Examkin

Yürütme

642 soru

Soru 241Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 değişikliği ile düzenlenen yürütmenin düzenleyici işlemleri kapsamında, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanunda açıkça düzenlenen konularda, kanun hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılabilir.

Cevap

Kanunda açıkça düzenlenen konularda kararname çıkarılamayacağını belirten ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 104. maddesine göre, kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Dolayısıyla, bu alanlarda kanuna uygun olsa dahi herhangi bir CBK tesisi mümkün değildir. Yanlış olan ifade, kanunla düzenlenen bir alanda 'kanuna aykırı olmama' şartıyla CBK çıkarılabileceğini iddia etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 104. maddesinde yer alan Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin sınırlarını hatırla.
CBK'ların düzenleme alanı; temel haklar (sosyal haklar hariç) ve kanunla düzenlenen alanlar dışında kalan yürütme konularıdır.
Yürütmenin yetki alanını ve yasama ile olan sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Kanun ile CBK arasındaki 'çatışma' ve 'yetki' kurallarını analiz et.
Eğer bir konu kanunda açıkça düzenlenmişse, CBK çıkarılması hukuken mümkün değildir (Anayasa m. 104/17).
CBK'nın ikincil niteliğini ve yasamanın aslilik özelliğini doğrulamak için gereklidir.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri bu kurallara göre değerlendir.
Seçeneklerden birinde 'kanuna aykırı olmamak kaydıyla çıkarılabilir' denilerek yanlış bir 'izin' alanı tarif edildiği görülmektedir.
Doğru olmayan önermeyi saptamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Konu Bakımından Sınırları

İpuçları

1
Anayasa'da CBK'nın alanı belirlenirken sadece 'kanunla çelişmemesi' değil, konunun kanun tarafından 'hiç işlenmemiş' olması şartı aranır.
2
Münhasıran kanunla düzenlenen alanlar ile kanunlarda açıkça düzenlenen alanlar arasındaki farka dikkat edin.
3
Anayasa'nın 104. maddesinin 17. fıkrasını düşünün: 'Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz' ifadesi kesindir.

Daha Fazla Pratik

Olağanüstü Hal (OHAL) CBK'ları ile Olağan Dönem CBK'ları arasındaki yetki ve konu sınırlarını karşılaştıran bir tablo hazırlayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 242Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanlığı seçim süreci, adaylık şartları ve seçimlerin sonuçlanmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, birinci oylamadaki sıraya göre boşalan adaylığın ikame edilmesi suretiyle yapılır ve bu ikame süreleri seçim takviminde gösterilir.

Cevap

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, birinci oylamadaki sıraya göre boşalan adaylığın ikame edilmesi suretiyle yapılır ve bu ikame süreleri seçim takviminde gösterilir.
Doğru olan seçenek, ikinci oylamaya katılacak adaylardan birinin çekilmesi veya ölümü durumunda birinci oylamadaki sıralamaya göre bir sonraki adayın sürece dahil edileceğini ve bu durumun seçim takvimine işleneceğini ifade eden hükümdür. Bu kural, seçim meşruiyetini korumak için getirilen teknik bir güvencedir.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık kriterlerini değerlendir
Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler veya 100 bin seçmen aday gösterebilir.
Anayasa m. 101 uyarınca aday gösterme yetkisi bu üç gruba verilmiştir.
2
Seçilme yeterliliğini kontrol et
40 yaş, yükseköğrenim ve milletvekili seçilme yeterliliği gereklidir.
Anayasal nitelikler kümülatif olarak sağlanmalıdır.
3
Seçim turlarını ve çoğunluk türlerini analiz et
Her iki turda ve olası bir referandumda 'geçerli oyların salt çoğunluğu' (50%+150\% + 1) aranır.
Anayasa 'seçmen tam sayısı' gibi daha ağırlaştırılmış bir çoğunluk aramamaktadır.
4
Seçim sonuçlarının hukuki etkilerini incele
Milletvekilliği sona erer ancak parti üyeliği devam edebilir.
2017 anayasa değişikliği ile 'partili cumhurbaşkanlığı' sistemine geçilmiştir.
5
İkame (substitution) kuralını doğrula
İkinci tur adaylarından biri ölürse veya yeterliliğini kaybederse, ilk turdaki sıradaki aday gelir.
Seçim takviminin bu duruma göre güncelleneceği Anayasa m. 101'de açıkça belirtilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçim Usulü ve İkame Mekanizması

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı seçiminin sonuçlanamaması durumunda Meclis seçimlerinin de akıbetini ve 116. maddedeki 'seçimlerin yenilenmesi' usullerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 243Soru →

1982 Anayasası’nın "Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı" kenar başlıklı 117117. maddesinde yer alan hükümler uyarınca; millî güvenliğin sağlanması, Başkomutanlık temsil yetkisi ve sorumluluk makamları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi anayasal metinle doğrudan çelişmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genelkurmay Başkanı; Silahlı Kuvvetlerin komutanı olup, savaşta Başkomutanlık görevlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına yerine getirir.

