Examkin

Yürütme

642 soru

Soru 341Soru →

1982 Anayasası'nın 108. maddesinde düzenlenen ve doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak çalışan Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) yetki alanı, denetim kapsamı ve hukuki rejimi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2017 Anayasa değişikliği ile Kurulun yetkileri genişletilerek, denetim yaptığı kurumlarda 'idari soruşturma' yapabilmesi anayasal hükme bağlanmıştır.

Cevap

2017 Anayasa değişikliği ile Devlet Denetleme Kurulu'na denetim yaptığı birimlerde 'idari soruşturma' yapma yetkisi verilmiştir.
2017 Anayasa değişikliği, Devlet Denetleme Kurulu'na daha önce sahip olmadığı 'idari soruşturma' yapma yetkisini tanımıştır. Bu yetki, kurulun sadece rapor hazırlayan bir birim olmaktan çıkıp idari süreçlerde daha aktif bir rol üstlenmesini sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kurumun bağlı olduğu makamı belirle.
DDK, doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı bir üst denetim organıdır.
Anayasal hiyerarşiyi ve idari yapıdaki yerini tespit etmek için gereklidir.
2
Denetim kapsamındaki kurumları ve istisnaları analiz et.
Tüm kamu kurumları, TSK, meslek kuruluşları, sendikalar denetlenebilir; ancak yargı organları denetlenemez.
Kurulun yetki sınırlarını belirlemek ve 'yargı' istisnasını teyit etmek için gereklidir.
3
2017 Anayasa değişikliklerinin etkisini değerlendir.
TSK denetim kapsamına alınmış ve 'idari soruşturma' yetkisi eklenmiştir.
Güncel anayasal durumu eski düzenlemelerden ayırt etmek için gereklidir.
4
Düzenleme usulünü kontrol et.
DDK'nın işleyişi ve özlük hakları Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) ile düzenlenir.
Normlar hiyerarşisi ve düzenleyici işlem türünü doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) Güncel Yetki ve Sorumlulukları

İpuçları

1
DDK'nın 2017 değişikliği ile kazandığı yeni yetkiyi ve yargı organları üzerindeki 'denetleyememe' durumunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

DDK ile Sayıştay arasındaki farkları (yargısal yetki vs. idari yetki) karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 342Soru →

19821982 Anayasası’nın yürütme ve yargı organları arasındaki görev dağılımına ilişkin hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanının yargı alanına ilişkin görev ve yetkileri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay Başsavcısını ve Başkanvekillerini seçmek

Cevap

Danıştay Başsavcısını ve Başkanvekillerini seçmek, Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında yer almaz; bu yetki Danıştay Genel Kurulu'na aittir.
Doğru cevap olan seçenek, Cumhurbaşkanının yetki alanında olmayan bir durumu belirtmektedir. 19821982 Anayasası'nın 155155. maddesine göre Danıştay Başkanı, Başsavcısı ve Başkanvekilleri, Danıştay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir. Cumhurbaşkanının bu makamlara atama yapma yetkisi bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının yargısal atama yetkilerini listele.
Cumhurbaşkanı; AYM üyelerinin çoğunu, Danıştay üyelerinin 1/41/4'ini, HSK'nın bir kısmını ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını seçer.
Yürütmenin başı olarak yargı organlarının oluşumunda anayasal paya sahiptir.
2
Yargıtay ve Danıştay arasındaki 'Başsavcı' seçimi farkını analiz et.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Cumhurbaşkanınca seçilirken, Danıştay Başsavcısı Danıştay'ın kendi organları tarafından seçilir.
Anayasa'nın 154154. ve 155155. maddeleri bu iki yüksek mahkeme için farklı seçim usulleri öngörmüştür.
3
Danıştay Başsavcılığı makamının seçim usulünü doğrula.
Anayasa madde 155155 uyarınca Danıştay Başsavcısı, Danıştay Genel Kurulunca seçilir.
Danıştay'ın iç işleyişine ilişkin idari özerklik korunmuştur.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yargısal Atama Yetkileri ve İstisnaları

İpuçları

1
Yargıtay ve Danıştay'ın 'Başsavcı' seçimi usullerindeki ince farkı hatırlamaya çalışın.
2
Cumhurbaşkanı, Yargıtay için üye seçmezken en üst düzey savcıyı seçer; ancak Danıştay için hem üye seçer hem de savcı seçimi konusuna dikkat edin.
3
Anayasa'nın 155155. maddesi, Danıştay'ın kendi içindeki yönetim kadrosunu (Başkan, Başsavcı) kendisinin seçtiğini açıkça belirtir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının yargısal yetkileri ile TBMM'nin yargısal yetkilerini (örneğin HSK ve AYM'ye üye seçimi) karşılaştıran soruları çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hangi makamların 'bağımsız seçim' (mahkeme içi) hangilerinin 'atama' (Cumhurbaşkanı tarafından) olduğunu gösteren bir karşılaştırma tablosu üzerinden eleme yöntemi kullanılabilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 343Soru →

19821982 Anayasası’nın "Yürütme" bölümünde düzenlenen Milli Güvenlik Kurulu (MGK) hükümleri ve 20172017 anayasa değişiklikleri ile getirilen yeni sistem dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Anayasa metninde açıkça düzenlenen kurallardan biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli Güvenlik Kurulu, normal şartlar altında her iki ayda bir Cumhurbaşkanı'nın çağrısıyla toplanır.

