin hüküm giyilmesi

Milletvekilinin kısıtlanmasına (vasi tayini) ilişkin mahkeme kararının Genel Kurulda okunması

Milletvekilinin Cumhurbaşkanı tarafından Bakan olarak atanması

Milletvekilinin milletvekilliği sıfatından istifa etmesi

Milletvekilinin disiplin suçları nedeniyle Cumhurbaşkanı kararıyla görevden çıkarılması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilinin milletvekilliği sıfatından istifa etmesi

Cevap

Milletvekilinin milletvekilliği sıfatından istifa etmesi

Milletvekilinin istifa etmesi durumunda, istifanın geçerliliği TBMM Başkanlık Divanı tarafından saptandıktan sonra TBMM Genel Kurulu tarafından oylama yapılarak karara bağlanması gerekir. Bu durum, üyeliğin düşmesi için parlamento kararı (oylama) gerektiren sınırlı hallerden biridir.

Adım Adım Çözüm

Milletvekilliğini sona erdiren usullerin sınıflandırılması

Sona erme halleri; ölüm ve Bakan atanma gibi 'kendiliğinden', kesin hüküm ve kısıtlanma gibi 'bildirimle' veya istifa ve devamsızlık gibi 'Meclis kararıyla' olur.

Anayasa, yasama organının iradesinin ne zaman devreye gireceğini açıkça ayırmıştır.

Seçeneklerdeki durumların usul açısından incelenmesi

Kesin hüküm, kısıtlanma ve Bakan atanma hallerinde Genel Kurul iradesine (oylamaya) gerek olmadığı tespit edilir.

Yargısal kararlar veya yürütme atamaları doğrudan hukuki sonuç doğurur.

Meclis oylaması gerektiren özel durumun belirlenmesi

İstifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık hallerinin TBMM Genel Kurulu tarafından karara bağlanması gerektiği sonucuna varılır.

Bu haller, milletvekilinin kendi iradesi veya Meclis disipliniyle ilgili olduğu için oylama şartı koşulmuştur.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri (Meclis Kararı vs. Bildirim/Otomatik)

İpuçları

Mahkeme kararlarına dayalı sonlanmalar genelde sadece 'bildirim' ile olur; Meclis'in takdir yetkisi yoktur.

Daha Fazla Pratik

Devamsızlık nedeniyle milletvekilliğinin düşmesi için gereken 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' (

301

oy) şartını tekrar ediniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 491Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) işlemlerinden olan parlamento kararları, hem yapılış usulleri hem de yargısal denetim mekanizmaları bakımından kanunlardan belirgin farklarla ayrılmaktadır. 1982 Anayasası'na göre, parlamento kararlarının hukuki rejimi ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

TBMM tarafından alınan her türlü parlamento kararı, tıpkı kanunlar gibi hukuk aleminde geçerlilik kazanabilmesi için Cumhurbaşkanı'nın onayına (yayımlama yetkisine) sunulmak zorundadır.

Parlamento kararları, Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisinin bulunmadığı işlemlerdir ve yalnızca İçtüzük değişikliği, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi hallerinde yargısal denetime tabidirler.

Anayasa'da belirtilen istisnalar dışında kalan parlamento kararları, Meclis'in 'yasama organı' sıfatı nedeniyle her koşulda Danıştay tarafından idari işlem olarak denetlenebilir.

Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması ve genel af ilanı gibi toplumun tamamını ilgilendiren önemli TBMM işlemleri, parlamento kararı formunda kabul edilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Parlamento kararları, Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisinin bulunmadığı işlemlerdir ve yalnızca İçtüzük değişikliği, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi hallerinde yargısal denetime tabidirler.

Cevap

Parlamento kararları, Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisinin bulunmadığı ve kural olarak yargı yoluna kapalı olup sadece üç anayasal istisna (İçtüzük, dokunulmazlık, milletvekilliği düşmesi) durumunda Anayasa Mahkemesi denetimine tabi olan işlemlerdir.

Doğru cevap olan ifade, parlamento kararlarının en temel iki ayırt edici özelliğini (Cumhurbaşkanı onayının olmaması ve yargısal denetimin kural olarak kapalı olup sadece 3 istisna içermesi) eksiksiz şekilde özetlemektedir.

Adım Adım Çözüm

Parlamento kararlarının onay sürecini değerlendirin.

Bu kararların Cumhurbaşkanı'na gönderilmediği saptanır.

Parlamento kararları Meclis'in kendi iradesiyle tamamlanan, yürütmenin (Cumhurbaşkanı) onayına ihtiyaç duymayan işlemlerdir.

Yargısal denetim kurallarını analiz edin.

