Examkin

Yürütme

642 soru

Soru 221Soru →

1982 Anayasası’nda yer alan düzenlemeler uyarınca, Milli Güvenlik Kurulunun (MGK) gündeminin belirlenmesi ve çalışma usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca tespit edilir.

Cevap

Kurulun gündeminin Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileriyle Cumhurbaşkanı tarafından belirlendiğini ifade eden seçenek doğrudur.
1982 Anayasası'nın 118. maddesinin açık hükmü gereği, MGK'nın gündemini Cumhurbaşkanı belirler. Ancak Cumhurbaşkanı bu belirlemeyi yaparken sadece Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerilerini dikkate alır. Bu, yürütmenin sivil ve askeri kanadının en üst koordinasyonunu yansıtan spesifik bir usuldür.

Adım Adım Çözüm

1
MGK üyelerini ve yapısal özelliklerini hatırla.
Üyeler: CB, CB yardımcıları, Adalet, İçişleri, Dışişleri, Milli Savunma Bakanları ile Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlarıdır.
Üye yapısını bilmek, kimlerin öneri sunabileceğini anlamak için temeldir.
2
Anayasa'nın 118. maddesindeki gündem belirleme usulünü incele.
Gündemin Cumhurbaşkanı tarafından, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileriyle belirlendiği görülür.
Gündem belirleme süreci spesifik anayasal prosedürlere tabidir.
3
Genel Sekreterin ve diğer bakanların durumunu analiz et.
Genel Sekreter üye değildir, Hazine Bakanı kurulda yer almaz.
Sıkça yapılan hataları elemek için güncel kurul yapısını kontrol etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Milli Güvenlik Kurulu (MGK) Anayasal Statüsü ve Çalışma Esasları

İpuçları

1
MGK'da kimlerin üye olduğunu ve kimlerin sadece toplantıya katıldığını düşünün.
2
Gündemi belirleme yetkisinin Cumhurbaşkanı'nda olduğunu, ancak öneri sunabilecek makamların Anayasa'da sınırlı sayıda sayıldığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

MGK Genel Sekreterliği'nin teşkilat yapısının artık kanunla değil, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlendiğini unutmayın.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 222Soru →

19821982 Anayasası'nın 20172017 yılı anayasa değişikliğiyle düzenlenen hükümleri uyarınca; yürütme organının düzenleyici işlemlerinden olan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ve yönetmeliklerin normlar hiyerarşisindeki konumu ile yasama yetkisinin sınırları göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanunda açıkça düzenlenen bir konuda, mevcut yasal düzenlemeyi tamamlamak ve idari boşlukları gidermek amacıyla kanunla çelişmeyen bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılabilir.

Cevap

Kanunda açıkça düzenlenen bir konuda, mevcut yasal düzenlemeyi tamamlamak ve idari boşlukları gidermek amacıyla kanuna aykırı olmayan bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin çıkarılabileceğini belirten ifade yanlıştır.
19821982 Anayasası'nın 104104. maddesinin 1717. fıkrası uyarınca, 'Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.' Bu kural mutlak bir yasaktır. Bir konu kanunla düzenlenmişse, yürütme organı bu alanı CBK ile dolduramaz; ancak kanuna dayanarak yönetmelik çıkarabilir. Dolayısıyla kanunu tamamlamak amacıyla dahi olsa CBK çıkarılması hukuken mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 104104. maddesinde yer alan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) yetkisinin sınırlarını analiz etmek.
CBK'nın yasama alanı karşısındaki 'negatif' sınırları (yasaklar) belirlenir.
Yürütmenin düzenleme yetkisi asli olsa da yasama organının yetki alanıyla sınırlandırılmıştır.
2
'Kanunda açıkça düzenlenen konularda CBK çıkarılamaz' hükmünü değerlendirmek.
Bir konunun kanunla düzenlenmiş olmasının, o alanı CBK'ya tamamen kapattığı sonucuna ulaşılır.
Anayasa, kanunla düzenlenen alanlarda CBK'nın 'tamamlayıcı' veya 'paralel' bir düzenleme yapmasına izin vermez.
3
Seçeneklerdeki hiyerarşik ve yetki sınırlarını karşılaştırmak.
Kanuna aykırı olmasa bile kanun olan alanda CBK çıkarılmasının anayasaya aykırı olduğu tespit edilir.
Bu kural, yasama organının üstünlüğünü ve yasama yetkisinin genelliğini korumak amacıyla getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Negatif Yetki Sınırları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 223Soru →

1982 Anayasası uyarınca, Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak çalışan Devlet Denetleme Kurulu (DDK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul, bağımsızlığını korumak adına yargı organları üzerinde de denetim yetkisini kullanır.