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu'nun her iki ayda bir toplanacağına dair hüküm, 19821982 Anayasası'nın güncel metninde yer almamaktadır.
Milli Güvenlik Kurulu'nun toplantı periyodu (iki ayda bir), 20172017 anayasa değişikliklerinden önce Anayasa metninde yer almaktaydı. Ancak yapılan değişiklik ile bu ibare Anayasa'dan çıkarılmış; Kurulun çalışma usul ve esasları ile toplantı sıklığı alt mevzuata ve kanuna bırakılmıştır. Güncel Anayasa metninde sadece kurulun kimin çağrısıyla toplanacağı belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Madde 118118'in incelenmesi
Anayasa'nın bu maddesinde Kurulun üyeleri, gündem tespiti, başkanlık ve kararların niteliği düzenlenmiştir.
Sorunun dayanağı olan anayasal hükümleri tespit etmek.
2
20172017 değişikliği sonrası metnin kontrol edilmesi
Anayasa'dan "iki ayda bir toplanır" ibaresinin çıkarıldığı ve bunun yerine "Cumhurbaşkanınca çağrıldığında toplanır" mantığının geldiği görüldü.
Anayasa ve kanun arasındaki düzenleme farkını ayırt etmek.
3
Diğer seçeneklerin anayasal dayanağının doğrulanması
Gündem tespiti, başkan vekilliği, genel sekreterlik ve üye listesinin doğrudan Anayasa maddelerinde yazılı olduğu doğrulandı.
Yanlış olan seçeneği kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Anayasal Hüküm ve Kanuni Hüküm Ayrımı

İpuçları

1
Bir bilginin doğru olması, onun mutlaka 'Anayasa'da yazdığı' anlamına gelmez. Kanunlar ve Anayasa arasındaki farka odaklanın.
2
20172017 değişiklikleri ile MGK'nın toplantı sıklığına dair sayısal ifade (ay belirtilmesi) Anayasa metninden çıkarılmıştır.
3
MGK halen iki ayda bir toplanmaya devam eder ancak bu zorunluluk Anayasa'da değil, Kurulun kuruluş kanununda yer alır.

Daha Fazla Pratik

MGK üyeleri arasından çıkarılan kurumları ve gündem önerisi verme yetkisine sahip olan 'Cumhurbaşkanı yardımcıları' (çoğul) ifadesine dikkat ederek benzer sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Anayasa'nın 118118. maddesini zihninizde tarayın. Madde metni üyeleri sayar, gündemi açıklar ve sekreterliğin 'CBK' ile kurulacağını söyler. Toplantı periyodu gibi teknik detaylar anayasal sertlikten çıkarılmıştır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 344Soru →

19821982 Anayasası'nda 20172017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile düzenlenen "Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu" ve bu kapsamda işletilen Meclis soruşturması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi *yanlıştır*?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, yasama organı ile arasındaki siyasi uyuşmazlığı gidermek amacıyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.

Cevap

Cumhurbaşkanının hakkında soruşturma açılmasına karar verilmesi durumunda seçimlerin yenilenmesine karar veremeyeceğine dair ifade doğru cevaptır.
Cumhurbaşkanı hakkında Meclis tarafından soruşturma açılmasına karar verildiği andan itibaren, hem Cumhurbaşkanı hem de Türkiye Büyük Millet Meclisi için seçimlerin yenilenmesine (erken seçim) karar verme yetkisi dondurulur. Bu hüküm, yargılama sürecinin selameti ve siyasi bir araçla kesintiye uğratılmaması için 19821982 Anayasası'na 20172017 yılında eklenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 105105. maddesindeki kısıtlamaları inceleyin.
Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanının seçim kararı almasının yasaklandığı görülür.
Soruşturma sürecinin seçimler yoluyla manipüle edilmesini veya yargılamadan kaçılmasını engellemek.
2
Yasama organının yetkilerini kontrol edin.
Aynı maddeye göre, Meclis de Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma kararı varken seçimleri yenileme kararı alamaz.
Yürütme ve yasama arasındaki karşılıklı kilitlenme halini ve yargılama sürecinin önceliğini korumak.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğunda Seçim Yasağı

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma süreci başladığında Meclis ve Cumhurbaşkanı'nın fesih/yenileme yetkilerini düşünün.
2
Yargılama devam ederken taraflardan birinin seçim kararı alması, sürecin hukukiliğine gölge düşürebileceği için Anayasa tarafından engellenmiştir.
3
Anayasa'nın 105105. maddesinin son fıkrasına göre; hakkında soruşturma açılan Cumhurbaşkanı seçim kararı alamaz, Meclis de bu durumda seçimlerin yenilenmesine karar veremez.

Daha Fazla Pratik

Yüce Divan'da mahkûmiyetin Cumhurbaşkanlığı makamına etkisini ve vekalet sürecini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 345Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla açılan Meclis soruşturması sürecinde; soruşturma komisyonunun raporunu TBMM Başkanlığına sunmasının ardından, Genel Kurulun Cumhurbaşkanını Yüce Divana sevk edebilmesi için yapacağı gizli oylamada aranan asgari karar yeter sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üye tamsayısının üçte ikisi (400400 milletvekili)

Cevap

Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevk edilebilmesi için TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun (400400 milletvekili) gizli oyu gereklidir.
1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu süreci üç aşamalı bir sayısal eşiğe tabidir: Soruşturma önergesi için 301301 (salt çoğunluk), soruşturma açılması için 360360 (3/53/5) ve nihai olarak Yüce Divana sevk için 400400 (2/32/3) milletvekilinin gizli oyu gerekir. Dolayısıyla sevk kararı için gereken asgari sayı 400400'dür.