Cevap

Genelkurmay Başkanı'nın savaşta Başkomutanlık görevlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına yerine getireceğini belirten ifade yanlıştır; bu yetki Cumhurbaşkanı namına kullanılır.
Doğru cevap, Genelkurmay Başkanı'nın savaşta Başkomutanlık görevlerini yürütme yetkisinin kaynağını yanlış ifade etmektedir. 1982 Anayasası'nın 117117. maddesinin üçüncü fıkrasına göre; 'Genelkurmay Başkanı; Silahlı Kuvvetlerin komutanı olup, savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı namına yerine getirir.' Dolayısıyla yetki kullanımı Meclis adına değil, Cumhurbaşkanı namınadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Madde 117117'nin temel fıkralarını analiz etme
Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığında olduğu ancak Cumhurbaşkanı tarafından temsil edildiği saptanır.
Başkomutanlık yetkisinin kime ait olduğu ve kimin temsil ettiği arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.
2
Sorumluluk makamlarını inceleme
Cumhurbaşkanının TBMM'ye karşı, Genelkurmay Başkanı'nın ise anayasal olarak Cumhurbaşkanına karşı sorumlu olduğu görülür.
Yürütme içerisindeki hiyerarşik ve siyasi sorumluluk zincirini doğrulamak gerekir.
3
Savaş durumundaki yetki devrini kontrol etme
Anayasa metninde Genelkurmay Başkanı'nın bu görevleri 'Cumhurbaşkanı namına' yürüttüğü ifadesi bulunur.
Savaşta komuta yetkisinin hukuki dayanağını belirlemek gerekir.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'nda Başkomutanlık Temsili ve Genelkurmay Başkanlığı'nın Statüsü

İpuçları

1
Başkomutanlık yetkisi TBMM'ye aittir ancak bu yetkinin savaşta kimin 'adına' veya 'namına' kullanıldığına dikkat edin.
2
Genelkurmay Başkanı'nın sorumluluğu konusunda Anayasa metni ile alt mevzuat (CBK) arasındaki farkı hatırlayın; soru sadece Anayasa'yı sormaktadır.
3
Anayasa Madde 117117'de 'Cumhurbaşkanı namına' ve 'TBMM adına' ifadelerinin nerelerde kullanıldığını netleştirin; Genelkurmay Başkanı savaşta Cumhurbaşkanını temsil eder.

Daha Fazla Pratik

Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) yapısını ve üye kompozisyonundaki son değişiklikleri (Jandarma Genel Komutanlığı'nın çıkarılması gibi) inceleyerek yürütmenin güvenlik kanadını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 244Soru →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinden birinin Cumhurbaşkanı tarafından Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanması durumunda, söz konusu kişinin milletvekilliği sıfatına ilişkin hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatı, atama işleminin gerçekleşmesiyle birlikte kendiliğinden sona erer.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı, atama işleminin gerçekleşmesiyle birlikte kendiliğinden sona erer.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre; Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa Meclis üyelikleri sona erer. Bu hüküm gereği, atama işlemi hukuken gerçekleştiği anda milletvekilliği sıfatı herhangi bir ek Meclis kararına veya istifaya gerek kalmaksızın kendiliğinden düşer.

Adım Adım Çözüm

1
Atanan kişinin mevcut yasama statüsünün ve yeni yürütme görevinin tespiti.
Yasama üyesi (milletvekili) iken yürütme organının bir parçası (bakan) haline gelme durumu belirlenir.
Olayın hangi anayasal çatışma/bağdaşmazlık kuralına girdiğini anlamak için gereklidir.
2
1982 Anayasası'nın 106. maddesindeki yürütme üyeliğine ilişkin kuralın uygulanması.
Milletvekilliği ile Cumhurbaşkanı yardımcılığı veya bakanlık sıfatlarının aynı kişide birleşemeyeceği tespit edilir.
Sert kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği her iki sıfatın bir arada bulunamayacağı kuralını teyit etmek için gereklidir.
3
Atama işleminin üyelik üzerindeki hukuki sonucunun belirlenmesi.
Herhangi bir ek işleme gerek kalmadan, atama anında üyeliğin sona erdiği sonucuna varılır.
Anayasa'da açıkça belirtilen 'kendiliğinden sona erme' mekanizmasını doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği ile Bakanlık Sıfatının Bağdaşmazlığı
Tahmini Süre:45s
Soru 245Soru →

19821982 Anayasası’na göre Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri; yasama, yürütme ve yargı alanları ile ilgili olmak üzere üç ana başlık altında sınıflandırılmaktadır. Bu sınıflandırma dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının "yasama" ile ilgili görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası andlaşmaları onaylamak ve yayımlamak

Cevap

Milletlerarası andlaşmaları onaylamak ve yayımlamak, Cumhurbaşkanının yürütme alanındaki yetkilerinden biridir.
Cumhurbaşkanının 'milletlerarası andlaşmaları onaylamak ve yayımlamak' yetkisi, devletin dış politikasının yürütülmesi ve uluslararası temsil ile ilgili olduğu için 19821982 Anayasası'nın 104104. maddesinde açıkça 'Yürütme' başlığı altında düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının Anayasa'daki görevlerinin kategorize edilmesi
19821982 Anayasası'nın 104104. maddesine göre görevler yasama, yürütme ve yargı olarak ayrılır.
Sorunun kökünde istenen ayrımı yapabilmek için temel hukuki dayanağı belirlemek gerekir.
2
Yasama ile ilgili görevlerin taranması
Meclis'i açmak, toplantıya çağırmak, kanunları yayımlamak, veto etmek, referanduma sunmak ve AYM'de dava açmak yasama görevleridir.
Seçeneklerdeki işlemlerin yasama organı ve kanun süreciyle bağını kurmak için gereklidir.
3
Yürütme ile ilgili görevlerin taranması
Bakanları atamak, üst düzey kamu yöneticilerini atamak, andlaşmaları onaylamak, TSK'yı kullanmaya karar vermek yürütme görevleridir.
Yasama dışı kalan ve idari nitelik taşıyan yetkiyi saptamak için bu kontrol yapılır.
4
Milletlerarası andlaşmaların hukuki niteliğinin belirlenmesi
Onaylama ve yayımlama işlemi dış ilişkilerin yürütülmesi kapsamında olduğu için yürütme yetkisidir.
Doğru cevabın neden yasama değil yürütme olduğunu netleştirmek için bu adım tamamlanır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının görevlerinin erkler ayrılığı prensibine göre sınıflandırılması