Cevap

Devlet Denetleme Kurulu'nun yargı organlarını denetleme yetkisinin olduğunu savunan ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 108. maddesi uyarınca Devlet Denetleme Kurulu; Silahlı Kuvvetler dahil tüm kamu kurum ve kuruluşlarını, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını, işçi ve işveren sendikalarını ve kamuya yararlı dernekleri denetleyebilir. Ancak 'yargı organları' DDK'nin denetim, inceleme ve idari soruşturma yetkisinin tamamen dışındadır. Bu nedenle yargı organlarının denetlenebileceğini belirten ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
DDK'nin bağlı olduğu makamı belirleme
DDK, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir anayasal kurumdur.
Kurulun hiyerarşik yerini belirlemek yetki sınırlarını anlamayı sağlar.
2
DDK'nin denetim kapsamını inceleme
DDK; tüm kamu kurumlarını, TSK'yı, sendikaları ve meslek kuruluşlarını denetleyebilir ancak yargı organları bu kapsamın dışındadır.
Anayasa'nın 108. maddesi uyarınca yargı organları denetim dışı tutulmuştur.
3
2017 sonrası yetkileri kontrol etme
Kurul artık sadece inceleme değil, idari soruşturma da yapabilmektedir.
Güncel anayasal yetkilerin doğruluğunu teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) Görev ve Yetki Alanı
Soru 224Soru →

1982 Anayasası’nın yürütme organına ilişkin hükümleri dikkate alındığında, Türkiye Büyük Millet Meclisi dışından atanan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüsü ile cezai sorumluluklarına dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görevleriyle ilgili olmayan suçlarda, yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden milletvekilleri gibi yararlanırlar.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan (kişisel) suçlarda yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden milletvekilleri gibi yararlanırlar.
1982 Anayasası'nın 106106. maddesinin altıncı fıkrasına göre; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden yararlanırlar. Bu, Meclis dışından atanan kişiler için de geçerli bir anayasal haktır.

Adım Adım Çözüm

1
Bakanların hukuki statüsünün belirlenmesi
Bakanlar Meclis içinden veya dışından atanabilir; ancak atandıkları anda varsa milletvekillikleri sona erer.
Yürütme organının bağımsızlığı ve tekliği ilkesi gereği yasama ve yürütme görevleri aynı kişide birleşemez.
2
Dokunulmazlık kapsamının analiz edilmesi
Anayasa'nın 106106. maddesi, bu kişilerin görevleriyle ilgili olmayan suçlarda da dokunulmazlığa sahip olduğunu belirtir.
Yürütme mensuplarının siyasi baskılardan korunması amaçlanmıştır.
3
Cezai sorumluluk süreçlerinin ayrıştırılması
Görev suçları için Meclis Soruşturması (301301, 360360, 400400 sayıları), kişisel suçlar için ise yasama dokunulmazlığının kaldırılması süreci işletilir.
Suçun niteliğine göre farklı yargılama usulleri öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların yasama dokunulmazlığı statüsü

İpuçları

1
Bakanların görev dışı kişisel bir suç işlediklerinde nasıl korunacağını düşünün.
2
Bakanlar Meclis dışından atansalar da anayasal olarak milletvekilleriyle benzer korumalara sahiptirler.
3
Anayasa'nın 106106. maddesi, bakanların 'yasama dokunulmazlığından' milletvekilleri gibi yararlanacağını açıkça ifade eder.

Daha Fazla Pratik

Bakanların görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılanma sayılarını (301301, 360360, 400400) tekrar gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Bakanlıkların kurulması (CBK) ve milletvekilliğinin sona ermesi gibi kesin yanlış bilgileri eleyerek doğru sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 225Soru →

1982 Anayasası uyarınca yürütmenin düzenleyici işlemleri arasında yer alan olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa'da yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevler Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenebilir.

Cevap

Anayasa'da yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevlerin Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenebileceğini belirten ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 104. maddesine göre; Anayasa'nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar ve ödevler (negatif statü ve aktif statü hakları) olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenemez. Bu kararnamelerle sadece 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' (istisnai durumlar hariç) düzenlenebilir. Dolayısıyla temel ve siyasi hakların düzenlenebileceğini belirten ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin (CBK) konu bakımından sınırlarını incele.
Olağan dönem CBK'ları ile 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' dışında kalan temel hakların düzenlenemeyeceği belirlendi.
Anayasa'nın 104. maddesi, yürütmenin düzenleme alanını 'negatif alan' yöntemiyle sınırlandırmıştır.
2
CBK ve Kanun arasındaki hiyerarşik ilişkiyi değerlendir.
Kanunların CBK'lara göre üstün olduğu ve CBK'ların kanunlara aykırı olamayacağı saptandı.
Hukuk devleti ilkesi gereği yasama organı tarafından yapılan düzenlemeler, yürütmenin işlemlerine göre önceliklidir.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin hukuki geçerliliğini kontrol et.
Temel ve siyasi hakların CBK ile düzenlenebileceği iddiasının Anayasa'ya aykırı olduğu sonucuna varıldı.
Anayasa'nın 104. maddesindeki açık yasaklayıcı hüküm, bu tür bir düzenlemeye izin vermemektedir.

Anahtar Kavram

Olağan Dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Konu Bakımından Sınırlandırılması

İpuçları

1
Olağan dönem CBK'ları her türlü konuyu düzenleyemez; Anayasa'nın getirdiği 'yasaklı alanlar' vardır.
2
Hangi hak kategorilerinin CBK ile düzenlenemeyeceğini hatırlayın: Kişi hakları ve siyasi haklar bu kapsama girer mi?
3
Anayasa madde 104'e göre, sadece sosyal ve ekonomik haklar CBK ile düzenlenebilir; temel haklar ve siyasi haklar ise ancak kanunla düzenlenebilir.