Adım Adım Çözüm

1
Soruşturma sürecinin hangi aşamasında olunduğunu belirle.
Soruşturma komisyonu raporunu sunmuş ve Genel Kurulda nihai karar (Yüce Divana sevk) aşamasına gelinmiştir.
Anayasa'daki her aşama (teklif, açılış, sevk) farklı bir sayısal eşik gerektirir.
2
Yüce Divana sevk için gereken anayasal oranı hatırla.
1982 Anayasası Madde 105'e göre sevk için gereken oran 2/32/3'tür.
Bu, anayasadaki en yüksek nitelikli çoğunluklardan biridir.
3
Mevcut milletvekili sayısı (600600) üzerinden hesaplama yap.
600×(2/3)=400600 \times (2/3) = 400.
Üye tamsayısı 2017 değişikliği ile 600'e çıkarılmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve Meclis soruşturması karar yeter sayıları

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevki için anayasadaki en yüksek nitelikli çoğunluk aranır.
2
Bu sayı, TBMM üye tamsayısının (600600 milletvekili) üçte ikisine karşılık gelir.
3
Soruşturma açılması için 360360 oy gerekirken, yargılama aşamasına (Yüce Divan) geçilmesi için bundan 4040 fazla oy gereklidir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı Yüce Divana sevk edildikten sonra seçim kararı alıp alamayacağını ve mahkûmiyet durumunda görevinin sona erip ermeyeceğini inceleyin.

Alternatif Yöntem

Süreci 301-360-400 şeklinde (Salt-3/5-2/3) bir merdiven gibi kodlayarak ezberlemek, aşamaları karıştırmanızı engeller.
Tahmini Süre:45s
Soru 346Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyelerinden birinin Cumhurbaşkanı tarafından bakan olarak atanması durumunda, bu kişinin milletvekilliği sıfatı ve yeni görevinin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakan olarak atanan kişinin milletvekilliği sıfatı, atama işleminin gerçekleşmesiyle birlikte kendiliğinden sona erer.

Cevap

Milletvekili iken bakan olarak atanan kişinin milletvekilliği sıfatı atama ile birlikte kendiliğinden sona erer.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütme ve yasama organları birbirinden kesin çizgilerle ayrılmıştır. Bu nedenle, bir milletvekili bakan olarak atandığında, Anayasa'nın açık hükmü gereği yasama organındaki üyeliği (milletvekilliği) herhangi bir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer.

Adım Adım Çözüm

1
Atama makamını ve görev içeriğini belirle.
Bakanlar, Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve yürütme organının bir parçasıdır.
Yürütme organının yapısını anlamak, yasama ile olan ilişkisini kurmak için gereklidir.
2
Yasama ve yürütme organları arasındaki üyelik bağdaşmazlığını kontrol et.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca, TBMM üyeleri arasından atananların üyeliği sona erer.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde kuvvetlerin sert ayrılığı ilkesinin sonucunu belirlemek için bu kural esastır.

Anahtar Kavram

Yürütme ve Yasama Organlarının Üyelik Bağdaşmazlığı

İpuçları

1
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yasama (Meclis) ve yürütme (Cumhurbaşkanı ve Bakanlar) arasındaki ilişkiyi düşünün.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcılarının atanma şartlarını ve milletvekilliği ile olan ilişkisini de inceleyebilirsiniz; bakanlarla aynı kurallara tabidirler.
Tahmini Süre:45s
Soru 347Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan "Milli Savunma" hükümlerine göre, Başkomutanlık makamının temsili ve Genelkurmay Başkanlığı'nın hiyerarşik konumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir; Genelkurmay Başkanı ise görevlerinden dolayı Millî Savunma Bakanına karşı sorumludur.

Cevap

Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir; Genelkurmay Başkanı ise görevlerinden dolayı Millî Savunma Bakanına karşı sorumludur.
Anayasa'nın 117. maddesi uyarınca Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir. Aynı madde ve ilgili yasal düzenlemelere göre Genelkurmay Başkanı, Cumhurbaşkanınca atanır ve görevlerinden dolayı Millî Savunma Bakanına karşı sorumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Başkomutanlık makamının anayasal dayanağını belirle.
Anayasa Madde 117: Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.
Makamın kaynağını ve temsilcisini netleştirmek için.
2
Genelkurmay Başkanı'nın atama ve sorumluluk makamını incele.
Genelkurmay Başkanı Cumhurbaşkanınca atanır; görev ve yetkilerinden dolayı Millî Savunma Bakanına karşı sorumludur.
Hiyerarşik bağlılığı doğrulamak için (2017 değişikliği sonrası güncel durum).

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'na göre Başkomutanlık TBMM adına Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir ve Genelkurmay Başkanı, Millî Savunma Bakanına bağlı ve sorumludur.

İpuçları

1
Başkomutanlık makamı kimin manevi varlığını temsil eder ve kim tarafından temsil edilir?
2
Genelkurmay Başkanı'nın kime karşı sorumlu olduğu 2017 değişiklikleri ile netleşmiştir; bu makam bir bakanlığa bağlıdır.
3
Unutmayın: Başkomutanlık TBMM'ye aittir ama Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir. Genelkurmay Başkanı ise Millî Savunma Bakanına sorumludur.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın milli güvenlikle ilgili TBMM'ye karşı olan sorumluluğunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 348Soru →

Cumhurbaşkanı tarafından, Anayasa'nın 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' bölümünde yer alan bir konuda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBKCBK) çıkarılmıştır. Bir süre sonra TBMM, aynı konuyu düzenleyen ancak mevcut CBKCBK hükümleriyle içerik bakımından herhangi bir çelişki barındırmayan yeni bir kanun kabul etmiştir.