İpuçları

1
Anayasa'da Cumhurbaşkanının yetkileri 'Devletin Başı', 'Yasama', 'Yürütme' ve 'Yargı' bölümlerine ayrılarak listelenir.
2
Dış dünya ile ilişkiler ve uluslararası belgelerin imzalanması genellikle yürütme organının sorumluluğundadır.
3
Kanunların yayımlanması yasama, andlaşmaların onaylanması ise yürütme yetkisidir. Bu ince farka dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının yargı alanındaki atama yetkilerini (AYM ve HSK üyeleri seçimi gibi) çalışarak sınıflandırma bilgisini pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 246Soru →

19821982 Anayasası’nda 20172017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile yürütme organının düzenleyici işlem yapma yetkisi yeniden düzenlenmiştir. Bu kapsamda, normlar hiyerarşisi ve yetkili makamlar dikkate alındığında, "yönetmelikler" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri; kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarabilirler.

Cevap

Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarındaki kanun ve CBK'ların uygulanmasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarabileceğini belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, yönetmelik çıkarabilecek makamları (Cumhurbaşkanı, bakanlıklar, kamu tüzel kişileri) ve yönetmeliklerin çıkarılma amacını (kanun ve CBK'ların uygulanmasını sağlamak) Anayasa'nın 124124. maddesine tam uygun olarak belirtmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Dayanak maddeyi tespit etme
19821982 Anayasası'nın 124124. maddesi.
Yönetmeliklerin hukuki çerçevesi bu maddede çizilmiştir.
2
Yetkili makamları belirleme
Cumhurbaşkanı, Bakanlıklar ve Kamu Tüzel Kişileri.
20172017 değişikliğiyle Başbakanlık kaldırılmış ve Cumhurbaşkanı yönetmelik çıkarma yetkisine sahip makamlar arasına eklenmiştir.
3
Uygulama alanını kontrol etme
Kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) uygulanmasını sağlamak.
Yönetmelikler, üst norm olan kanun ve CBK'ların somutlaştırılması amacıyla çıkarılır.

Anahtar Kavram

Yönetmelik çıkarma yetkisi ve hiyerarşik konumu

İpuçları

1
Yönetmeliklerin kimler tarafından çıkarılabileceğine dair Anayasa madde 124124'ü hatırlayın.
2
20172017 değişikliği ile Başbakanlık makamının kalktığını ve yerine Cumhurbaşkanının bu yetkiyi aldığını düşünün.
3
Yönetmeliklerin dayanağı olan metinler arasında hem yasama (Kanun) hem de yürütme (CBK) belgeleri bulunur.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (Olağan ve Olağanüstü) ile Yönetmelikler arasındaki farkları tablo halinde çalışarak pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 247Soru →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı seçilen kişinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer ve varsa partisi ile ilişiği kesilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiği kesileceğine dair ifade yanlıştır; zira 2017 değişikliği ile bu hüküm kaldırılmıştır.
1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikle, Cumhurbaşkanı seçilen kişinin 'varsa partisi ile ilişiği kesilir' hükmü yürürlükten kaldırılmıştır. Bu durum, hukuk literatüründe 'Partili Cumhurbaşkanlığı' olarak adlandırılan sistemin önünü açmıştır. Ancak kişinin varsa milletvekilliği sıfatı seçildiği an sona ermeye devam etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı adaylığı için gerekli yeterliliklerin kontrol edilmesi
40 yaş, yükseköğrenim, milletvekili seçilme yeterliliği ve Türk vatandaşlığı şartlarının doğruluğu teyit edildi.
Anayasa'nın 101. maddesinin ilk fıkrası bu nitelikleri emreder.
2
Aday gösterme usullerinin değerlendirilmesi
Siyasi parti grupları, 100 bin seçmen ve %5 oy oranı kriterlerinin güncel olduğu belirlendi.
2017 Anayasa değişikliği ile aday gösterme yetkisi genişletilmiştir.
3
Seçim turları ve özel durumların analizi
İkinci turdaki ikame (adayın ölümü/çekilmesi) ve tek aday kalması durumundaki referandum prosedürleri incelendi.
Referandumda salt çoğunluk alınamazsa 'sadece' Cumhurbaşkanı seçiminin yenileneceği bilgisi anayasal bir kuraldır.
4
Seçilmenin sonuçlarının (üyelik ve parti ilişkisi) incelenmesi
Milletvekilliğinin sona ereceği ancak parti ilişiğinin kesilmeyeceği sonucuna varıldı.
2017 değişikliği ile 'Partili Cumhurbaşkanlığı' sistemine geçilmiş, tarafsızlık ilkesi kapsamında partiden ayrılma zorunluluğu kaldırılmıştır.