Daha Fazla Pratik

Olağanüstü Hal (OHAL) döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin, olağan dönem kararnamelerinden hak ve hürriyetlerin sınırlanması bakımından farklarını çalışınız.
Tahmini Süre:50s
Soru 226Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve bu kapsamda yürütülen Meclis soruşturması süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin yenilenmesine dair karar alamaz.

Cevap

Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanının TBMM seçimlerini yenileme yetkisi kısıtlanır.
Anayasa’nın 105. maddesinin 4. fıkrasına göre; 'Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı seçim kararı alamaz.' Bu düzenleme, Meclis denetimi altındaki Cumhurbaşkanının, Meclisi feshederek kendisi hakkındaki soruşturmayı etkisiz hale getirmesini engellemeyi amaçlayan emredici bir hükümdür.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu için gereken başlangıç şartlarını belirle.
Soruşturma önergesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301), soruşturma açılması için beşte üç (360360) gizli oy gereklidir.
Sürecin anayasal aşamalarını ve sayısal yeter sayılarını ayırt etmek gerekir.
2
Soruşturma açılması kararının hukuki sonuçlarını analiz et.
Soruşturma açılmasına karar verilen bir Cumhurbaşkanı, Anayasa'nın 105. maddesi gereği seçimleri yenileme (fesih) kararı alamaz.
Yürütme organının yasama denetiminden kaçmasını engelleyen özel bir hükmü tespit etmek.
3
Yüce Divan süreci ve sonuçlarını değerlendir.
Üye tamsayısının üçte ikisi (400400) ile Yüce Divan'a sevk edilir. Mahkûmiyet, ancak seçilmeye engel bir suç ise görevi sona erdirir.
Yargılama süreci ile görevin sona ermesi arasındaki bağıntıyı kurmak.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Cumhurbaşkanının Seçim Yenileme Yasağı

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açıldıktan sonra Meclisi fesh ederek denetimden kaçabilir mi?
2
Anayasa'nın 105. maddesinde soruşturma altındaki bir yürütme başının 'seçim yenileme' yetkisine getirilen sınırlamayı hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluğundaki usul farklarını (Cumhurbaşkanı ile benzerliklerini) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 227Soru →

1982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla işletilen Meclis soruşturması süreci ve bu sürecin doğurduğu hukuki sonuçlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soruşturma Komisyonu, raporunu öngörülen sürede bitiremezse Meclis Başkanlığı tarafından kendisine üç aylık ek süre tanınır.

Cevap

Soruşturma Komisyonu'na tanınan ek sürenin üç ay olduğunu belirten seçenek yanlıştır; zira Anayasa'ya göre bu süre bir aydır.
1982 Anayasası'nın 105. maddesine göre; Soruşturma Komisyonu, raporunu iki ay içinde Başkanlığa sunar. Soruşturmanın bu sürede bitirilememesi halinde, komisyona bir aylık yeni ve kesin bir süre verilir. Dolayısıyla üç aylık ek süre tanınacağı bilgisi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturması sürecindeki süre sınırlarının incelenmesi
Komisyonun raporunu iki ay içinde sunması gerektiği belirlendi.
Anayasa m. 105 uyarınca komisyonun çalışma takvimi sınırlıdır.
2
Ek süre hükmünün kontrol edilmesi
Raporun süresinde bitirilememesi durumunda bir aylık ek süre verildiği görüldü.
Anayasal prosedürde gecikmeleri önlemek adına ek süre kısıtlı tutulmuştur.
3
Yanlış sürenin (33 ay) tespit edilmesi
Seçenekte belirtilen üç aylık sürenin anayasal hükümle çeliştiği saptandı.
Soru bizden yanlış olan bilgiyi bulmamızı istemektedir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması Komisyon Rapor Süresi
Tahmini Süre:1m 45s
Soru 228Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümlerine göre; Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm, istifa veya başka bir nedenle boşalması durumunda izlenecek hukuki süreç ve vekalet ilişkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Makamın boşalması halinde, yenisi seçilinceye kadar en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Cevap

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda, yeni Cumhurbaşkanı seçilinceye kadar en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanır.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde, yenisi seçilinceye kadar en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri (hiçbir kısıtlama olmaksızın) kullanır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı makamının 'geçici ayrılma' ile 'boşalma' durumları arasındaki farkı ayırt edin.
Boşalma durumunda (ölüm, istifa vb.) süreç Anayasa'nın 106. maddesinin özel fıkralarına tabidir.
Hukuki sürecin ve vekilin kim olacağının belirlenmesi bu ayrım üzerine kuruludur.
2
Makamın boşalması halinde vekilin kim olacağını belirleyin.
Mevcut yardımcılar arasından 'en yaşlı olanı' vekil tayin edilir.
Geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanı vekili seçebilirken, boşalma durumunda objektif bir kriter olan yaş esas alınır.
3
Vekilin yetki sınırlarını analiz edin.
Vekil, Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri (kararname çıkarma, atama, dava açma vb.) kullanabilir.
Yürütme organının sürekliliği ilkesi gereği makamın yetkileri kısıtlanamaz.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekalet ve Seçim Takvimi

İpuçları

1
Makamın boşalması (kesin ayrılık) ile geçici ayrılma (yurt dışı seyahati) durumlarındaki vekil belirleme usulü farklıdır.
2
Boşalma durumunda Cumhurbaşkanı artık görevde olmadığı için birini görevlendiremez; bu nedenle Anayasa objektif olarak 'yaş' kriterini belirlemiştir.
3
Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet ederken 'makamın tüm yetkilerini' kullanma hakkına sahiptir; TBMM Başkanı'nın vekalet dönemi kapanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda seçime kalan sürenin (1 yıldan fazla/az) seçim takvimine etkisini inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 229Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanının bir suç işlediği iddiasıyla cezai sorumluluğuna ilişkin yürütülen Meclis soruşturması süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, bu aşamadan itibaren TBMM'yi yenileme (seçim) kararı alamaz.