Bu hukuki tablo ile ilgili olarak 1982 Anayasası hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM tarafından aynı konuda bir kanun çıkarılmış olması, içeriği kanunla çelişmese dahi ilgili kararnamenin kendiliğinden hükümsüz kalmasına yol açar.

Cevap

TBMM tarafından aynı konuda bir kanun çıkarılmış olması, içeriği kanunla çelişmese dahi ilgili kararnamenin kendiliğinden hükümsüz kalmasına yol açar.
1982 Anayasası'nın 104. maddesinin 17. fıkrasında yer alan 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz kalır' hükmü gereğince; kanun ile kararname arasında bir çelişki aranmaksızın, konu birliği kararnamenin hükümsüzlüğü için yeterlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Düzenleme yetkisinin sınırlarını belirleyin.
Cumhurbaşkanı, sosyal ve ekonomik haklar alanında CBKCBK çıkarma yetkisine sahiptir.
Anayasa'nın 104. maddesine göre bu alan CBKCBK ile düzenlenebilir.
2
Kanun ve CBKCBK çatışma/üstünlük kuralını analiz edin.
Anayasa, kanun ile CBKCBK aynı konuyu düzenlediğinde kanunun üstünlüğünü ve 'hükümsüzlük' kuralını öngörmüştür.
Yasama organının asli yetkisi, yürütmenin düzenleme yetkisinden üstündür.
3
Sonucu somut olaya uygulayın.
Çelişki olsun ya da olmasın, kanun çıktığı an aynı konudaki CBKCBK hükümsüz kalır.
Hükümsüzlük için içerik çelişkisi değil, konu örtüşmesi yeterlidir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ve Kanunlar Arasındaki İlişki

İpuçları

1
Normlar hiyerarşisinde kanunlar, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin üstünde yer alır.
2
Anayasa'ya göre TBMM bir alanı kanunla düzenlediğinde, yürütmenin o alandaki kararname yetkisi ne olur?
3
Kararnamenin geçersiz kalması için kanunla çelişmesi gerekmez; aynı konuyu düzenlemeleri yeterlidir.

Daha Fazla Pratik

Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile kanunlar arasındaki hiyerarşik farkı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 349Soru →

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamayan "Başkomutanlık" makamının temsili ve savaşta Türk Silahlı Kuvvetlerinin sevk ve idaresine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkomutanlık, Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir; savaşta ise bu yetki Cumhurbaşkanı namına Genelkurmay Başkanı tarafından kullanılır.

Cevap

Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir; savaşta ise bu yetki Cumhurbaşkanı namına Genelkurmay Başkanı tarafından kullanılır.
Doğru seçenek, 19821982 Anayasası'nın 117117. maddesinde yer alan Başkomutanlık tanımıyla tam uyumludur. Başkomutanlık makamı TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve bu makam Devletin başı sıfatıyla Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir. Ancak teknik bir askeri süreç olan sevk ve idare yetkisi, savaş durumunda Cumhurbaşkanı adına Genelkurmay Başkanı tarafından yürütülür.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 117117. maddesindeki Başkomutanlık hükmünü hatırla.
Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığından ayrılamayacağı ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edildiği bilgisine ulaşıldı.
Anayasal temsil makamının tespiti için gereklidir.
2
Savaş halindeki görev dağılımını analiz et.
Savaşta sevk ve idare yetkisinin Cumhurbaşkanı namına Genelkurmay Başkanı tarafından kullanıldığı belirlendi.
Barış ve savaş dönemlerindeki yetki ayrımını netleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık Temsili ve Sevk-İdare Ayrımı

İpuçları

1
Başkomutanlık makamı TBMM ile doğrudan ilişkilidir ancak temsili yürütmenin başındadır.
2
Barış döneminde temsil yetkisi ile savaş dönemindeki fiili komuta yetkisinin farklı kişilerde olduğunu unutmayın.
3
Savaşta orduyu kimin yönettiği (sevk ve idare) ile makamın kimde olduğu (temsil) arasındaki farkı hatırlayın: Temsil Cumhurbaşkanı, sevk ve idare Genelkurmay Başkanı.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının MGK üzerindeki yetkilerini ve MGK üyelerinin kimler olduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 350Soru →

1982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, halk tarafından gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı seçiminin birinci oylamasında (turunda) bir adayın Cumhurbaşkanı seçilebilmesi için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geçerli oyların salt çoğunluğunu almak

Cevap

Geçerli oyların salt çoğunluğunu almak
Cumhurbaşkanı seçimi iki turlu bir sistemdir. Birinci oylamada, adaylardan birinin kullanılan geçerli oyların yarısından bir fazlasını alması durumunda seçim tamamlanmış olur ve o aday Cumhurbaşkanı seçilir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçim sistemini belirleme
Cumhurbaşkanı iki turlu bir sistemle halk tarafından seçilir.
Yürütme organının meşruiyetini halktan alması sağlanır.
2
Birinci tur (oylama) şartını hatırlama
Birinci oylamada bir adayın seçilebilmesi için 'geçerli oyların salt çoğunluğunu' alması gerekir.
Salt çoğunluk, kullanılan ve geçerli kabul edilen oyların yarısından bir fazlası (%50 + 1) anlamına gelir.
3
Alternatif sonuçları değerlendirme
Eğer ilk turda hiçbir aday bu orana ulaşamazsa, ikinci oylama yapılır.
İkinci turda ise sadece en çok oyu alan iki aday yarışır ve en fazla oyu alan seçilir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçimi ve Salt Çoğunluk Kuralı

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı seçilmek için sadece en çok oyu almak ilk turda yeterli midir, yoksa belirli bir baraj mı vardır?
2
Birinci turda aranan 'salt çoğunluk' ifadesinin matematiksel karşılığını (%50 + 1) düşünün.
3
Seçim sonuçları hesaplanırken geçersiz sayılan veya hiç kullanılmayan oylar hesaba katılmaz; sadece 'geçerli' oylara bakılır.