Genel kuralın 'yargı yolu kapalı' olduğu, ancak 3 istisna bulunduğu görülür.

Anayasa Madde 85 ve ilgili hükümler, hukuk devleti ilkesi ile yasama bağımsızlığı arasında bir denge kurarak sadece kritik kararları AYM denetimine açmıştır.

İşlem türlerini birbirinden ayırın.

Af ve antlaşma gibi işlemlerin kanun olduğu, savaş ilanı veya İçtüzük gibi işlemlerin karar olduğu ayırt edilir.

Her işlemin hukuki rejimi, onun kanun mu yoksa parlamento kararı mı olduğuna göre değişir.

Anahtar Kavram

Parlamento Kararı ile Kanun Arasındaki Yapısal ve Denetimsel Farklar

İpuçları

Parlamento kararlarının kanunlar gibi Cumhurbaşkanı'na 'onay' veya 'veto' için gidip gitmediğini hatırlayın.

Yasama işlemlerinden hangilerinin yargı yoluyla denetlenebildiği Anayasa'da sınırlı sayıda sayılmıştır. Bu 'üçlü' listeyi düşünün.

İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi dışındaki parlamento kararlarında AYM denetimi yoktur ve bu kararlarda CB onayı aranmaz.

Daha Fazla Pratik

Parlamento kararlarının yargısal denetim istisnaları için Anayasa Mahkemesi'ne başvuru sürelerini ve kimlerin başvurabileceğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İşlemleri 'Dışa Yönelik (Kanun)' ve 'İçe Yönelik (Karar)' olarak kategorize etmek, onay ve denetim mekanizmalarını anlamayı kolaylaştırabilir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 492Soru →

$1982$ Anayasası'nda milletvekillerinin parlamento çalışmalarını hiçbir baskı altında kalmadan yürütebilmeleri amacıyla düzenlenen yasama bağışıklıkları (sorumsuzluk ve dokunulmazlık) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, dokunulmazlık kurumunun istisnalarını ve hukuki sonuçlarını eksiksiz ve doğru bir şekilde yansıtmaktadır?

Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ile soruşturmasına seçilmeden önce başlanmış olmak kaydıyla Anayasa'nın

14

. maddesindeki durumlar yasama dokunulmazlığının istisnalarıdır; ayrıca milletvekili hakkında verilen bir ceza hükmünün yerine getirilmesi üyelik sıfatının sona ermesine kadar bırakılır ve bu sürede zamanaşımı işlemez.

Tekrar seçilen milletvekili hakkında önceki dönemden kalan soruşturma ve kovuşturma işlemlerine devam edilebilmesi için Meclisin yeniden dokunulmazlığı kaldırmasına gerek olmayıp, önceki yasama döneminde alınan kaldırma kararı hukuki geçerliliğini korur.

Yasama sorumsuzluğu sadece cezai takibatı engellerken; yasama dokunulmazlığı milletvekilinin hem cezai hem de tazminat gibi hukuki sorumluluklarına karşı mutlak bir koruma sağlar.

Yasama dokunulmazlığı milletvekiline tanınmış şahsi bir hak olduğundan, ilgili milletvekilinin yazılı feragati ile ortadan kalkabilir ve bu durumda Meclis kararına gerek duyulmaksızın yargılama süreci başlar.

Anayasa Mahkemesi, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin Meclis kararlarını sadece şekil bakımından denetleyebilir; kararın esasına ilişkin bir iptal incelemesi yapma yetkisi bulunmamaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ile soruşturmasına seçilmeden önce başlanmış olmak kaydıyla Anayasa'nın $14$ . maddesindeki durumlar yasama dokunulmazlığının istisnalarıdır; ayrıca milletvekili hakkında verilen bir ceza hükmünün yerine getirilmesi üyelik sıfatının sona ermesine kadar bırakılır ve bu sürede zamanaşımı işlemez.

Cevap

Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve soruşturmasına seçilmeden önce başlanmış olmak kaydıyla Anayasa'nın 14. maddesindeki durumlar istisna olup; ceza hükmünün infazı ertelenir ve bu süreçte zamanaşımı işlemez.

Doğru seçenek, Anayasa'nın

83

. maddesinde yer alan yasama dokunulmazlığının kapsamını, istisnalarını (Ağır cezalı suçüstü ve Madde

14

) ve koruma altındaki milletvekili hakkında verilen ceza hükmünün infazının ertelenmesi ile zamanaşımının durması kuralını eksiksiz olarak ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

Yasama dokunulmazlığının (nisbi bağışıklık) tanımını ve temel amacını belirle.