Cevap

Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açılmasına karar verilmesi durumunda, Cumhurbaşkanının seçimleri yenileme yetkisi kısıtlanır.
Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanının TBMM'yi yenileme kararı alamayacağı, 1982 Anayasası'nın 105. maddesinde açıkça belirtilmiştir. Bu düzenleme, soruşturma sürecindeki bir yürütme başının, yasama organını feshederek denetimden kaçmasını önlemeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Soruşturma açılması talebinin incelenmesi
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile önerge verilir.
Sürecin başlatılması için gerekli ilk sayısal eşiktir.
2
Soruşturma açılması kararının oylanması
Üye tamsayısının beşte üçünün (360360) gizli oyu ile soruşturma açılır.
Anayasa'nın 105. maddesine göre bu karar alındığı an, Cumhurbaşkanı artık seçimlerin yenilenmesine karar veremez.
3
Yüce Divan'a sevk aşamasının değerlendirilmesi
Komisyon raporu sonrası üye tamsayısının üçte iki (400400) çoğunluğu aranır.
Yargılama aşamasına geçiş için en yüksek nitelikli çoğunluk gereklidir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Seçimleri Yenileme Yasağı

İpuçları

1
Cezai sorumluluk sürecinde üç farklı sayısal eşik (301301, 360360, 400400) olduğunu hatırlayın.
2
Cumhurbaşkanının yasama organını denetimden kaçırmak için kullanabileceği 'seçimleri yenileme' yetkisinin hangi aşamada kısıtlandığına odaklanın.
3
Soruşturma açılmasına karar verilmesi (360360 oy) ile Cumhurbaşkanı üzerindeki hukuki çember daralır ve seçim kararı alma yetkisi sona erer.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluğu ile Cumhurbaşkanının usulünü karşılaştırarak farkları inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 230Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 değişikliği ile düzenlenen yürütmenin düzenleyici işlemleri (Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve Yönetmelik) rejimi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi kesin olarak doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanunlarda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz ve TBMM'nin daha sonra aynı konuda kanun çıkarması halinde mevcut kararname hükümsüz hale gelir.

Cevap

Kanunlarda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamayacağını ve kanunun kararnameden üstün olduğunu belirten ifade doğrudur.
Anayasa'nın 104. maddesinin 17. fıkrası uyarınca; Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Kararnamelerin (CBK) anayasal sınırlarını belirle.
Olağan dönem CBK'ları için 'yasaklı alanlar' (Kişi ve Siyasi Haklar) ve 'münhasır kanun alanları' mevcuttur.
Anayasa'nın 104. maddesindeki yetki sınırlarını kontrol etmek gerekir.
2
Kanun ve CBK arasındaki hiyerarşik ilişkiyi değerlendir.
Normlar hiyerarşisinde kanun, CBK'nın üstündedir.
Çatışma durumunda hangi kuralın uygulanacağını belirlemek için hiyerarşi kritiktir.
3
Sonradan çıkan kanunun etkisini analiz et.
TBMM aynı konuda kanun çıkardığında, mevcut CBK kendiliğinden hükümsüz kalır.
Yasama organının yürütme üzerindeki önceliği Anayasa ile teminat altına alınmıştır.

Anahtar Kavram

Yürütmenin Düzenleyici İşlemlerinde Yetki Paylaşımı ve Normlar Hiyerarşisi

Daha Fazla Pratik

Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin, olağan dönem kararnamelerinden konu ve yargısal denetim bakımından farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 231Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ve 2017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi Milli Güvenlik Kurulu (MGK) üyeleri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Jandarma Genel Komutanı

Cevap

Jandarma Genel Komutanı, Milli Güvenlik Kurulu üyesi değildir.
Milli Güvenlik Kurulu'nun yapısı 2017 anayasa değişikliği ile güncellenmiş ve bu kapsamda sivil kanat güçlendirilmiştir. Jandarma Genel Komutanı, kurumun İçişleri Bakanlığı'na bağlı bir kolluk birimi olarak yapılandırılması süreciyle paralel olarak kurul üyeliğinden çıkarılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
MGK'nın anayasal yapısını ve üyelerini sivil/askeri olarak gruplandırın.
Sivil kanatta Cumhurbaşkanı (Başkan), Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Milli Savunma Bakanları bulunur. Askeri kanatta ise Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları yer alır.
Anayasa metnine göre kurulun kimlerden oluştuğunu netleştirmek gerekir.
2
2017 anayasa değişikliklerinin kurul üyeliği üzerindeki etkisini değerlendirin.
Jandarma Genel Komutanlığı'nın İçişleri Bakanlığı'na tam olarak bağlanmasıyla birlikte anayasal bir düzenleme yapılarak MGK üyeliğinden çıkarıldığı tespit edilir.
Güncel anayasa değişikliklerini takip etmek KPSS vatandaşlık sorularında kritiktir.
3
Seçenekleri mevcut üye listesiyle karşılaştırın.
Jandarma Genel Komutanı dışındaki tüm isimlerin güncel üyeler arasında olduğu görülür.
Hatalı olan seçeneği teyit etmek için eleme yöntemi uygulanır.