Daha Fazla Pratik

İlk turda hiçbir adayın %50+1 oyu alamaması durumunda, ikinci tura hangi adayların katılabileceğini ve seçimin ne zaman yapılacağını inceleyin.
Tahmini Süre:45s
Soru 351Soru →

Türkiye Cumhuriyeti’nde 20172017 Anayasa değişiklikleriyle hayata geçirilen hükümet sistemi çerçevesinde, Cumhurbaşkanı hakkında işlediği iddia edilen bir suçtan dolayı Meclis soruşturması süreci tamamlandıktan sonra yargılamanın yapılacağı makam aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesi

Cevap

Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesi
Cumhurbaşkanı, görevde bulunduğu süre içinde veya sonrasında işlediği iddia edilen suçlar nedeniyle Meclis soruşturmasına tabi tutulur. TBMM tarafından alınan sevk kararı neticesinde yargılama, Anayasa Mahkemesi tarafından 'Yüce Divan' sıfatıyla gerçekleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Önerge Verme
TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 milletvekili) ile soruşturma önergesi verilir.
Süreci başlatmak için gerekli ilk sayısal eşiktir.
2
Soruşturma ve Sevk
Meclis soruşturması sonucunda üye tamsayısının üçte ikisinin (400400 milletvekili) gizli oyuyla Yüce Divan'a sevk kararı alınır.
Cumhurbaşkanının yargılanması için gereken nitelikli çoğunluktur.
3
Yargılama Makamını Belirleme
Yargılama, Anayasa Mahkemesi tarafından 'Yüce Divan' sıfatıyla yapılır.
Anayasa'nın 148148. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanını yargılama yetkisi bu makama aittir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Yüce Divan Yargılaması

İpuçları

1
Cezai sorumluluk süreci Meclis Soruşturması ile başlar ancak bağımsız bir yüksek mahkemede biter.
2
Bu yüksek mahkeme, bu tür davalara baktığında özel bir isim (Sıfat) kullanır.
3
Yargılamayı yapan makam, aynı zamanda anayasa değişikliklerini denetleyen Anayasa Mahkemesi'dir.

Daha Fazla Pratik

Meclis soruşturması önergesinin kaç milletvekili ile verildiğini ve Yüce Divan'a sevk için gereken oy oranlarını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 352Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan hükümlere göre, yürütme organının denetim yetkisini Cumhurbaşkanı adına kullanan Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDKDDK) başkan ve üyelerinin atanması ile kurulun işleyiş ve yetkilerinin düzenlendiği hukuki kaynak aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı — Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi

Cevap

Başkan ve üyeleri Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve işleyişi Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir.
Doğru yanıt olan seçenek, DDK'nın hiyerarşik olarak Cumhurbaşkanı'na bağlı olduğunu ve 2017 anayasa değişiklikleri sonrasında bu kurulun tüm organizasyon yapısının Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile belirlendiği bilgisini tam olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kurulun bağlı olduğu makamı belirlemek
DDK, 1982 Anayasası'nın 108. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanlığına bağlıdır.
Yürütmenin en üst denetim organı olarak doğrudan devletin başına bağlı çalışır.
2
Üye ve başkanın seçim yöntemini hatırlamak
Başkan ve üyelerin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Yürütme içindeki hiyerarşik yapı ve denetim yetkisinin kaynağı Cumhurbaşkanıdır.
3
Düzenleyici işlemin türünü saptamak
DDK'nın işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük hakları Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir.
2017 Anayasa değişikliği ile bu kurulun idari yapısı CBK'ya bırakılarak yürütmenin esnekliği artırılmıştır.

Anahtar Kavram

DDK'nın Teşkilat Yapısı ve Hukuki Dayanağı

İpuçları

1
Devlet Denetleme Kurulu, doğrudan Cumhurbaşkanı'nın talimatıyla çalışan bir kurumdur.
2
2017 anayasa değişiklikleri, bu kurulun kuruluş ve işleyiş yetkisini kanunlardan alıp yürütmenin düzenleyici bir işlemine devretmiştir.
3
Atamayı yapan kişi ile bu kurumu düzenleyen kararname türü aynı yürütme makamına aittir.

Daha Fazla Pratik

DDK'nın denetim kapsamı dışındaki tek organ olan 'Yargı Organları' istisnasını mutlaka gözden geçirin.
Tahmini Süre:50s
Soru 353Soru →

1982 Anayasası ve güncel mevzuat hükümleri dikkate alındığında, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) Genel Sekreteri'nin kurul toplantılarına katılımı ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul toplantılarına katılır ancak kurulun bir üyesi değildir ve oy kullanma yetkisi yoktur.

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri kurul toplantılarına katılır ancak kurulun bir üyesi değildir ve oy kullanma yetkisi yoktur.
Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) yapısı 1982 Anayasası'nın 118. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre Genel Sekreter kurulun bir üyesi olarak sayılmamıştır. Uygulamada ve ilgili mevzuatta (Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri) Genel Sekreterin toplantılara katılacağı ancak oy hakkının bulunmadığı açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
MGK'nın anayasal üyelerini hatırlayın.
Üyeler: Cumhurbaşkanı, CB Yardımcıları, Adalet, İçişleri, Dışişleri, Milli Savunma Bakanları, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlarıdır.
Genel Sekreter'in bu listede olup olmadığını teyit etmek gerekir.
2
Genel Sekreter'in toplantıdaki rolünü analiz edin.
Genel Sekreter toplantılara katılır ve sekretarya işlerini yürütür ancak üye sıfatı taşımaz.
Üye olmayan birinin oy hakkı bulunamayacağı ilkesini uygulamak gerekir.
3
Güncel mevzuat değişikliklerini kontrol edin.
Jandarma Genel Komutanı üye değildir ve Genel Sekreterlik teşkilatı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir.
Yanlış seçenekleri elemek ve güncel durumu saptamak için bu bilgi kritiktir.