Milletvekilinin suç işlediği iddiasıyla keyfi yargısal işlemlerden korunmasıdır.

Kurumun sınırlarını belirlemek için temel niteliğini anlamak gerekir.

Anayasa'nın 83. maddesindeki mutlak istisnaları analiz et.

Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçilmeden önce başlanmış olması şartıyla Madde 14 (Devletin bütünlüğüne karşı suçlar) kapsam dışıdır.

Dokunulmazlığın hangi durumlarda kendiliğinden işlemediğini saptamak gerekir.

Dokunulmazlığın yargılama ve infaz üzerindeki etkisini değerlendir.

Sorgulama ve yargılama durur; ceza alınsa bile infaz üyelik sonuna bırakılır ve zamanaşımı bu sürede işlemez.

Hukuki sürecin nasıl askıya alındığını netleştirmek için önemlidir.

Seçimlerin yenilenmesi durumundaki usulü kontrol et.

Tekrar seçilen milletvekili için dokunulmazlık yeniden başlar.

Sürellik ve kesintisizlik kurallarını doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Yasama Dokunulmazlığının Anayasal Çerçevesi ve İstisnaları

İpuçları

Yasama dokunulmazlığı 'geçici' ve 'kaldırılabilir' bir korumayken, sorumsuzluk 'mutlak' ve 'sürekli'dir.

Dokunulmazlığın iki temel istisnası vardır: biri suçun niteliği (Ağır cezalı suçüstü), diğeri Anayasa m. 14'teki devletin varlığına yönelik suçlardır.

Milletvekili seçilmek yargılamayı durdurur ancak cezayı ortadan kaldırmaz; bu yüzden zamanaşımının durması adaletin tecellisi için bir gerekliliktir.

Daha Fazla Pratik

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı Anayasa Mahkemesi'ne başvuru sürelerini ve karar verme sürelerini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 493Soru →

$1982$ Anayasası uyarınca milletvekilliği sıfatının sona ermesine ilişkin usul ve esaslar ile bu sürece ilişkin öngörülen yargısal denetim mekanizması dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan doğrudur?

Milletvekilliğinden istifa eden üyenin milletvekilliğinin düşmesine, istifanın geçerli olduğu Başkanlık Divanınca tespit edildikten sonra, Genel Kurul tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar verilir.

Milletvekili seçilmeye engel bir suçtan dolayı kesin hüküm giyen veya kısıtlanan üyenin milletvekilliği, bu konudaki kesinleşmiş mahkeme kararının Cumhurbaşkanlığı makamınca Meclis Başkanlığına tebliğ edildiği tarihte kendiliğinden sona erer.

Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar eden üyenin üyeliğinin düşürülmesine ilişkin Meclis kararına karşı, kararın alındığı tarihten itibaren yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir.

Bir siyasi partinin temelli kapatılmasına beyan ve eylemleriyle sebep olduğu Anayasa Mahkemesi kararıyla tespit edilen milletvekilinin üyeliği, kararın Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte münfesih sayılır.

Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanan milletvekillerinin üyeliği, atama işleminin TBMM Genel Kurulunda oylanıp kabul edilmesiyle sona erer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar eden üyenin üyeliğinin düşürülmesine ilişkin Meclis kararına karşı, kararın alındığı tarihten itibaren yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir.

Cevap

Doğru ifade, milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar eden milletvekilinin üyeliğinin düşürülmesine dair parlamento kararına karşı yargı yolunun açık olduğunu belirtmektedir.

1982

Anayasası'nın

85

. maddesi uyarınca, istifa, devamsızlık ve bağdaşmayan görev hallerinde Meclis tarafından alınan kararlara karşı, kararın alındığı tarihten itibaren

7

gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir.

Adım Adım Çözüm

Sona erme hallerini sınıflandırın.

Milletvekilliği; kendiliğinden (ölüm, bakan olma vb.), bildirimle (kesin hüküm, kısıtlanma) veya Meclis kararıyla (istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık) sona erer.

Hangi usulün hangi yargısal denetime tabi olduğunu anlamak için sınıflandırma şarttır.

Meclis kararı gereken hallerdeki nitelikli çoğunlukları kontrol edin.

İstifa ve bağdaşmazlık için basit çoğunluk yeterliyken, devamsızlık için üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

) gerekir.

Seçeneklerdeki sayısal tuzakları elemek için gereklidir.

Yargısal denetim yolunu (Anayasa Mahkemesi süreci) inceleyin.

Anayasa'nın

85

. maddesi uyarınca sadece Meclis kararıyla düşürülen (istifa, bağdaşmazlık, devamsızlık) üyelikler için

7

gün içinde AYM'ye gidilebilir; AYM

15

gün içinde karar verir.