Anahtar Kavram

2017 Anayasa Değişiklikleri ve Partili Cumhurbaşkanlığı

İpuçları

1
2017 Anayasa değişikliklerinin 'yürütme' organının yapısında neleri değiştirdiğini düşünün.
2
Cumhurbaşkanının tarafsızlığı ile siyasi partisi arasındaki ilişkinin 2017 öncesi ve sonrası farkına odaklanın.
3
Anayasa'nın 101. maddesinden hangi ibarenin 'Partili Cumhurbaşkanlığı'na imkan tanımak için çıkarıldığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve meclis soruşturması süreçlerini inceleyerek yürütme organının denetim mekanizmalarını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 248Soru →

1982 Anayasası’nın yürürlükteki hükümlerine göre, Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm, istifa veya başka bir nedenle boşalması durumunda uygulanacak hukuki süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanlığına vekalet eden Cumhurbaşkanı yardımcısı, bu sıfatla Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Cevap

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda vekalet eden Cumhurbaşkanı yardımcısı, yeni başkan seçilene kadar Cumhurbaşkanına ait tüm anayasal yetkileri kullanır.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması halinde yenisi seçilene kadar Cumhurbaşkanı yardımcısı makama vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait tüm anayasal yetkileri kullanma hakkına sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Makamın boşalması durumunda vekilin kim olacağını belirle.
2017 değişikliği ile vekalet görevi TBMM Başkanı'ndan alınarak Cumhurbaşkanı yardımcısına verilmiştir.
Yürütmenin başı olan makamın sürekliliğini yine yürütme içinden bir ismin sağlaması hedeflenmiştir.
2
Vekilin yetki sınırlarını kontrol et.
Vekalet eden kişi, asilin sahip olduğu tüm yetkileri kullanma hakkına sahiptir.
Anayasa Madde 106 açıkça yetkilerin kullanılacağını belirtir.
3
Kalan süreye göre seçim takvimini analiz et.
Süre < 1 yıl ise 45 gün, Süre > 1 yıl ise 60 gün kuralı uygulanır.
Seçimlerin yenilenme usulü anayasal sürelerle sınırlandırılmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekalet ve Seçim Süreçleri

İpuçları

1
2017 Anayasa değişikliklerinin yürütme üzerindeki etkilerini düşünün.
2
TBMM Başkanı'nın vekalet yetkisinin kaldırıldığını ve yürütmenin tek başlığı ilkesini hatırlayın.
3
Anayasa 106. maddede makamın boşalması halinde vekilin yetkilerinin kısıtlanmadığını göreceksiniz.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının geçici olarak (hastalık, yurt dışı gezi) görevinden ayrılması durumundaki vekalet kurallarını, makamın boşalması durumuyla karşılaştırarak çalışınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 249Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla Meclis soruşturması açılabilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az ne kadarı tarafından yazılı önerge verilmesi gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üye tamsayısının salt çoğunluğu

Cevap

Cumhurbaşkanı hakkında Meclis soruşturması açılabilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301 milletvekili) yazılı önerge vermesi zorunludur.
1982 Anayasası'nın 105. maddesine göre, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301) vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturması sürecinin aşamasını belirlemek
Sürecin ilk aşaması 'önerge' verme safhasıdır.
Anayasa, soruşturma açılabilmesi için kademeli bir çoğunluk sistemi öngörmüştür.
2
Önerge için gereken asgari sayısal sınırı hatırlamak
600 milletvekilinden oluşan üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301 sayısı gereklidir.
Anayasa'nın 105. maddesi gereği önerge için salt çoğunluk şartı aranır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu Önerge Sınırı
Soru 250Soru →

Cumhurbaşkanlığı Makamı'na bağlı olarak faaliyet gösteren Devlet Denetleme Kurulu (DDK), yürütme sahasındaki en geniş yetkili denetim mekanizmasıdır. 2017 yılındaki anayasal sistem değişikliğinin ardından Kurulun görev alanı, yetkileri ve hukuki statüsü hususunda aşağıdakilerden hangisi anayasal açıdan isabetlidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul, Cumhurbaşkanının emriyle harekete geçerek denetim kapsamındaki tüm birimlerde inceleme ve araştırmanın yanı sıra bizzat idari soruşturma yapma yetkisine de sahiptir.

Cevap

Devlet Denetleme Kurulu, Cumhurbaşkanının emriyle denetim kapsamındaki birimlerde inceleme, araştırma ve bizzat idari soruşturma yapma yetkisine sahiptir.
Doğru ifade; Kurulun Cumhurbaşkanının emriyle hareket ettiğini ve 2017 değişikliği ile getirilen bizzat idari soruşturma yapma yetkisini vurgulayan seçenektir. 1982 Anayasası'nın 108. maddesine göre DDK, Cumhurbaşkanının emriyle inceleme, araştırma, denetleme ve idari soruşturma faaliyetlerini yürütür.