Anahtar Kavram

Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) Üye Yapısı

İpuçları

1
Milli Güvenlik Kurulu üyelerinde 2017 yılında önemli bir azaltma yapılmıştır.
2
Çıkarılan üye, askeri kanatta yer alıp İçişleri Bakanlığı'na tam olarak bağlanan bir komutanlıktır.
3
Jandarma Genel Komutanlığı'nın statüsündeki değişimi ve bunun MGK'ya etkisini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

MGK Genel Sekreteri'nin kurulun bir üyesi olmadığını, ancak toplantılara katıldığını unutmayın.
Tahmini Süre:45s
Soru 232Soru →

Cumhurbaşkanının yurt dışına çıkışı sebebiyle bir yardımcısını kendisine vekâlet etmesi için görevlendirdiği, ancak bu yurt dışı ziyareti sırasında Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm nedeniyle boşaldığı bir durumda; yeni Cumhurbaşkanı seçilene kadar geçecek süreçle ilgili 19821982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanlığı makamı boşaldığı andan itibaren, en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet görevini üstlenir.

Cevap

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda en yaşlı yardımcının görevi üstlenmesi.
Cumhurbaşkanlığı makamı herhangi bir sebeple boşaldığında (ölüm, istifa vb.), 19821982 Anayasası ve 11 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri uyarınca, yeni Cumhurbaşkanı seçilene kadar en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet görevini üstlenir ve Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanır.

Adım Adım Çözüm

1
Vekâlet türünün ayrımını yapma
Cumhurbaşkanı'nın yurt dışına çıkması 'geçici ayrılma', ölümü ise 'makamın boşalması' durumudur.
Anayasa ve mevzuat, geçici ayrılma ve makamın boşalması halleri için farklı vekâlet usulleri öngörmüştür.
2
Geçici ayrılma kuralını hatırlama
Cumhurbaşkanı yurt dışına çıkarken kendi belirlediği (görevlendirdiği) yardımcısı vekil olur.
Anayasa'nın 106106. maddesi geçici ayrılmalarda takdiri Cumhurbaşkanı'na bırakmıştır.
3
Makamın boşalması kuralını uygulama
Makam ölüm nedeniyle boşaldığında, önceki görevlendirme hükümsüz kalır ve '11 Numaralı CBK' uyarınca 'en yaşlı' yardımcı görevi devralır.
Makamın boşalması durumunda takdir yetkisi kullanılamayacağı için hukuk düzeni nesnel bir kriter (yaş) belirlemiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekâlet Usulü

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının geçici ayrılması ile makamın boşalması (kesin ayrılma) durumlarındaki vekâlet kurallarının farklı olduğunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda yapılacak seçimlerin süreleri ve genel seçimle birleşme şartlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 233Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumlulukları ile Meclis Soruşturması süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında soruşturma açılan bir bakan, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından gensoru yoluyla görevinden düşürülebilir.

Cevap

Hakkında soruşturma açılan bir bakanın gensoru yoluyla görevinden düşürülebileceği ifadesi yanlıştır; çünkü 2017 anayasa değişiklikleri ile gensoru mekanizması tamamen kaldırılmıştır.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmesiyle birlikte, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yürütme organını siyasi denetim yoluyla görevden uzaklaştırma yetkisi olan 'Gensoru' ve göreve başlarken uygulanan 'Güvenoyu' mekanizmaları kaldırılmıştır. Bakanlar, sadece Cumhurbaşkanına karşı sorumludur ve ancak Cumhurbaşkanı tarafından görevden alınabilirler veya Yüce Divan'da seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edildiklerinde görevleri sona erer. Dolayısıyla, hakkında soruşturma açılan bir bakanın gensoru ile düşürülmesi hukuken mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organının denetim yollarını belirle
1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişikliklerle 'Meclis Soruşturması' dışındaki 'Gensoru' gibi doğrudan hükümeti düşürmeye yönelik araçların kaldırıldığı saptanır.
Mevcut hükümet sistemindeki denetim mekanizmalarının sınırlarını çizmek için gereklidir.
2
Meclis Soruşturması usulünü değerlendir
301 (Önerge), 360 (Açılma kararı) ve 400 (Yüce Divana sevk) sayısal kriterleri doğrulanır.
Soruşturma sürecinin anayasal prosedürlere uygunluğunu kontrol etmek gerekir.
3
Görevden düşme kriterlerini analiz et
Bakanların görevden alınmasının ancak Cumhurbaşkanı kararıyla veya Yüce Divan mahkûmiyetiyle mümkün olduğu sonucuna ulaşılır.
Siyasi sorumluluk ile cezai sorumluluk arasındaki farkı ayırt etmek için kritiktir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Bakanların Denetimi ve Gensoru Mekanizmasının Kaldırılması

Alternatif Yöntem

Soru kökündeki 'yanlıştır' ifadesini ararken, seçeneklerdeki parlamenter sistem kalıntılarını (Gensoru, Güvenoyu, Bakanlar Kurulu gibi) tespit ederek hızlıca sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 234Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 değişikliği ile düzenlenen yürütme yetkisi ve yürütmenin düzenleyici işlemleri dikkate alındığında, olağan dönem "Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri" (CBK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.