Anahtar Kavram

MGK Üyeleri ve Genel Sekreterliğin Statüsü

İpuçları

1
MGK toplantısına katılan her kişi, kurulun anayasal anlamda 'üyesi' olmayabilir.

Daha Fazla Pratik

MGK gündeminin kimin önerileriyle belirlendiğini ve toplantıların hangi aralıklarla yapıldığını tekrar edin.
Tahmini Süre:50s
Soru 354Soru →

19821982 Anayasası’nın yürütme organına ilişkin hükümleri ve 20172017 yılındaki anayasa değişiklikleri göz önüne alındığında, olağanüstü hal (OHAL) süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının doğrudan kullanabileceği bir yetki veya yerine getirmesi gereken bir görev değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü hal süresini, her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatmak

Cevap

Olağanüstü hal süresini her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatmak yetkisi Cumhurbaşkanına değil, Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) aittir.
Doğru seçenek olan ifadedeki 'süreyi uzatma' yetkisi, 19821982 Anayasası'nın 119119. maddesine göre Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir. Cumhurbaşkanı ancak meclisten bu uzatmayı talep edebilir; kendi başına süreyi uzatamaz.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL ilan yetkisini analiz et
Cumhurbaşkanı, altı ayı geçmemek üzere OHAL ilan edebilir.
Anayasa madde 119119 uyarınca yürütme organının başı bu yetkiye sahiptir.
2
OHAL sürecindeki meclis rolünü incele
İlan edilen OHAL kararı meclis onayına sunulur; meclis bu süreyi kısaltabilir, kaldırabilir veya uzatabilir.
Yasama organının denetim ve nihai karar yetkisi korunmuştur.
3
Süre uzatımı (temdit) yetkisini doğrula
Cumhurbaşkanının istemiyle TBMM süreyi her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir.
Uzatma kararı bir parlamento kararı niteliğindedir, yürütme işlemi değildir.

Anahtar Kavram

OHAL Sürecinde Yetki Paylaşımı

İpuçları

1
OHAL sürecinde 'başlatma' ve 'sürdürme/uzatma' yetkilerinin farklı organlara dağıtıldığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının tek başına ilan edebildiği OHAL ile TBMM'nin savaş ilanı yetkisi arasındaki farkları gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 355Soru →

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri, dokunulmazlıkları ve görev süreleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atananların milletvekilliği, atandıkları tarihte sona erer.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atananların milletvekilliği, atandıkları tarihte kendiliğinden sona erer.
Anayasa'nın 106106. maddesinin dördüncü fıkrasına göre, bir milletvekili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırsa, atandığı an itibarıyla milletvekilliği sıfatı sona erer. Bu durum, yasama ve yürütme erklerinin kesin ayrımının bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 106106. maddesindeki yürütme organı mensuplarının statüsünü incelemek.
Milletvekilliği ile bakanlık görevinin aynı kişide birleşemeyeceği (bağdaşmazlık) kuralına ulaşıldı.
Yürütme organının bağımsızlığını ve kuvvetler ayrılığını korumak.
2
Bakanların dokunulmazlık rejimini analiz etmek.
Bakanların hem görev suçları için özel bir soruşturma usulüne tabi olduğu hem de kişisel suçlar için milletvekili dokunulmazlığına sahip olduğu saptandı.
Yürütme faaliyetlerinin hukuki güvence altında sürdürülmesini sağlamak.
3
Görevin sona erme ve teşkilat kurma yetkilerini doğrulamak.
Bakanlıkların kanunla değil, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulduğu ve görevin sadece mahkûmiyetle sona erdiği teyit edildi.
20172017 anayasa değişikliği ile getirilen yeni hükûmet sisteminin kurallarını uygulamak.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği ve Yürütme Görevinin Bağdaşmazlığı

İpuçları

1
Yasama ve yürütme organlarının birbirinden ayrıldığı Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde bir kişinin aynı anda hem mecliste hem de bakanlıkta görev alıp alamayacağını düşünün.
2
Bakanların dokunulmazlığının sadece görevleriyle sınırlı olup olmadığını ve yeni bakanlıkların hangi tür düzenleyici işlemle kurulduğunu hatırlayın.
3
Anayasa'nın 106106. maddesine göre, milletvekili olan bir kişi bakan olarak atanırsa aynı anda meclis üyeliğini koruyamaz; meclis üyeliği düşer.