Adım Adım Çözüm

1
Kurulun bağlı olduğu makam ve çalışma usulü belirlenir.
DDK doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlıdır ve sadece Cumhurbaşkanının emriyle çalışır.
Anayasal hiyerarşideki yerini anlamak için gereklidir.
2
2017 Anayasa değişikliğiyle gelen yetki genişlemesi analiz edilir.
DDK'ya klasik denetim yetkilerinin yanına 'idari soruşturma' yapma yetkisi de eklenmiştir.
Güncel anayasal yetki sınırlarını belirlemek için gereklidir.
3
Kurulun denetim kapsamı dışındaki kurumlar kontrol edilir.
Anayasa'nın 108. maddesine göre yargı organları Kurulun denetim alanı dışındadır.
Hangi kurumların muaf olduğunu ayırt etmek için gereklidir.
4
Kurulun hukuki düzenleme dayanağı teyit edilir.
Kurulun kuruluşu ve işleyişi 'Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi' ile düzenlenir.
Normlar hiyerarşisindeki düzenleme biçimini belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) 2017 değişikliği sonrası anayasal statüsü ve yetki sınırları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 251Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanlığına aşağıdakilerden hangisi vekalet eder?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcısı

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcısı
Cumhurbaşkanının hastalık, yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması durumunda, Cumhurbaşkanının görevlendireceği yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır. Bu kural 19821982 Anayasası'nın 106106. maddesinde açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı makamının geçici olarak boşalması (hastalık, yurt dışı vb.) durumunu tanımlayın.
Bu durum Anayasa'nın 106. maddesinde düzenlenen 'vekalet' kurumunu ilgilendirir.
Vekalet makamının kim tarafından doldurulacağını belirlemek için güncel anayasal hükme bakılmalıdır.
2
20172017 Anayasa değişikliklerini göz önünde bulundurarak vekil tayinini kontrol edin.
Değişiklik ile vekalet yetkisi yasama organından (TBMM Başkanı) alınarak yürütme organına (Cumhurbaşkanı Yardımcısı) geçmiştir.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütme bütünlüğünü sağlamak adına vekalet yetkisi Cumhurbaşkanı yardımcısına verilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı makamına geçici vekalet etme yetkisi

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle (ölüm, istifa vb.) tamamen boşalması durumunda seçimlerin ne kadar sürede yapılacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:30s
Soru 252Soru →

1982 Anayasası’nda düzenlenen Olağanüstü Hal (OHAL) yönetimi ve bu dönemde çıkarılan Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü hal döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Resmi Gazete’de yayımlandıkları tarihten itibaren otuz gün içinde Meclis’te görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Cevap

Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Meclis tarafından onaylanma süresinin otuz gün olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu süre üç aydır.
Doğru yanıt olan seçenek, OHAL kararnamelerinin Meclis tarafından onaylanma süresini 'otuz gün' olarak belirterek hata yapmaktadır. 1982 Anayasası'nın 119. maddesine göre, OHAL süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri üç ay içinde TBMM'de görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL ilan ve onay sürecini değerlendir
İlan yetkisi Cumhurbaşkanında (max 6 ay), onay ve uzatma yetkisi (max 4 ay) Meclis'tedir.
Anayasa m. 119 uyarınca yürütme ve yasama arasındaki yetki paylaşımını doğrulamak gerekir.
2
OHAL kararnamelerinin yargısal denetimini kontrol et
Anayasa m. 148'e göre bu kararnameler aleyhine AYM'de iptal davası açılamaz.
Olağan dönem kararnameleri ile OHAL kararnameleri arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.
3
Kararnamelerin Meclis'teki görüşülme süresini kontrol et
Anayasa m. 119'da 2017 değişikliği ile gelen 'üç ay' kuralını tespit et.
Seçeneklerdeki 'otuz gün' ifadesinin anayasal metinle çeliştiğini belirlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal (OHAL) Rejimi ve Kararnamelerin Hukuki Statüsü

İpuçları

1
OHAL kararnamelerinin yasama denetimi sürecindeki sürelere dikkat edin.
2
2017 değişikliği ile kararnamelerin Meclis tarafından onaylanması için belirli bir ay sınırı getirilmiştir.
3
Anayasa m. 119'da kararnamelerin düşmemesi için öngörülen süre 30 gün değil, 3 aydır.

Daha Fazla Pratik

OHAL kararnamelerinin kapsamı (hak ve hürriyetler) ile olağan dönem kararnameleri arasındaki farkları çalışınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 253Soru →

19821982 Anayasası'nın "Yürütme" bölümünde düzenlenen Devlet Denetleme Kurulu (DDK) ile ilgili olarak; kurumun yapısı, denetim kapsamı ve hukuki dayanağı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun başkan ve üyeleri Cumhurbaşkanı tarafından atanır; kurulun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve özlük işleri Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir.

Cevap

Devlet Denetleme Kurulu'nun başkan ve üyeleri Cumhurbaşkanı tarafından atanır; kurulun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işleri Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir.
Devlet Denetleme Kurulu (DDK), doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı bir anayasal kurumdur. Başkan ve üyelerinin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Kurumun yapısı, işleyişi ve personel işleri, yasama organının müdahalesi olmaksızın doğrudan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) ile düzenlenir.

Adım Adım Çözüm

1
DDK'nın anayasal dayanağını belirle.
19821982 Anayasası Madde 108108.
Kurumun yetki ve sınırlarını anlamak için temel kaynağa bakılmalıdır.
2
Atama ve düzenleme usulünü kontrol et.
Başkan ve üyeler Cumhurbaşkanınca atanır, işleyiş CBK ile düzenlenir.
20172017 değişikliği sonrası idari özerklik ve düzenleme yetkisi yürütmeye geçmiştir.
3
Denetim kapsamı dışındaki organları tespit et.
Yargı organları denetim kapsamı dışındadır.
Yargı bağımsızlığı ilkesi gereği DDK yargıyı denetleyemez.
4
Güncel yetkileri analiz et.
İnceleme, araştırma, denetleme ve idari soruşturma yetkileri mevcuttur.
20172017 değişikliği ile DDK'nın yetkileri genişletilmiştir.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun Hukuki Statüsü ve Yetkileri

İpuçları

1
DDK'nın en önemli istisnası hangi erk (yasama, yürütme, yargı) üzerindedir?
2
Kurulun işleyişine dair kuralların hangi tür düzenleyici işlemle (Kanun mu, Kararname mi) belirlendiğini hatırlayın.
3
Anayasa Madde 108108: 'Yargı organları dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarında...'