Doğru seçeneği hukuksal temelde doğrulamak için kritiktir.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri ve Yargısal Denetim (

84

85

. maddeler)

İpuçları

Milletvekilliğinin sona ermesinde 'kendiliğinden/bildirimle' olan durumlar ile 'Meclis kararıyla' olan durumları birbirinden ayırın.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin düşmesi kararına karşı yapılan başvuruda Anayasa Mahkemesinin kaç gün içinde karar vermesi gerektiğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 494Soru →

Milletvekilliği statüsünün sona ermesi, Anayasa'da belirtilen sebeplerin gerçekleşme biçimine göre iki farklı usulde gerçekleşir. Bazı hallerde üyelik "kendiliğinden" düşerken, bazı hallerde ise "TBMM Genel Kurulu kararı" şarttır.

Buna göre, aşağıda verilen durumlardan hangisinde milletvekilliği sıfatı bir Meclis kararına ihtiyaç duyulmadan kendiliğinden sona erer?

Meclis çalışmalarına bir ay içinde toplam beş birleşim günü özürsüz veya izinsiz katılmamak

Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir hizmeti veya görevi sürdürmekte ısrar etmek

Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanmak

Milletvekilinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden istifa etmesi

Yasama dokunulmazlığının TBMM Genel Kurulu tarafından kaldırılması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanmak

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanmak durumunda milletvekilliği kendiliğinden sona erer.

Milletvekillinin Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanması, yürütme organında görev alması anlamına gelir. 1982 Anayasası'na göre bu atama yapıldığı anda milletvekilliği herhangi bir Meclis kararına gerek kalmaksızın doğrudan sona erer.

Adım Adım Çözüm

Sona erme usullerini kategorize et.

Milletvekilliği; kendiliğinden, bildirimle veya Meclis kararıyla sona erebilir.

Anayasa, her durum için farklı bir prosedür öngörmüştür.

Kendiliğinden sona eren halleri hatırla.

Ölüm, Cumhurbaşkanı seçilme, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya Bakan atanma kendiliğinden sona erme halleridir.

Bu durumlar yürütme ve yasama organları arasındaki ayrımı ve statü değişikliğini kesin olarak belirler.

Seçenekleri bu bilgiyle karşılaştır.

Bakan veya Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atanma seçeneği aranan şartı karşılar.

Diğer seçeneklerde ya bir Meclis kararı (istifa, devamsızlık) gerekir ya da üyelik zaten sona ermez (dokunulmazlığın kalkması).

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri

İpuçları

Milletvekilliğinin sona ermesi için bazen Meclis'in oylama yapması gerekir, bazen ise olay gerçekleştiği anda üyelik biter.

2017 Anayasa değişikliklerini düşünün; bakanlar artık dışarıdan atanıyor ve milletvekili iseler bu görevleri düşüyor.

İstifa ve devamsızlık gibi durumlar Meclis'in takdirine ve kararına tabidir, ancak yürütme organına (bakanlığa) atanma durumu üyeliği anında bitirir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin sona ermesine karşı Anayasa Mahkemesi'ne yapılabilecek itiraz süreçlerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 495Soru →

$1982$ Anayasası’nın $76$ . maddesi uyarınca milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak için yaş, öğrenim durumu, adli sicil ve askerlik durumu gibi çeşitli kriterlerin bir arada sağlanması gerekmektedir. $2017$ yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile bu şartlarda önemli güncellemeler yapılmıştır.

Buna göre, aşağıda durumları belirtilen adaylardan hangisinin milletvekili seçilmesinin önünde anayasal bir engel bulunmamaktadır?

Kasten işlediği bir suçtan dolayı

1

yıl

2

ay hapis cezasına mahkûm olan ancak bu cezası genel af kapsamına alınarak sicili temizlenen bir kişi

Rüşvet veya irtikap gibi yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymiş olup daha sonra cezası infaz edilen ve adli sicil kaydı silinen bir kişi

19

yaşında olan, lise mezunu ve üniversite eğitimi devam ettiği için askerlik hizmeti tecil (erteleme) edilmiş olan bir kişi

Taksirli bir suçtan dolayı

2

yıl hapis cezasına hüküm giyen ve mahkemece hakkında kamu hizmetlerinden yasaklılık kararı verilen bir kişi

30

yaşında olan, okuryazar olduğunu belgeleyen ancak herhangi bir ilkokul diplomasına sahip olmayan bir kişi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $19$ yaşında olan, lise mezunu ve üniversite eğitimi devam ettiği için askerlik hizmeti tecil (erteleme) edilmiş olan bir kişi

Cevap

On dokuz yaşında olup lise mezunu olan ve askerliği tecilli olan kişi milletvekili seçilebilir.