Daha Fazla Pratik

Bakanların cezai sorumluluğu için gereken Meclis Soruşturması sayılarını (301301, 360360, 400400) tekrar etmenizi öneririm.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 356Soru →

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre; millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin savaşa hazırlanmasından dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu olan makam aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı

Cevap

Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin savaşa hazırlanmasından dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu olan makam Cumhurbaşkanı'dır.
Anayasa'nın 117117. maddesinin ikinci fıkrası, millî güvenliğin sağlanması ve Silahlı Kuvvetlerin savaşa hazırlanması görevlerinde Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu olan merciyi açıkça Cumhurbaşkanı olarak belirlemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 117117. maddesindeki "Milli Savunma" esaslarını incelemek.
Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı ile ilgili yetki ve sorumluluk dağılımının bu maddede netleştirildiği görülür.
Sorumluluk zincirini ve anayasal görev paylaşımını doğru tespit etmek gerekir.
2
TBMM'ye karşı olan siyasi ve hukuki sorumluluğun hangi makama yüklendiğini belirlemek.
İlgili fıkrada "...Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı, Cumhurbaşkanı sorumludur" hükmüne ulaşılır.
Yürütmenin başı olan makamın hesap verme yükümlülüğünü ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Milli Savunma ve Başkomutanlık Sorumluluğu

İpuçları

1
Bu sorumluluk, yürütme erkinin en üst basamağındaki ve Başkomutanlığı temsil eden makama aittir.
2
Genelkurmay Başkanı hiyerarşik olarak Millî Savunma Bakanına bağlıdır, ancak TBMM'ye karşı siyasi hesap verme yükümlülüğü başka bir makamdadır.
3
Anayasa'nın 117117. maddesine göre Başkomutanlık TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz; bu bağı kuran ve hazırlıklardan sorumlu olan kişi Cumhurbaşkanı'dır.

Daha Fazla Pratik

Savaş durumunda Başkomutanlık yetkilerinin kimin adına ve hangi makam tarafından kullanıldığını gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 357Soru →

19821982 Anayasası uyarınca, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla Meclis soruşturması açılabilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az kaç milletvekilinin yazılı teklifi gereklidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 milletvekili)

Cevap

Cumhurbaşkanı hakkında Meclis soruşturması açılabilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) yazılı teklifi gerekmektedir.
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu kapsamında Meclis soruşturması açılması önergesi, üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 milletvekili tarafından verilir. Bu, sürecin başlatılması için gereken en düşük sayısal eşiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğuna ilişkin anayasal süreci hatırla.
20172017 Anayasa değişikliği ile Cumhurbaşkanının tüm suçlar için cezai sorumluluğu olduğu belirlenmiştir.
Sürecin hangi aşamadan başladığını belirlemek için yasal dayanağı netleştirmek gerekir.
2
Meclis soruşturması sürecinin ilk aşaması olan 'teklif' yeter sayısını belirle.
Süreç, üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 milletvekilinin imzasıyla başlar.
Anayasa'nın 105105. maddesi bu aşama için salt çoğunluğu şart koşmuştur.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Meclis soruşturması sürecinde 'teklif', 'karar' ve 'Yüce Divan'a sevk' aşamaları için farklı sayısal çoğunluklar öngörülmüştür.

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı hakkındaki bu süreç üç aşamalı bir sayısal yükseliş izler: 301301, 360360 ve 400400.
2
Soruda sorulan 'teklif' aşaması, bu sürecin en kolay (en düşük sayılı) aşamasıdır.

Daha Fazla Pratik

Soruşturma açılmasına karar verildikten sonra kurulan soruşturma komisyonunun üye sayısını ve partilere göre dağılım usulünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 358Soru →

19821982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanının devletin başı sıfatıyla sahip olduğu yürütme yetkileri oldukça kapsamlıdır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının yürütme alanına ilişkin görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak

Cevap

Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak
Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak, 19821982 Anayasası'nın 8787. maddesi uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri arasındadır. Cumhurbaşkanının yetkisi ise bu uygun bulma işleminden sonra antlaşmayı onaylamak ve yayımlamaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının yürütme yetkilerini gözden geçirin.
Cumhurbaşkanı; temsil, atama, onaylama ve politika belirleme gibi yürütme görevlerine sahiptir.
Anayasa'nın 104104. maddesi yürütme yetkisinin kapsamını belirler.
2
Seçeneklerdeki 'uygun bulma' ve 'onaylama' ifadelerini karşılaştırın.
Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak TBMM'nin, onaylamak ve yayımlamak ise Cumhurbaşkanının yetkisidir.
Yasama ve yürütme organları arasındaki yetki paylaşımını ayırt etmek gerekir.
3
Doğru cevabı teyit edin.
Uygun bulma işlemi bir 'kanun' ile yapıldığı için bu yetki yasama organına aittir.
Kanun yapma yetkisi münhasıran TBMM'dedir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yürütme Yetkileri ve Yasama ile Farkları

İpuçları

1
Yetki isimlerindeki fiillere dikkat edin: 'Onaylamak' mı yoksa 'Uygun Bulmak' mı?
2
Bir işlemin 'kanun' ile yapılması gerekiyorsa, o yetki genellikle Meclis'e aittir.
3
Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulma yetkisi TBMM'nin görevlerini düzenleyen anayasa maddesinde yer alır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının yasama, yürütme ve yargı ile ilgili yetkilerini bir tablo üzerinde kategorize ederek çalışmanız kalıcılığı artıracaktır.
Tahmini Süre:45s
Soru 359Soru →

Bir bölgede "tabii afet" gerekçesiyle ilan edilen Olağanüstü Hal (OHALOHAL) uygulamasının üçüncü ayında, afet bölgesindeki şartların tamamen normale döndüğü tespit edilmiştir.