Daha Fazla Pratik

DDK'nın denetleyebildiği özel hukuk tüzel kişilerini (sendikalar, vakıflar) detaylıca incelemek bu tür sorularda avantaj sağlar.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 254Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, yürütme organı içerisinde yer alan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumlulukları ile yasama dokunulmazlığı ilişkisi değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi hukuken doğru bir tespittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığından yararlanırlar.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığından yararlandıkları ifadesi doğrudur.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan (şahsi) suçlarda yasama dokunulmazlığından yararlanırlar. Bu, onların milletvekili olmasalar bile, Meclis tarafından dokunulmazlıkları kaldırılmadıkça yargılanamayacakları anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organı üyelerinin (Bakanlar ve CB Yardımcıları) hukuki statüsünü analiz etme
Bu kişiler milletvekili olmasalar dahi, Anayasa'nın 106. maddesi gereği yasama dokunulmazlığına sahiptirler.
Yürütme organı üyelerinin görevlerini baskı altında kalmadan yerine getirebilmeleri için bu güvence tanınmıştır.
2
Görevle ilgili ve şahsi suç ayrımını yapma
Görevle ilgili suçlar için 'Meclis Soruşturması' usulü işletilirken, şahsi suçlar için 'Yasama Dokunulmazlığı' kuralları uygulanır.
Anayasa, suçun niteliğine göre iki farklı denetim ve yargılama mekanizması öngörmüştür.
3
Dokunulmazlığın kaldırılması ve yargılama makamını belirleme
Şahsi suçlarda dokunulmazlık kaldırılırsa yargılama genel mahkemelerde yapılır; görevle ilgili suçlarda ise yargılama her zaman Yüce Divan'da yapılır.
Meclis soruşturması özel bir anayasal denetim yoludur ve sadece görev suçlarını kapsar.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Yasama Dokunulmazlığı ve Cezai Sorumluluğu

İpuçları

1
Bakanların hem görev suçları hem de kişisel suçları için farklı hukuki yollar öngörüldüğünü hatırlayın.
2
Anayasa'nın 106. maddesi, yürütme üyelerine milletvekillerine tanınan bir korumayı açıkça atfetmektedir.
3
Şahsi suçlarda genel mahkemeler yetkilidir ancak bunun için önce Meclis'in dokunulmazlığı kaldırması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile Bakanların cezai sorumluluğu arasındaki 'salt çoğunluk' ve 'nitelikli çoğunluk' farklarını karşılaştıran bir tablo hazırlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 255Soru →

Cumhurbaşkanının resmî bir ziyaret amacıyla yurt dışına çıkmadan önce, yerine vekâlet etmesi için bir yardımcısını görevlendirdiği bir süreçte; Cumhurbaşkanı henüz yurt dışındayken görevinden istifa ettiğini açıklamış ve makam boşalmıştır. Mevcut idari yapıda farklı tarihlerde atanmış ve yaşları birbirinden farklı üç Cumhurbaşkanı yardımcısı bulunmaktadır.

1982 Anayasası'na göre, bu hukuki süreçte vekâlet görevinin yürütülmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Makamın boşalmasıyla birlikte geçici vekâlet durumu sona erer ve en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı yeni Cumhurbaşkanı seçilene kadar vekâlet eder.

Cevap

Makamın boşalması durumunda, daha önceki geçici görevlendirme hükmünü yitirir ve en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet görevini üstlenir.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre; Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde, yenisi seçilene kadar Cumhurbaşkanı yardımcısı makama vekâlet eder. Eğer birden fazla yardımcı varsa, bu durumda en yaşlı olan yardımcı vekâlet görevini yürütür. Senaryoda Cumhurbaşkanı istifa ettiği için makam boşalmış kabul edilir ve geçici görevlendirme yerine bu genel kural uygulanır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç durumunu analiz etme
Cumhurbaşkanı yurt dışına çıktığı için 'Geçici Ayrılma' durumu vardır (Anayasa m. 106/4).
Geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanının 'görevlendirdiği' yardımcı vekâlet eder.
2
Tetikleyici olayı tespit etme
İstifa ile birlikte 'Makamın Boşalması' (Makamın Münhal Kalması) durumu gerçekleşmiştir.
İstifa, ölümü veya seçilme yeterliliğini kaybetme gibi kesin bir boşalma halidir.
3
Makamın boşalması kuralını uygulama
Anayasa m. 106/2 uyarınca makam boşaldığında vekâlet en yaşlı yardımcıya geçer.
Birden fazla yardımcı varsa, belirsizliği önlemek için yaş kriteri uygulanır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekâlet: Geçici Ayrılma vs. Makamın Boşalması