Cevap

Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz ifadesi doğrudur.
1982 Anayasası'nın 104. maddesine göre; kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Ayrıca, Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

Adım Adım Çözüm

1
CBK'nin düzenleme alanını analiz etme
Olağan dönem CBK'lerin sadece sosyal ve ekonomik hakları düzenleyebileceğini belirleme.
Anayasa m. 104'teki yasaklı alanları (kişisel ve siyasi haklar) ayırmak gerekir.
2
Normlar hiyerarşisindeki yerini kontrol etme
Kanunların CBK'ye üstün olduğunu saptama.
Anayasa'ya göre kanun ile CBK çelişirse kanunun uygulanacağı ve kanunla düzenlenen alanda CBK çıkarılamayacağı hükmü mevcuttur.
3
Münhasıran kanunla düzenlenen alanları değerlendirme
Bu alanların CBK'ye kapalı olduğunu doğrulama.
Yasamanın asli yetkisini korumak amacıyla Anayasa bu kısıtlamayı getirmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve Kanun Arasındaki İlişki

İpuçları

1
Olağan dönem CBK'ler ile kanunlar arasındaki hiyerarşik ilişkiye odaklanın.
2
Anayasa'nın 104. maddesinde sayılan 'yasaklı alanları' (haklar ve münhasıran kanunla düzenlenen konular) hatırlayın.
3
Eğer TBMM bir konuyu kanunla düzenlemişse, Cumhurbaşkanının o konuda yeni bir düzenleme yapıp yapamayacağını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Olağanüstü Hal (OHAL) döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin haklar bakımından kapsamını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 235Soru →

2017 anayasa değişiklikleri ile geçilen yeni hükümet modeli çerçevesinde, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların göreve geliş usulü ve sorumlulukları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınırlar; bu kişilerin göreve başlaması için Türkiye Büyük Millet Meclisinin güvenoyuna ihtiyaç duyulmaz.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınırlar; bu kişilerin göreve başlaması için Türkiye Büyük Millet Meclisinin güvenoyuna ihtiyaç duyulmaz.
1982 Anayasası'nda yapılan 2017 değişiklikleri ile yürütme yetkisi münhasıran Cumhurbaşkanına verilmiştir. Bu sistemde Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, Cumhurbaşkanı tarafından üst düzey siyasi danışman ve yardımcı statüsünde atanırlar. Atama işlemi tamamen Cumhurbaşkanının takdirindedir ve parlamenter sistemdeki güvenoyu (investiture vote) mekanizması bu sistemde bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hükümet sistemindeki değişikliği analiz etme
2017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmiştir.
Yürütme organının yapısını ve bakanların statüsünü belirlemek için sistemin temel özelliklerini bilmek gerekir.
2
Atama ve güvenoyu mekanizmasını inceleme
Yeni sistemde 'Bakanlar Kurulu' ve 'başbakanlık' makamı kaldırılmış, bakanlar Cumhurbaşkanının siyasi yardımcıları haline gelmiştir. Bu nedenle Meclisten güvenoyu alma şartı da sona ermiştir.
Bakanların göreve başlama usulünün anayasal dayanağını tespit etmek için önemlidir.
3
Siyasi sorumluluk ve görevden alma yetkisini değerlendirme
Bakanlar sadece kendilerini atayan Cumhurbaşkanına karşı sorumludurlar ve Cumhurbaşkanı tarafından dilediği zaman görevden alınabilirler.
Yürütme içindeki hiyerarşik yapıyı ve parlamentonun bu süreçteki etkisizliğini doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütme organının tekliği ve bakanların statüsü
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 236Soru →

Türk idari teşkilatı içerisinde Cumhurbaşkanlığına bağlı en üst denetleme organı olarak görev yapan Devlet Denetleme Kurulunun (DDKDDK) yetki alanı ve işleyişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul; kamu kurum ve kuruluşları, sendikalar ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları üzerinde denetleme yapabildiği gibi idari soruşturma da yürütebilir.

Cevap

Devlet Denetleme Kurulu; kamu kurumları, sendikalar ve meslek kuruluşlarında denetim yapabilir ve idari soruşturma yürütebilir.
Devlet Denetleme Kurulu (DDKDDK), 1982 Anayasası uyarınca Cumhurbaşkanlığına bağlı bir kurumdur. Kurulun görev alanı; tüm kamu kurum ve kuruluşlarını, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını, her düzeydeki işçi ve işveren sendikalarını, kamuya yararlı dernek ve vakıfları kapsar. 2017 değişikliği ile bu kurumların işleyişine dair 'idari soruşturma' yapma yetkisi de Kurula verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
DDK'nın bağlı olduğu makamı ve temel görevini belirle.
DDK, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir anayasal kurumdur ve idarenin hukuka uygunluğunu denetler.
Kurumun hiyerarşik yerini ve amacını anlamak, yetkilerini doğru değerlendirmeyi sağlar.
2
2017 anayasa değişikliklerinin DDK üzerindeki etkisini analiz et.
2017 değişikliği ile Kurul'a 'idari soruşturma' yapma yetkisi verilmiştir.
Bu yetki, Kurul'un klasik denetim ve inceleme görevlerinden ayrılan en önemli modern yetkisidir.
3
Denetim kapsamındaki istisnaları kontrol et.
DDK her yeri denetleyebilir ancak 'Yargı Organları' bu denetimin dışındadır.
Kuvvetler ayrılığı ve yargı bağımsızlığı gereği yargı organları DDK denetimine tabi değildir.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun Geniş Denetim ve Soruşturma Yetkisi