19821982 Anayasası’na göre, ilan edilen süre henüz dolmamış olmasına rağmen bu bölgedeki OHALOHAL uygulamasını tamamen kaldırma yetkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM, Cumhurbaşkanının herhangi bir istemi olmaksızın da OHAL’i kaldırma yetkisine sahiptir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının herhangi bir istemi olmaksızın da olağanüstü hali kaldırma yetkisine sahiptir.
1982 Anayasası'nın 119. maddesinin 4. fıkrasına göre, Olağanüstü Hal (OHAL) ilan kararı TBMM'ye sunulduktan sonra Meclis; süreyi değiştirebilir (kısaltabilir veya uzatabilir) veya olağanüstü hali tamamen kaldırabilir. Anayasa metninde 'Cumhurbaşkanının istemi üzerine' ibaresi sadece sürenin uzatılması işlemi için kullanılmıştır. Dolayısıyla TBMM, Cumhurbaşkanından bir talep gelmese dahi, şartların değiştiğine kanaat getirirse OHAL'i her zaman kaldırma yetkisine sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 119. maddesindeki yetki dağılımını inceleyin.
Olağanüstü hal ilan etme yetkisinin Cumhurbaşkanına, bu ilanı onaylama ve denetleme yetkisinin TBMM'ye ait olduğu görülür.
Sürecin hangi anayasal çerçevede yürüdüğünü anlamak için.
2
TBMM'nin OHAL süreci üzerindeki spesifik yetkilerini ayrıştırın.
Meclis; süreyi uzatabilir, kısaltabilir veya hali tamamen kaldırabilir.
Meclis'in müdahale alanlarını belirlemek için.
3
"Cumhurbaşkanı istemi" şartının hangi durumlarda arandığını kontrol edin.
İstem şartı sadece "uzatma" (temdit) yetkisi için belirtilmiştir; kaldırma yetkisi için böyle bir sınırlama yoktur.
Hatalı seçenekleri elemek ve doğru cevaba ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal (OHAL) rejiminde yasamanın (TBMM) üstünlüğü ve re'sen (doğrudan) kaldırma yetkisi.

İpuçları

1
OHALOHAL sürecinde TBMM, Cumhurbaşkanının kararlarını denetleyen en üst mercidir.
2
Anayasa'da "Cumhurbaşkanının istemi" şartı sadece sürenin artırılması (uzatılması) durumunda aranır.
3
TBMM, süreyi kısaltmak veya rejimi tamamen bitirmek için kimseden onay veya talep beklemek zorunda değildir.

Daha Fazla Pratik

OHAL süresinin uzatılması durumunda azami süre sınırlarını ve savaş hali istisnasını tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 360Soru →

1982 Anayasası uyarınca Cumhurbaşkanının "Başkomutanlık" temsil yetkisi, Milli Güvenlik Kurulu ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanının makamının boşalması veya geçici olarak görevinden ayrılması durumunda, yeni Cumhurbaşkanı seçilene veya görevine dönene kadar Başkomutanlık temsil yetkisi Genelkurmay Başkanına geçer.

Cevap

Cumhurbaşkanının makamının boşalması veya geçici olarak görevinden ayrılması durumunda Başkomutanlık temsil yetkisinin Genelkurmay Başkanına geçeceği ifadesi yanlıştır; bu yetki vekâlet eden Cumhurbaşkanı Yardımcısına geçer.
Cumhurbaşkanının makamı boşaldığında veya geçici olarak ayrıldığında, anayasal olarak yerine vekâlet eden Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Cumhurbaşkanının sahip olduğu 'Başkomutanlık Temsili' de dahil olmak üzere tüm görev ve yetkileri üstlenir. Bu yetkinin Genelkurmay Başkanına geçmesi söz konusu değildir; zira Başkomutanlık sembolik olarak Meclis adına Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilen siyasi-hukuki bir makamdır.

Adım Adım Çözüm

1
Başkomutanlık makamının anayasal kaynağını belirleme
Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir.
Makamın sivil bir otoriteye bağlı olduğunu ve kaynağının halkın iradesi (Meclis) olduğunu anlamak için.
2
Vekâlet kurumunun işleyişini inceleme
Cumhurbaşkanının yokluğunda, Cumhurbaşkanı Yardımcısı tüm yetkilere vekâleten sahip olur.
Anayasa'da yetkilerin bölünmezliği ve yürütmenin sürekliliği ilkesi gereği, temsil yetkisi de vekile geçer.
3
Genelkurmay Başkanının idari konumunu saptama
Genelkurmay Başkanı Milli Savunma Bakanına sorumludur.
2018 sonrası askeri vesayetin sonlandırılması ve sivil otoriteye bağlılığın vurgulanması amacıyla yapılan düzenlemeyi teyit etmek için.
4
Acil durumlarda TSK kullanım yetkisini kontrol etme
Meclis kapalıyken ani bir saldırı olursa kararı Cumhurbaşkanı verir.
Devletin bekası için yasama organının toplanamadığı anlarda yürütmeye tanınan istisnai yetkiyi belirlemek için.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık Temsili ve Yürütme Sorumluluğu

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının 'Başkomutanlık' makamını kimin adına temsil ettiğini ve vekâlet durumunda yetkilerin kime geçtiğini düşünün.
2
Anayasa'nın 117. maddesine göre Başkomutanlık TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz. Cumhurbaşkanının yokluğunda onun yetkilerini kim kullanır?
3
Vekâlet yetkisi sadece seçilmiş veya atanmış sivil yardımcıya (Cumhurbaşkanı Yardımcısı) aittir; Genelkurmay Başkanı sadece ordunun komuta ve hazırlığından sorumludur, temsilden değil.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile Genelkurmay Başkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı arasındaki hiyerarşik bağı inceleyen bir soru çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sorumluluk ve Temsil ayrımı yapın: Milli savunmanın hazırlanmasından Cumhurbaşkanı (TBMM'ye karşı), komutadan ise Genelkurmay Başkanı (Bakanlığa karşı) sorumludur. Temsil ise sadece devletin başındadır.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 18 / 33Sonraki
Yürütme — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 18 | Examkin