Doğru cevapta belirtilen aday, güncel anayasal şartları tam olarak sağlamaktadır:

18

yaşını doldurmuştur (

19

yaş), öğrenim düzeyi ilkokulun üzerindedir (lise mezunu) ve askerlikle hukuki bir ilişiği kalmamıştır (tecil edilmiştir).

Adım Adım Çözüm

Yaş şartını kontrol et

19

yaş, yasal sınır olan

18

yaşın üzerindedir.

2017

değişikliği ile seçilme yaşı

25

'ten

18

'e indirilmiştir.

Öğrenim durumunu değerlendir

Lise mezunu olmak, yasal alt sınır olan ilkokul mezuniyetini karşılar.

Anayasa'nın

76

. maddesi 'en az ilkokul mezunu' olma şartını aramaktadır.

Askerlik durumunu incele

Tecilli olmak 'askerlikle ilişiği bulunmamak' kapsamına girer.

2017

öncesi 'askerliğini yapmış olmak' şartı varken, güncel durumda 'askerlikle ilişiği olmamak' yeterlidir.

Adli sicil engelini kontrol et

Kişinin kısıtlı veya kamu hizmetinden yasaklı olduğuna dair bir bilgi yoktur.

Seçilme yeterliliği için adli sicilin belirli suçlar ve süreler bakımından temiz olması gerekir.

Anahtar Kavram

2017

Anayasa Değişiklikleri Sonrası Seçilme Yeterliliği

İpuçları

2017

anayasa değişiklikleri ile yaş ve askerlik kriterlerinin nasıl değiştiğini hatırlayın.

Affa uğramış olsalar bile seçilme engelini kaldırmayan özel suç gruplarına (yüz kızartıcı suçlar) dikkat edin.

Askerlikte 'fiilen yapmış olma' zorunluluğu kalkmış, 'ilişiği bulunmamak' ifadesi gelmiştir; bu da tecili kapsar.

Daha Fazla Pratik

Milletvekili adaylığı için görevinden çekilmesi gereken kamu görevlilerini ve bu kişilerin görevlerine geri dönüş haklarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 496Soru →

Türk parlamento hukukunda "milletvekilliği sıfatının iktisabı" ile "yasama faaliyetlerine fiilen iştirak" arasındaki hukuki ayrım gözetildiğinde; milletvekili seçilen bir kişinin mazbatasını alması ile TBMM Genel Kurulu'nda ant içmesi arasındaki süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Kişi, İl Seçim Kurulu'ndan tutanağını (mazbata) aldığı andan itibaren milletvekilliği sıfatını resmen kazanmış sayılır.

Ant içmeyen bir milletvekili, yasama dokunulmazlığından yararlanamaz; zira bu koruma sadece fiilen göreve başlayan üyeler içindir.

Ant içme işlemi, milletvekilliği sıfatını kuran bir işlem değil, bu sıfatın sağladığı yetkilerin Meclis bünyesinde kullanılmasını sağlayan bir ifa şartıdır.

Ant içmeyen bir milletvekilinin Meclis çalışmalarına katılamaması, onun özlük haklarından ve tahakkuk eden mali statüsünden yararlanmasına engel teşkil etmez.

Milletvekili seçilen kişi, ant içmemiş olsa dahi milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görevi kabul etmesi durumunda üyelik sıfatını kaybedebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ant içmeyen bir milletvekili, yasama dokunulmazlığından yararlanamaz; zira bu koruma sadece fiilen göreve başlayan üyeler içindir.

Cevap

Ant içmeyen bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığından yararlanamayacağı ifadesi yanlıştır; dokunulmazlık sıfatın kazanılmasıyla (mazbata) başlar.

Milletvekilliği sıfatı ve buna bağlı olan yasama dokunulmazlığı, seçim tutanağının (mazbata) düzenlenmesiyle birlikte ant içme şartına bağlı olmaksızın kazanılır. Ant içmek, yalnızca milletvekilinin yasama çalışmalarına (Genel Kurul, komisyonlar, oylamalar) fiilen katılabilmesi için aranan bir hukuki şarttır. Dolayısıyla, henüz ant içmemiş bir milletvekili Meclis'te oy kullanamasa da yargı önünde yasama dokunulmazlığı zırhına sahiptir.

Adım Adım Çözüm

Milletvekilliği sıfatının başlangıcını tespit et.

Sıfat, İl Seçim Kurulundan tutanağın (mazbata) alınmasıyla kazanılır.