Daha Fazla Pratik

DDK'nın incelemeleri sonucunda hazırladığı raporların gizliliği ve Cumhurbaşkanına sunulma süreci hakkında bilgi tazeleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 237Soru →

19821982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanının yürütme yetkisi ve görevleri kapsamında yer alan "üst düzey kamu yöneticilerini atamak ve görevlerine son vermek" yetkisi çerçevesinde, aşağıdaki makamlardan hangisinin seçim veya atama süreci Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından gerçekleştirilmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu Başdenetçisi

Cevap

Kamu Başdenetçisi, 19821982 Anayasası uyarınca TBMM tarafından seçilen bir makamdır.
Kamu Başdenetçisi, 19821982 Anayasası'nın 74. maddesi gereğince TBMM tarafından seçilmektedir. Diğer seçeneklerde yer alan Genelkurmay Başkanı, DDK Başkanı, Rektörler ve MİT Başkanı ise doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanan üst düzey kamu yöneticileridir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının atama yetkisindeki makamları analiz etme
Genelkurmay Başkanı, DDK Başkanı, Rektörler ve MİT Başkanı gibi üst düzey yöneticiler doğrudan yürütme organının başı tarafından atanır.
Yürütme yetkisinin tek elde toplanmasıyla (2017 değişiklikleri) bu atamalar Cumhurbaşkanının münhasır yetkisindedir.
2
TBMM'nin seçim yetkilerini hatırlama
TBMM; Anayasa Mahkemesi'nin 3 üyesini, HSK'nın 7 üyesini, Sayıştay Başkanı ve üyelerini ve Kamu Başdenetçisini seçmekle görevlidir.
Denetim ve denge mekanizmaları gereği bazı makamlar yasama organı tarafından belirlenir.
3
Seçenekleri karşılaştırarak doğruyu belirleme
Kamu Başdenetçisi (Ombudsman), TBMM'ye bağlı olarak kurulan ve meclis tarafından seçilen bir makam olduğu için doğru cevaptır.
Kamu Denetçiliği Kurumu yasama organına bağlı bir denetim mekanizmasıdır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Atama Yetkisi ve TBMM'nin Seçim Yetkisi Ayrımı

Daha Fazla Pratik

TBMM tarafından seçilen diğer makamları (Sayıştay üyeleri, AYM'nin 3 üyesi vb.) tekrar ederek yürütme-yasama görev dağılımını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 238Soru →

1982 Anayasası’nın 2017 değişikliği sonrası hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğuna ilişkin yürütülen Meclis soruşturması süreci ve bu sürecin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçimlerin yenilenmesine karar veremez.

Cevap

Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanının seçimleri yenileme yetkisini kullanamayacağını belirten ifade doğrudur.
1982 Anayasası'nın 105. maddesine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, Anayasa'nın tanıdığı seçimlerin yenilenmesine (erken seçim) karar verme yetkisini kullanamaz. Bu, yargılama sürecinin sağlıklı yürümesini sağlayan bir önlemdir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluk sürecinin başlangıcını hatırla.
Süreç, üye tam sayısının salt çoğunluğunun (301301) yazılı önergesi ile başlar.
Soruşturma açılabilmesi için ilk resmi adım önergedir.
2
Soruşturma açılması kararının nitelikli çoğunluğunu belirle.
Meclis, önergeyi görüştükten sonra üye tam sayısının 35\frac{3}{5}'i (360360) ile gizli oylama yaparak soruşturma açılmasına karar verir.
Soruşturmanın başlatılması için anayasal nitelikli çoğunluk aranır.
3
Soruşturma açılması kararının Cumhurbaşkanı üzerindeki kısıtlayıcı etkisini incele.
Anayasa'nın 105. maddesi gereği, hakkında soruşturma açılan Cumhurbaşkanı artık seçim kararı alamaz.
Yargılama sürecindeki bir yürütme başının seçimleri manipüle etmesini veya görevden kaçmasını engellemek amaçlanır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluk Süreci ve Kısıtlamaları

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğuna ilişkin 2017 anayasa değişikliklerini ve 105. maddeyi düşünün.
2
Meclis soruşturması sürecinde önerge, açılış ve sevk kararları için kademeli olarak artan (301, 360, 400) sayılara odaklanın.
3
Hakkında soruşturma kararı alınan bir Cumhurbaşkanının seçimleri yenileyerek yargılamadan kaçıp kaçamayacağını değerlendiren anayasal kısıtlamayı hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Bakanların ve Cumhurbaşkanı yardımcılarının cezai sorumluluk süreçleri ile Cumhurbaşkanınınkini karşılaştırarak benzerlik ve farkları not ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 239Soru →

19821982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak faaliyetlerini yürüten Devlet Denetleme Kurulu (DDK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun denetim yetkisi; Türk Silahlı Kuvvetleri ve yargı organları dışındaki tüm kamu kurum ve kuruluşlarını kapsar.