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının yurt dışına çıkması 'geçici' bir durumdur, ancak istifa etmesi makamın 'kesin' olarak boşalması anlamına gelir.
2
Anayasa, makamın boşalması durumunda birden fazla yardımcı varsa kimin vekil olacağını belirli bir fiziksel kritere bağlamıştır.
3
Makam boşaldığında vekâlet edecek yardımcıyı Cumhurbaşkanı seçmez; Anayasa doğrudan 'en yaşlı olanı' işaret eder.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı makamının boşalması durumunda seçimlerin kaç gün içinde yapılması gerektiğini ve bu süreçte vekilin yetkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 256Soru →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri çerçevesinde, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumlulukları ile Meclis soruşturması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden yararlanırlar.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığından yararlanması anayasal bir haktır.
1982 Anayasası'nın 106. maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden yararlanırlar. Bu, onların kişisel suçları nedeniyle doğrudan ceza mahkemelerinde yargılanamayacakları, ancak dokunulmazlıkları kaldırılırsa yargılanabilecekleri anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüsünü belirle.
Bu kişilerin hem görevle ilgili hem de görev dışı suçları için farklı prosedürler öngörülmüştür.
Yürütme organının işleyişi ve kişisel dokunulmazlıklar arasındaki dengenin anlaşılması gerekir.
2
Görev dışı suçlara ilişkin anayasal hükmü (Madde 106/9) incele.
Bu üyelerin görev dışı suçlarda yasama dokunulmazlığı hükümlerinden yararlandığı görülür.
Yürütme üyelerinin keyfi yargılamalarla görevlerinden alıkonulmasını engellemek amaçlanır.
3
Görevle ilgili suçlardaki meclis soruşturması aşamalarını ve sonuçlarını analiz et.
Soruşturma açılması seçime katılmayı engellerken, sadece mahkûmiyet görevi sona erdirir.
Sürecin her aşamasının (301-360-400) hukuki sonuçları farklıdır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Cezai Sorumluluğu

İpuçları

1
Yürütme üyelerinin hem görevleri nedeniyle hem de şahsi olarak işledikleri suçlar için farklı koruma kalkanları olduğunu unutmayın.
2
Yasama dokunulmazlığı sadece milletvekillerine özgü bir hak mıdır, yoksa bakanlar da bundan yararlanabilir mi?
3
Anayasa Madde 106, bakanların görev dışı suçlarda milletvekilleriyle aynı statüde (dokunulmazlık açısından) olduğunu açıkça belirtir.

Daha Fazla Pratik

Bakanların görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'a sevk edilmesi sürecindeki 301, 360 ve 400 sayısal verilerini bir tablo halinde çalışmak konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 257Soru →

19821982 Anayasası'nın 108108. maddesi ve 55 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak görev yapan Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDKDDK) hukuki statüsü, yetki alanı ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun kuruluşu, işleyişi, üyelerinin görev süresi ve özlük hakları; 'yasama yetkisinin devredilmezliği' ilkesi gereği münhasıran kanunla düzenlenir.

Cevap

Kurulun kuruluşu ve işleyişinin münhasıran kanunla düzenlenmesi gerektiğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu alan 20172017 değişikliği ile Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine bırakılmıştır.
19821982 Anayasası'nın 108108. maddesinin son fıkrası açıkça: 'Devlet Denetleme Kurulunun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işleri, Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.' der. Bu nedenle 'münhasıran kanunla düzenlenir' ifadesi anayasal metne aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Madde 108108 hükümleri analiz edilir.
Kurulun hiyerarşik olarak Cumhurbaşkanlığına bağlı olduğu ve düzenleme yetkisinin kaynağı belirlenir.
Kurulun yasal dayanağını tespit etmek için.
2
20172017 Anayasa değişikliklerinin getirdiği yenilikler incelenir.
İdari soruşturma yetkisi ve TSKTSK'nın denetim kapsamına alınması gibi güncel yetkiler doğrulanır.
Güncel anayasal statüyü teyit etmek için.
3
Düzenleyici işlemin türü (Kanun vs. CBK) kontrol edilir.
Maddenin son fıkrasındaki 'Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir' ibaresi tespit edilir.
Seçeneklerdeki 'münhasıran kanun' vurgusunun doğruluğunu denetlemek için.

Anahtar Kavram

DDK'nın Hukuki Dayanağı ve 2017 Değişiklikleri

İpuçları

1
Kurulun tüm işleyişinin hangi hukuk normu (Kanun mu yoksa Kararname mi) ile belirlendiğine dikkat edin.
2
20172017 Anayasa değişiklikleri, yürütmenin düzenleyici işlem yetkisini DDK üzerinde genişletmiştir.

Daha Fazla Pratik

Kurulun üye sayısı (99) ve üyelerin görev süresinin Cumhurbaşkanı ile sınırlı olması gibi ikincil mevzuat detaylarını gözden geçirin.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 258Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile yürütme organı içerisinde yer alan Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) yetki alanı ve görev tanımı yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, güncel anayasal mevzuat dikkate alındığında Devlet Denetleme Kurulu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul, yaptığı denetim ve incelemeler sonucunda idari soruşturma açma yetkisine de sahiptir.