Anayasal düzende halkın iradesinin somutlaştığı an seçimin sonuçlandığı andır.

Ant içmenin hukuki mahiyetini analiz et.

Ant içme, Genel Kurul çalışmalarına katılmak ve oy kullanmak için bir 'yürütme/ifa' şartıdır.

Milletvekili seçilmekle 'sıfat' kazanılır ancak ant içmeden 'göreve' başlanamaz.

Yasama dokunulmazlığının kapsamını değerlendir.

Dokunulmazlık koruması, milletvekilliği sıfatının kazanıldığı andan itibaren başlar.

Seçilen kişinin halkın iradesini temsil etme statüsü koruma altına alınmalıdır; bu koruma ant içme törenine bağlı değildir.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması vs. Göreve Başlama Ayrımı

İpuçları

Milletvekilliği sıfatı ile milletvekilliği yetkilerinin kullanımı farklı anlarda başlayabilir.

Yasama dokunulmazlığı, milletvekilini yargı organlarına karşı koruyan bir statüdür ve sıfata bağlıdır.

Ant içmek sadece Meclis'in 'iç' faaliyetlerine (söz söyleme, oy verme) katılmak için zorunludur.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin hangi durumlarda kendiliğinden sona erdiğini ve hangi durumlarda Meclis kararı gerektiğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 497Soru →

Türk parlamento hukukunda, bir milletvekili adayının seçim süreci sonunda "milletvekilliği sıfatını" kazandığı an ile bu sıfatın sağladığı yasama yetkilerini fiilen kullanmaya başladığı an birbirinden farklıdır.

Buna göre, $1982$ Anayasası ve yerleşik yargı kararları çerçevesinde, milletvekilliği sıfatının hukuken kazanıldığı asıl an aşağıdakilerden hangisidir?

Yüksek Seçim Kurulu tarafından seçim sonuçlarının kesin olarak Resmî Gazete'de ilan edildiği an

Seçilen kişinin TBMM Başkanlık Divanı'na giderek kayıt işlemlerini tamamladığı an

İl seçim kurulu tarafından milletvekili seçildiğine dair tutanağın (mazbatanın) düzenlendiği an

TBMM Genel Kurulunda usulüne uygun olarak ant içildiği (yemin edildiği) an

Milletvekilinin bağlı olduğu siyasi parti grubu tarafından üyeliğinin kabul edildiği an

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl seçim kurulu tarafından milletvekili seçildiğine dair tutanağın (mazbatanın) düzenlendiği an

Cevap

Milletvekilliği sıfatı, yetkili seçim kurulu olan il seçim kurulu tarafından seçim tutanağının (mazbatanın) düzenlendiği an itibarıyla kazanılır.

İl seçim kurulu tarafından seçim tutanağının düzenlendiği an, kişinin hukuken milletvekilliği sıfatını kazandığı ve yasama dokunulmazlığının başladığı andır. Bu aşamada kişi henüz yemin etmemiş olsa dahi 'milletvekili' unvanını taşır.

Adım Adım Çözüm

Sıfatın kazanılması ve göreve başlama ayrımını yapın.

Milletvekilliği sıfatı seçilmekle (mazbata ile), göreve başlama ise yeminle gerçekleşir.

Anayasa hukukunda unvanın kazanılması ile unvanın gereklerinin yerine getirilmesi farklı hukuki anlara bağlanmıştır.

Mazbatanın (seçim tutanağı) hukuki niteliğini belirleyin.

Mazbata, kişinin milletvekili seçildiğini belgeleyen resmi tutanaktır.

Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarına göre sıfatın kazanılma anı bu tutanağın düzenlenmesidir.

Ant içmenin (yeminin) etkisini değerlendirin.

Ant içme, yasama çalışmalarına katılma, oy kullanma ve kanun teklifi verme gibi yetkiler için ön şarttır.

Yemin edilmemesi sıfatı sona erdirmez, sadece görevin ifasını engeller.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği sıfatı mazbata ile kazanılır; yasama dokunulmazlığı da bu andan itibaren başlar.

İpuçları

Milletvekilliği unvanının kazanılması ile bu unvanın gerektirdiği görevlerin fiilen yapılması arasındaki farkı hatırlayın.

Yasama dokunulmazlığı seçilen kişiye mazbatasını aldığı andan itibaren tanınır, yemini beklemez.