Cevap

Kurulun denetim yetkisinin Türk Silahlı Kuvvetleri'ni kapsamadığını belirten ifade yanlıştır; çünkü 20172017 değişikliği ile bu kurum denetim kapsamına alınmıştır.
Devlet Denetleme Kurulu'nun denetim kapsamı 20172017 Anayasa değişiklikleri ile genişletilmiştir. Eskiden denetim dışında tutulan Türk Silahlı Kuvvetleri, bu değişiklik sonrası denetim kapsamına dahil edilmiştir. Dolayısıyla, TSK'nın denetim dışında olduğunu iddia eden ifade güncel anayasal düzende yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
DDK'nın anayasal statüsünü değerlendir
DDK, Cumhurbaşkanlığına bağlı üst düzey bir denetim organıdır.
Kurumun hiyerarşik yerini ve atama usulünü teyit etmek için gereklidir.
2
20172017 Anayasa Değişikliklerini analiz et
TSK'nın denetim dışı tutulduğu ibaresi kaldırılmış ve 'idari soruşturma' yetkisi eklenmiştir.
Güncel anayasal yetki sınırlarını belirlemek için gereklidir.
3
Yargı organlarının durumunu kontrol et
Yargı organları halen denetim yetkisinin tek istisnasıdır.
Kurulun mutlak sınırlarını netleştirmek için gereklidir.
4
Seçenekleri karşılaştır
Silahlı Kuvvetlerin denetim dışında olduğunu belirten seçenek, güncel anayasa metni ile çelişmektedir.
Hatalı olan bilgiyi tespit ederek doğru seçeneğe ulaşmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) denetim yetkisinin kapsamı ve 20172017 değişiklikleri

İpuçları

1
DDK'nın denetim yetkisinde 20172017 yılında çok önemli bir istisna kaldırılmıştır.
2
Kurul artık sadece kamu kurumlarını değil, sendikaları ve vakıfları da denetleyebilir; ancak hala yargıya dokunamaz.
3
Eskiden TSK bu kurulun denetimi dışındaydı, ancak mevcut düzenlemede denetlenebilir kurumlar arasındadır.

Daha Fazla Pratik

DDK'nın raporlarını kime sunduğunu ve bu raporların bağlayıcılığını araştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 240Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların statüleri, görevleri ve cezai sorumlulukları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüce Divana sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, Yüce Divan tarafından yapılacak yargılama sonucunda bir mahkûmiyet kararı verilinceye kadar devam eder.

Cevap

Yüce Divana sevk edilen Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevinin yargılama bitene kadar devam edeceğini savunan seçenek yanlıştır; görev sevk kararıyla birlikte sona erer.
Doğru yanıt olan ifade yanlıştır; çünkü 1982 Anayasası Madde 106 uyarınca, hakkında Yüce Divan'a sevk kararı alınan bir bakanın veya yardımcının görevi, mahkemenin vereceği karar beklenmeksizin, TBMM'deki oylama sonucunda sevk kararının kesinleşmesiyle birlikte sona erer.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluk prosedürünü (Meclis Soruşturması) incelemek.
Bu kişilerin görev suçlarından dolayı TBMM tarafından Yüce Divan'a sevk edilebileceği görülür.
Yürütme organı üyelerinin denetimi özel bir usule (nitelikli çoğunluk ve Yüce Divan) tabidir.
2
Yüce Divan'a sevk edilmenin hukuki sonuçlarını Anayasa Madde 106 uyarınca değerlendirmek.
Anayasa'nın açık hükmü gereği 'Yüce Divana sevk edilen Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi sona erer'.
Referral (sevk) kararı, siyasi güvenin yitirildiğini ve yargılamanın ciddiyetini gösteren, makamı derhal boşaltan bir işlemdir.
3
Hatalı seçenekteki bilgiyi Cumhurbaşkanı'nın durumuyla kıyaslamak.
Cumhurbaşkanı Yüce Divan'a sevk edildiğinde görevi sona ermezken, yardımcıları ve bakanlar için görevin sona erdiği saptanır.
Yürütme organının başı ile diğer üyeleri arasındaki bu statü farkı, KPSS kapsamındaki en ayırt edici hukuk kurallarından biridir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Yüce Divan'a Sevk Sonuçları

İpuçları

1
Yüce Divan'a sevk edilmenin sonuçlarını, Cumhurbaşkanı ve bakanlar açısından ayrı ayrı düşünün.
2
Yürütmenin başı (Cumhurbaşkanı) ile yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluk süreçleri benzer olsa da, görevden ayrılma anları farklıdır.
3
Anayasa'nın 106. maddesine göre bakanlar için 'sevk kararı' görevi bitirirken, Cumhurbaşkanı için 'mahkûmiyet kararı' görevi bitirir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki benzerlik ve farkları bir tablo halinde çalışmak konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:3m 0s
ÖncekiSayfa 12 / 33Sonraki
Yürütme — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 12 | Examkin