Cevap

Devlet Denetleme Kurulu, 2017 değişikliği ile denetim faaliyetleri sonucunda idari soruşturma açma yetkisine kavuşmuştur.
Devlet Denetleme Kurulu (DDK), 1982 Anayasası'nın 108. maddesinde düzenlenmiştir. 2017 anayasa değişikliği öncesinde sadece inceleme, araştırma ve denetleme yapabilen kurul, bu tarihten itibaren 'idari soruşturma' yapma yetkisine de sahip olmuştur. Bu, kurulun en kritik güncel yetkisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kurumun bağlılığını belirle
DDK, Cumhurbaşkanlığına bağlıdır.
Yürütmenin denetim ihtiyacını karşılamak üzere en üst makama bağlanmıştır.
2
Görev alanını analiz et
Silahlı Kuvvetler dahil birçok kurum denetimdedir ancak yargı organları kapsam dışıdır.
Yargı bağımsızlığı ilkesi gereği idari bir organ yargıyı denetleyemez.
3
2017 güncel yetkisini hatırla
İdari soruşturma yetkisi eklenmiştir.
Denetimin sadece tespit düzeyinde kalmaması, sonuç doğurması amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

DDK'nın 2017 Değişiklikleri ve İdari Soruşturma Yetkisi

İpuçları

1
DDK'nın 2017 anayasa değişikliklerinden sonra kazandığı en önemli 'soruşturma' yetkisini düşünün.
2
Bu kurul doğrudan Cumhurbaşkanına bağlıdır ve başkanını o seçer.
3
Unutmayın; yargı bağımsızlığı nedeniyle bu kurul mahkemeleri denetleyemez ancak kamu kurumlarında idari soruşturma yapabilir.

Daha Fazla Pratik

DDK'nın işleyişinin 'Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi' ile düzenlendiği bilgisini pekiştirmek için bir sonraki soruda düzenleyici işlemler konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 259Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçiminde ilk oylamada gerekli çoğunluğun sağlanamaması üzerine gidilecek olan ikinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin, herhangi bir nedenle seçime katılmaması veya ölümü halinde uygulanacak hukuki prosedür aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır; ancak oylamaya tek adayın kalması halinde bu oylama referandum şeklinde gerçekleştirilir.

Cevap

İkinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır; oylamaya tek adayın kalması halinde ise süreç referanduma dönüşür.
Anayasa'nın 101. maddesi uyarınca, ikinci oylamaya hak kazanan adaylardan birinin katılamaması durumunda, birinci oylamadaki sıraya göre boşalan adaylık ikame edilir. Bu ikameye rağmen oylamaya tek aday kalırsa, seçim referandum şeklinde yapılır ve adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
İkinci tura katılacak adayların durumunu değerlendir
İki adaydan birinin ölümü veya çekilmesi durumunda bir boşluk oluşur.
Anayasal sistemin bu boşluğu nasıl dolduracağını belirlemek gerekir.
2
İkame (yerine koyma) kuralını uygula
Birinci oylamadaki oy sırasına göre (3. sıradaki aday gibi) boşalan yer doldurulur.
Seçmen iradesinin devamlılığını sağlamak için listedeki sıradaki aday davet edilir.
3
Tek aday kalma durumunu kontrol et
Eğer ikameye rağmen veya ikame yapılamadığı için tek aday kalırsa seçim türü değişir.
Demokratik meşruiyet için tek adayın halk onayına sunulması (referandum) şarttır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde İkame ve Referandum Usulü

İpuçları

1
İkinci turda iki aday yarışmalıdır; biri eksilirse yerinin dolup dolmayacağını düşünün.
2
Birinci turdaki oy sıralaması, ikinci turdaki boşlukları doldurmak için bir 'yedek liste' gibi işlev görür.
3
Eğer tüm ikame çabalarına rağmen tek bir kişi kalırsa, oylama evet/hayır şeklinde bir referanduma dönüşür.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı seçiminin referandum şeklinde yapılması durumunda, adayın seçilebilmesi için gereken oy oranını ve eğer seçilemezse sürecin nasıl işleyeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 260Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması (ölüm, istifa veya başka bir nedenle) durumunda uygulanacak vekâlet süreci ve seçimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birden fazla Cumhurbaşkanı yardımcısının görevde bulunması hâlinde, makam boşaldığında hangi yardımcının vekâlet edeceği TBMM Başkanlık Divanı tarafından belirlenir.

Cevap

Birden fazla Cumhurbaşkanı yardımcısının bulunması durumunda vekili TBMM değil, Cumhurbaşkanınca görevlendirilen yardımcısı belirler.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması halinde Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder. Birden fazla yardımcının bulunduğu bir yapıda, hangi yardımcının vekâlet edeceği Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir; TBMM'nin veya Başkanlık Divanı'nın bu belirleme üzerinde herhangi bir anayasal yetkisi bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Vekâlet makamının tespit edilmesi
Cumhurbaşkanlığı makamı boşaldığında vekâletin kime geçeceğinin incelenmesi
Anayasa uyarınca vekâlet TBMM Başkanı'ndan alınarak Cumhurbaşkanı Yardımcısı'na verilmiştir.
2
Çoklu yardımcı senaryosunun değerlendirilmesi
CB tarafından görevlendirilen yardımcının yetki sahibi olması
Yürütme organının iç işleyişi gereği vekilin belirlenmesi yasama organının tasarrufunda değildir.
3
Süre ve sorumluluk rejiminin kontrolü
45 günlük süre ve tam yetki kullanımının doğrulanması
Anayasa 106. madde hükümlerinin süre ve yetki açısından netliği.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekâlet ve Boşalma Usulü

İpuçları

1
Yürütme organının iç işleyişinde meclisin (yasama) müdahale alanlarını düşünün.
2
Makamın boşalması halinde seçim süresinin (45 gün) normal seçim başlangıç süresiyle (60 gün) karışmadığından emin olun.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile kanunlar arasındaki hiyerarşiyi ve vekilin bu konudaki imza yetkisini inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 13 / 33Sonraki
Yürütme — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 13 | Examkin