Daha Fazla Pratik

Yemin etmeyen bir milletvekilinin hangi haklardan yararlanıp hangilerinden yararlanamayacağını araştırabilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 498Soru →

$1982$ Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi ( $TBMM$ ) Genel Kurulunun $210$ milletvekilinin katılımıyla toplandığı bir birleşimde, herhangi bir kanun teklifinin kabul edilebilmesi için gereken asgari "kabul" oyu sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

106

151

184

200

301

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $151$

Cevap

1982

Anayasası'na göre toplantıya

210

milletvekili katıldığında, salt çoğunluk olan

106

sayısı anayasal alt sınır olan

151

'in altında kaldığı için karar yeter sayısı

151

olarak uygulanır.

Doğru cevap olan

151

sayısı,

1982

Anayasası'na göre TBMM'nin alabileceği en düşük karar yeter sayısını ifade eder. Bir oylamada toplantıya katılanların salt çoğunluğu bu sayının altında kalsa dahi (senaryodaki

106

gibi), kararın kabul edilebilmesi için en az

151

"kabul" oyu verilmiş olması şarttır.

Adım Adım Çözüm

Toplantı yeter sayısını kontrol edin.

Meclis üye tam sayısının (

600

) üçte biri olan

200

milletvekili gereklidir.

210

katılım ile toplantı açılabilir.

Toplantının geçerli bir şekilde açılabilmesi için asgari katılım şartının sağlanması gerekir.

Katılanların salt çoğunluğunu hesaplayın.

210 / 2 = 105

eder; salt çoğunluk ise yarıdan bir fazlası olan

106

sayısıdır.

Anayasa'da özel bir hüküm yoksa genel karar alma kuralı katılanların salt çoğunluğudur.

Anayasal asgari karar yeter sayısı sınırını belirleyin.

Üye tam sayısının (

600

) dörtte birinin bir fazlası:

600 / 4 = 150

150 + 1 = 151

sayısıdır.

Anayasa, meclisin çok az kişiyle önemli kararlar almasını engellemek için mutlak bir alt sınır koymuştur.

Hesaplanan salt çoğunluk ile asgari sınırı karşılaştırın.

106 < 151

olduğu için karar yeter sayısı olarak asgari sınır olan

151

kabul edilmelidir.

Eğer basit çoğunluk alt sınırın altındaysa, alt sınırın kendisi karar yeter sayısı olur.

Anahtar Kavram

Karar Yeter Sayısı Alt Sınırı

İpuçları

TBMM'nin üye tam sayısının

600

olduğunu ve her türlü karar için bir "alt sınır" bulunduğunu hatırlayın.

Karar yeter sayısı kuralı şöyledir: Katılanların salt çoğunluğu, ancak hiçbir şekilde

1/4 + 1

'den az olamaz.

600 / 4 + 1

işlemini yaparak elde ettiğiniz sayı, mecliste bir kararın kabulü için gereken en küçük sayıdır.

Daha Fazla Pratik

Karar yeter sayısı alt sınırının değişmediği ancak katılan sayısının arttığı (örneğin

400

kişi) senaryoları çalışarak farkı pekiştirin.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 499Soru →

$1982$ Anayasası'na göre milletvekilliği sıfatı; kendiliğinden, kesinleşmiş bir yargı kararının Meclis'e bildirilmesiyle veya TBMM Genel Kurulu'nun alacağı bir kararla sona erebilmektedir. Buna göre, aşağıdaki durumların hangisinde milletvekilliğinin sona ermesi için TBMM Genel Kurulu'nun oylama yaparak karar alması zorunludur?

Milletvekilinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden istifa etmesi

Milletvekilinin seçilmeye engel bir suçtan dolayı kesin hüküm giymesi

Milletvekilinin mahkeme tarafından kısıtlanması (vesayet altına alınması)

Milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atanması

Milletvekilinin vefat etmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden istifa etmesi

Cevap

Milletvekilinin istifa etmesi durumunda üyeliğin düşmesi için TBMM Genel Kurulu kararı gereklidir.

Milletvekilinin istifa etmesi durumunda, bu istifanın geçerlilik kazanması ve milletvekilliğinin düşmesi için TBMM Genel Kurulu'nun bu yönde bir karar alması gerekir. Bu işlem bir parlamento kararı niteliğindedir.

Adım Adım Çözüm

Sona erme usullerini kategorize et

Milletvekilliği; kendiliğinden, bildirimle veya Meclis kararıyla sona erer.

Anayasa'daki farklı usulleri ayırt etmek doğru sonuca ulaşmanın ilk adımıdır.

Meclis kararı gereken halleri belirle

İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlıkta ısrar durumları TBMM Genel Kurulu kararı gerektirir.

Bu hallerde üyeliğin düşüp düşmemesi Meclis'in iradesine ve oylamasına bırakılmıştır.

Seçenekleri bu kriterlere göre ele

İstifa seçeneği 'karar' kategorisindeyken, diğerleri 'bildirim' veya 'kendiliğinden' kategorisindedir.

İstifanın geçerlilik kazanması için Meclis tarafından kabul edilmesi ve karar altına alınması anayasal bir zorunluluktur.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin düşmesi usulleri (Bildirim vs. Karar)

İpuçları

Hangi durumlarda Meclis'in kendi iradesiyle oylama yaptığını, hangi durumlarda dışarıdan (mahkemeden) gelen bir kararı sadece duyurduğunu düşünün.

Kesinleşmiş yargı kararları (hüküm giyme veya kısıtlanma) sadece bildirimle üyeliği düşürürken; milletvekilinin kendi isteğiyle ayrılmak istemesi (istifa) Meclis onayı gerektirir.

İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlıkta ısrar durumları TBMM Genel Kurulu kararıyla; kesin hüküm ve kısıtlanma ise sadece bildirimle sonuçlanır.

Daha Fazla Pratik

Devamsızlık nedeniyle milletvekilliğinin düşmesi için gereken 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' (

301

oy) şartını tekrar etmeniz faydalı olacaktır.

Alternatif Yöntem

Sona erme nedenlerini bir tablo yardımıyla 'Hukuki Olay (Ölüm)', 'Yargısal Karar (Kesin Hüküm)' ve 'Parlamento Kararı (İstifa)' şeklinde gruplandırarak ezberleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 500Soru →

1982 Anayasası'na göre ara seçimler; genel seçimlerin üzerinden $30$ ay geçmedikçe yapılamaz ve genel seçimlere $1$ yıl kala ara seçime gidilemez. Ancak bazı özel durumlarda bu süre kısıtlamalarına istisna tanınmıştır.

Buna göre, aşağıdaki durumların hangisinde "genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamayacağı" yönündeki anayasal yasak uygulanmaz?

Boşalan üyeliklerin sayısının üye tamsayısının

\%5

'ine ulaşması

Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmaması

Cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesine (erken seçim) karar vermesi

TBMM Genel Kurulu'nun üye tamsayısının salt çoğunluğuyla bu yönde bir karar alması

Savaş hali nedeniyle seçimlerin TBMM tarafından bir yıl süreyle ertelenmiş olması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmaması

Cevap

Bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde üyesinin kalmaması durumunda, genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamayacağı yasağı uygulanmaz.

1982 Anayasası uyarınca, bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesinin kalmaması durumu en güçlü istisnadır. Bu durumda hem 'seçimlerin üzerinden

30

ay geçmesi' hem de 'seçimlere

1

yıl kala yapılamama' kısıtlamaları uygulanmaz ve boşalmayı takip eden

90

günden sonraki ilk Pazar seçim yapılır.

Adım Adım Çözüm

Ara seçimlerin genel kurallarını belirle.

Genel kural: Seçimlerden

30

ay geçmeli ve genel seçime

1

yıl kala yapılmamalıdır.

Anayasa'nın 78. maddesindeki temel kısıtlamaları hatırlamak gerekir.

İstisnai durumları analiz et.

\%5

boşalma durumunda sadece

30

ay yasağı kalkar. Temsilcisiz il durumunda ise hem

30

ay hem de

1

yıl yasağı kalkar.

Anayasal istisnaların kapsam farkını (kısmi istisna vs. tam istisna) ayırt etmek çözüm için kritiktir.

Soru kökündeki özel kısıtlamayı (1 yıl yasağı) sorgula.

Bir ilin Mecliste hiç üyesinin kalmaması durumu, bir yıl kala dahi ara seçim yapılmasını zorunlu kılar.

Milli iradenin Mecliste temsil edilmediği bir ilin kalmaması anayasal bir zorunluluktur.

Anahtar Kavram

Ara Seçim Yasakları ve İstisnaları

İpuçları

Anayasa'da ara seçim için iki ana zaman yasağı vardır: İlk 30 ay ve son 1 yıl.

%5 oranında boşalma olduğunda sadece 30 aylık yasak delinir. 1 yıl yasağının delindiği tek bir durum vardır.

Temsil adaleti ilkesi gereği, bir ilin Meclis'te hiç milletvekilinin kalmaması durumu her türlü zaman kısıtlamasını geçersiz kılar.

Daha Fazla Pratik

Boşalan üyeliklerin %5 oranına ulaşması durumunda ara seçimin ne kadar sürede yapılacağını (3 ay) ve 'temsilcisiz il' durumunda ne kadar sürede yapılacağını (90 gün sonrası ilk Pazar) karşılaştırınız.

Tahmini Süre:50s

ÖncekiSayfa 25 / 41Sonraki

Yasama

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları