Yürütme

642 soru

Soru 21Soru

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiği kesilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisi ile ilişiğinin kesileceğine dair ifade yanlıştır; 2017 değişikliği sonrası partili Cumhurbaşkanlığı sistemi kabul edilmiştir.
1982 Anayasası'nın 101. maddesinde 2017 yılında yapılan değişiklikle 'Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa partisi ile ilişiği kesilir' ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle seçilen kişinin partisiyle olan bağı hukuken devam edebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık kriterlerini anayasal hükümlere göre incelemek.
Cumhurbaşkanı adayının 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip bir Türk vatandaşı olması gerektiği doğrulanır.
Adayın niteliklerinin Anayasa Madde 101'e uygunluğu kontrol edilir.
2
Aday gösterme usullerini değerlendirmek.
Siyasi parti gruplarının, %5 oy alan partilerin veya 100 bin seçmenin aday gösterebildiği görülür.
Seçilme sürecindeki aday belirleme mekanizmalarının güncelliği teyit edilir.
3
Seçim sonrası hukuki statüyü analiz etmek.
Seçilen kişinin TBMM üyeliğinin sona erdiği ancak partisiyle bağının devam edebildiği saptanır.
2017 yılında yapılan hükûmet sistemi değişikliği ile partisiz cumhurbaşkanı zorunluluğunun kaldırıldığı bilgisiyle çelişen seçenek bulunur.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Adaylık ve Seçim Rejimi

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının görev süresinin istisnai olarak uzadığı veya seçimlerin yenilendiği durumları inceleyerek yürütme organının sürekliliği konusunu pekiştirin.
Tahmini Süre:55s
Soru 22Soru

1982 Anayasası'na göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Para basılmasına karar vermek

Cevap

Para basılmasına karar vermek TBMM'nin görev ve yetkileri arasındadır.
1982 Anayasası'nın 87. maddesine göre; kanun koymak, bütçe kanun teklifini görüşmek, savaş ilanına karar vermek ve para basılmasına karar vermek gibi yetkiler Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir. Cumhurbaşkanının görevlerini düzenleyen 104. maddede para basma yetkisi yer almaz.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 104. maddesinde düzenlenen Cumhurbaşkanının görevlerini inceleyin.
Cumhurbaşkanının yürütme, yasama ve yargı ile ilgili çeşitli yetkileri (atama, onaylama, başkanlık etme vb.) olduğu görülür.
Soruda istenen 'olmayan' yetkiyi bulmak için mevcut yetkilerin bilinmesi gerekir.
2
TBMM'nin görev ve yetkilerini düzenleyen 87. maddeyi kontrol edin.
Para basılmasına karar verme yetkisinin doğrudan meclise ait olduğu tespit edilir.
Yasama ve yürütme organları arasındaki yetki paylaşımını netleştirmek gerekir.
3
Seçenekleri bu bilgilerle karşılaştırın.
Para basılması dışındaki tüm seçenekler Cumhurbaşkanının 104. madde kapsamındaki yetkileridir.
Doğru seçeneğe ulaşmak için diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu teyit etmek önemlidir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri (Anayasa m. 104) ve TBMM'nin Görevleri (Anayasa m. 87) Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının 2017 anayasa değişikliği ile kazandığı 'Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çıkarma' yetkisinin sınırlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 23Soru

1982 Anayasası’nın “Olağanüstü Hal Yönetimi” başlıklı 119. maddesi ve ilgili anayasal hükümler çerçevesinde, OHAL süreci ve bu dönemdeki işlemlerin hukuki denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü hal ilanına ilişkin Cumhurbaşkanı kararı, bir yasama işlemi niteliğinde kabul edildiği için bu karara karşı herhangi bir yargı yoluna başvurulması mümkün değildir.

Cevap

Olağanüstü hal ilanına ilişkin Cumhurbaşkanı kararının yargı denetimi dışında olduğunu savunan ifade yanlıştır; çünkü bu karar bir idari işlem niteliğindedir ve yargı yolu (Danıştay) açıktır.
Olağanüstü hal ilan edilmesine ilişkin Cumhurbaşkanı kararı, hukuki niteliği itibarıyla bir idari işlemdir. 1982 Anayasası'nda Cumhurbaşkanının tüm işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu ilkesi (bazı istisnalar dışında) geçerlidir. OHAL ilan kararı, yargı denetimi dışında bırakılan işlemler arasında sayılmadığından, bu kararın iptali için Danıştay'a başvurulabilir. Seçenekteki 'yargı yoluna başvurulamaz' ifadesi bu nedenle hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL ilan ve onay sürecini analiz etme
İlan kararı CB tarafından verilir, Resmî Gazete'de yayımlanır ve aynı gün TBMM onayına sunulur.
Anayasa'nın 119. maddesindeki usulü doğrulamak için.
2
Süre uzatma ve savaş istisnasını kontrol etme
Uzatma yetkisi TBMM'ye aittir, süre her defasında max 4 aydır, savaşta sınır yoktur.
Yasama organının yürütme üzerindeki denetim yetkisini belirlemek için.
3
OHAL Kararnamelerinin (CBK) hukuki rejimini inceleme
Kararnameler için 3 aylık onay süresi vardır ve AYM denetimi kapalıdır (m. 148).
Olağan dönem CBK'ları ile OHAL CBK'ları arasındaki farkı ayırt etmek için.
4
İlan kararının hukuki niteliğini belirleme
İlan kararı bir 'Cumhurbaşkanı Kararı'dır (idari işlem). Yargı yolu açıktır.
Kararname (yargı kapalı) ile İlan Kararı (yargı açık) ayrımını yapmak için.

Anahtar Kavram

OHAL İşlemlerinin Yargısal Denetimi ve Yasama Onayı

İpuçları

1
OHAL sürecindeki 'ilan kararı' ile bu ilandan sonra çıkarılan 'kararnameler' arasındaki hukuki farka odaklanın.
2
Hangi işlemlerin Anayasa Mahkemesi denetimi dışında bırakıldığını (m. 148) ve hangilerinin idari işlem sayıldığını hatırlayın.
3
Cumhurbaşkanının bir bölgede OHAL ilan etmesi bir 'karar'dır; bu kararın hukuka uygunluğu Danıştay tarafından denetlenebilir.

Daha Fazla Pratik

OHAL döneminde çıkarılan kararnamelerle hangi hakların (sert çekirdek haklar hariç) sınırlanabileceğini ve bu kararnamelerin yer bakımından uygulama alanını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemi kullanarak; sürelerin doğruluğunu (4 ay, 3 ay) ve AYM'nin OHAL kararnamelerine bakamadığı bilgisini (m. 148) bildiğinizde, geriye kalan 'yargı yolu kapalıdır' ifadesinin genel hukuk ilkeleriyle çeliştiğini fark edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 24Soru

1982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla Meclis soruşturması açılabilmesi için TBMM üye tamsayısının en az kaç milletvekili tarafından soruşturma önergesi verilmesi gereklidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 milletvekili)

Cevap

Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma önergesi verilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301 milletvekili) şarttır.
1982 Anayasası'nın 105. maddesine göre, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sürecin hangi aşamasının sorulduğunu belirleme
Soru, Meclis soruşturması sürecinin ilk adımı olan 'önerge' (teklif) aşamasını sormaktadır.
Anayasa'da her aşama (önerge, soruşturma açılması, Yüce Divan'a sevk) için farklı nitelikli çoğunluklar belirlenmiştir.
2
2017 Anayasa değişikliği sonrası sayısal verileri hatırlama
Önerge için 301301, Soruşturma açılması için 360360, Yüce Divan'a sevk için 400400 milletvekili gereklidir.
600 milletvekilinden oluşan TBMM'de bu sayılar sırasıyla salt çoğunluk, beşte üç ve üçte ikiye denk gelmektedir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve TBMM Karar Çoğunlukları
Tahmini Süre:35s
Soru 25Soru

19821982 Anayasası'na göre, yürütme yetki ve görevine sahip olan Cumhurbaşkanı'nın yargı organları ile ilgili görev ve yetkileri düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi bu yetkiler arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından Mahkeme Başkanını seçmek

Cevap

Anayasa Mahkemesi Başkanı mahkeme üyeleri tarafından seçildiği için bu görev Cumhurbaşkanı'nın yetkileri arasında yer almaz.
Anayasa Mahkemesi Başkanı seçimi mahkemenin kendi iç işleyişine tabidir. Anayasa'nın 146146. maddesi uyarınca, üyeler kendi aralarından gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunluğuyla başkanı seçerler. Cumhurbaşkanı'nın bu seçimde bir yetkisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı'nın yargı alanındaki atama yetkilerini hatırla.
Cumhurbaşkanı; AYM üyelerinin çoğunu, Danıştay üyelerinin bir kısmını, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını ve HSK'nın bazı üyelerini seçer.
Yürütme organının başı olarak yargı üzerindeki anayasal yetkileri belirlemek.
2
Yüksek mahkemelerin iç işleyişini ve başkanlık seçimlerini analiz et.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay başkanlarının kendi genel kurullarınca seçildiğini belirle.
Yargı bağımsızlığı gereği yüksek mahkemelerin kendi başkanlarını seçme kuralını ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yargısal Yetkileri ve Yüksek Mahkeme Başkanlık Seçimleri

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı yüksek yargıya üye seçer ancak bu mahkemelerin her birinin kendi başkanını nasıl seçtiğini düşünün.
2
Yargı bağımsızlığı gereği yüksek mahkemelerin başkanları genellikle 'dışarıdan' atanmaz, mahkeme içinden seçilir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın Yasama ve Yürütme alanındaki diğer yetkilerini (örn. Kanunları yayımlama, TSK'nın kullanılmasına karar verme) tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 26Soru

1982 Anayasası'nda 2017 yılında gerçekleştirilen değişiklikler ve bu doğrultuda çıkarılan üst hukuk normları göz önüne alındığında, Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) yetki alanı ve hukuksal statüsü hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2017 anayasa değişikliği ile kurula denetleme ve inceleme yetkisinin yanı sıra idari soruşturma yapma yetkisi de tanınmış olup kurulun işleyişi Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir.

Cevap

2017 anayasa değişikliği ile kurula denetleme ve inceleme yetkisinin yanı sıra idari soruşturma yapma yetkisi de tanınmış olup kurulun işleyişi Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir.
Devlet Denetleme Kurulu, 2017 anayasa değişiklikleriyle yetkileri genişletilmiş bir kurumdur. Bu değişiklikler sonucunda daha önce sadece 'inceleme ve denetleme' yapabilen kurula 'idari soruşturma' yapma yetkisi de verilmiştir. Ayrıca anayasal düzeyde yapılan düzenleme ile kurulun teşkilat yapısı ve işleyişi 'Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi' (CBK) ile belirlenecek alanlar arasına dahil edilmiştir. Bu durum, yürütme organının kendi denetim birimini daha esnek bir şekilde yapılandırmasına olanak sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
DDK'nın anayasal dayanağını tespit etme
DDK, 1982 Anayasası'nın 108. maddesinde düzenlenmiştir.
Kurumun statüsü ve temel yetkileri anayasal çerçevede belirlenmiştir.
2
2017 anayasa değişikliklerinin etkisini analiz etme
Kurula 'idari soruşturma' yetkisi eklenmiş ve işleyişinin 'Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi' ile düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
Yürütme organının denetim gücünü artırmak ve idari hiyerarşiyi pekiştirmek hedeflenmiştir.
3
Kurulun denetim kapsamını değerlendirme
Yargı organları dışındaki tüm kamu kurumları, TSK, meslek kuruluşları ve sendikalar denetim kapsamındadır.
Yargı bağımsızlığı gereği mahkemeler denetim dışı tutulmuştur ancak diğer tüm yapılar denetlenebilir hale getirilmiştir.
4
Seçenekleri anayasal verilerle karşılaştırma
Kanunla düzenleme (A), yargı ayrımı (B), iç seçim (D) ve doğrudan ceza (E) ifadelerinin hukuki dayanağı yoktur.
Anayasa metni ve ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri C seçeneğini doğrulamaktadır.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) 2017 sonrası hukuki statüsü ve idari soruşturma yetkisi

Daha Fazla Pratik

Kurulun denetim alanına 2017'de TSK'nın da dahil edildiğini ve raporların gizliliği esasını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 27Soru

1982 Anayasası’nın 2017 değişikliği sonrası güncel hükümleri çerçevesinde, Olağanüstü Hal (OHALOHAL) yönetimi ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMMTBMM) bu süreçteki yetkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü hal kararı verildiğinde Meclis tatilde ise, kararın onaylanması için bir sonraki yasama yılının başlaması beklenir.

Cevap

Meclis tatilde ise kararın onaylanması için tatilin bitmesinin beklenmesi gerektiğini ifade eden seçenek yanlıştır; çünkü Meclis bu durumda derhal toplantıya çağrılır.
1982 Anayasası'nın 119. maddesine göre, Olağanüstü Hal ilan edildiğinde Meclis tatilde ise hemen toplantıya çağrılır. Kararın onaylanması için yeni yasama yılının veya tatil bitişinin beklenmesi anayasal bir kural değildir; tam aksine sürecin ivedilikle denetlenmesi esastır.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL ilan sürecini analiz etme
Cumhurbaşkanı OHAL ilan eder, karar Resmi Gazete'de yayımlanır ve aynı gün Meclis onayına sunulur.
Yürütmenin bu kararı yasamanın denetimine tabidir.
2
Meclisin çalışma düzenini inceleme
Meclis tatilde veya ara vermede ise, OHAL kararı üzerine derhal toplantıya çağrılması gerekir.
Anayasa'nın 119. maddesi, demokratik denetimin gecikmeksizin yapılmasını emreder.

Anahtar Kavram

OHAL İlanı ve Meclis Denetimi
Tahmini Süre:50s
Soru 28Soru

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, yürütme organı içerisinde yer alan bakanların hukuki statüleri, sorumluluk rejimleri ve yasama organı ile olan ilişkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri ile teşkilat yapısı; idarenin kanuniliği ilkesi uyarınca münhasıran kanunla düzenlenir.

Cevap

Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri ile teşkilat yapısının kanunla düzenlenmesi gerektiğini belirten ifade yanlıştır; bu işlemler Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile yapılır.
Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri ile teşkilat yapısı; 1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir. Dolayısıyla bu işlemlerin münhasıran kanunla yapılacağını belirten ifade anayasal hükme aykırıdır ve yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Bakanlıkların kuruluş usulünü belirleyen anayasal hükmü analiz et.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi, bakanlıkların kurulması ve kaldırılmasının Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) ile düzenleneceğini belirtir.
Bu yetki, 2017 anayasa değişikliği ile yürütmenin düzenleme alanına bırakılmıştır.
2
Bakanların cezai ve hukuki statülerini değerlendir.
Bakanların atama usulü (Cumhurbaşkanı tarafından), dokunulmazlık statüleri (yasama dokunulmazlığı mevcuttur) ve milletvekilliği ile bağdaşmazlıkları (üyelik sona erer) anayasada açıkça tanımlanmıştır.
Seçeneklerdeki diğer bilgilerin doğruluğunu teyit etmek için anayasal statü ayrımı yapılmalıdır.
3
Yanlış olan önermeyi tespit et.
İdarenin genel kanuniliği ilkesine bir istisna olarak bakanlıkların teşkilatlanmasının kanunla değil CBK ile yapılacağı sonucuna varılır.
Genel kuralın (kanunilik) bu özel alandaki (bakanlık teşkilatı) istisnasını bilmek sorunun çözümünü sağlar.

Anahtar Kavram

Bakanlıkların Kuruluş Usulü ve Bakanların Hukuki Statüsü

Daha Fazla Pratik

Bakanlıkların teşkilat yapısının CBK ile düzenlenmesi kuralı ile kamu tüzel kişiliklerinin kuruluş usulü (Anayasa m.123) arasındaki ilişkiyi inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 29Soru

1982 Anayasası'na göre; millî güvenliğin sağlanmasından ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı aşağıdakilerden hangisi sorumludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı

Cevap

Cumhurbaşkanı
1982 Anayasası'nın 117. maddesine göre, milli güvenliğin sağlanmasından ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu olan makam Cumhurbaşkanı'dır. Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve bu temsil yetkisi de yine Cumhurbaşkanı'na aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal hükmün tespit edilmesi
1982 Anayasası'nın 117. maddesinin incelenmesi.
Başkomutanlık ve milli güvenlik sorumluluğu anayasanın 'Yürütme' bölümünde açıkça düzenlenmiştir.
2
Sorumluluk makamının ayrıştırılması
Başkomutanlığın TBMM adına Cumhurbaşkanı tarafından temsil edildiğinin ve Meclis'e karşı sorumlu olduğunun görülmesi.
Anayasa metni 'Millî güvenliğin sağlanmasından... Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı Cumhurbaşkanı sorumludur' ifadesini içerir.
3
Diğer makamların görev tanımıyla karşılaştırılması
Genelkurmay Başkanı'nın Milli Savunma Bakanı'na sorumlu olduğunun teyit edilmesi.
2017 anayasa değişiklikleri sonrası hiyerarşik yapı ve siyasi sorumluluk netleştirilmiştir.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık ve Milli Güvenlik Sorumluluğu

İpuçları

1
Bu sorunun yanıtı Anayasa'nın 117. maddesinde açıkça belirtilmiştir.
2
Yürütme organının başı olan kişi, aynı zamanda milli güvenlikten de Meclis'e karşı sorumludur.
3
Başkomutanlık yetkisini Meclis adına temsil eden makamı hatırlayın; bu makam aynı zamanda sorumluluk makamıdır.

Daha Fazla Pratik

Genelkurmay Başkanı'nın kime sorumlu olduğu ve hangi makam tarafından atandığı ile ilgili güncel mevzuat değişikliklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 30Soru

1982 Anayasası’nda yer alan yürütme organının düzenleyici işlemleri (Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelik) ile bu işlemlerin tabi olduğu anayasal sınırlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, kanunda açıkça düzenlenen konularda, ilgili kanunda açık bir yetkilendirme bulunması şartıyla Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenleme yapabilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın, kanunda açıkça düzenlenen konularda kanunla yetkilendirilse dahi Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabileceğini savunan ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 104. maddesine göre, kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Bu kural mutlaktır ve 'kanunla yetkilendirme' gibi bir istisna içermez. Eğer bir konu kanunda açıkça düzenlenmişse, artık o alan yürütmenin düzenleyici işlemi olan CBK’ya tamamen kapalıdır. Kanunla yetki verilmesi durumu, sadece idarenin türevsel düzenleyici işlemleri (yönetmelik gibi) için geçerli olabilir, asli nitelikteki CBK için geçerli değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin (CBK) anayasal sınırlarını analiz etme
Olağan dönem CBK'ları için üç temel yasak vardır: Temel haklar yasağı, münhasır kanun alanı yasağı ve kanunda açıkça düzenlenen konular yasağı.
Yürütmenin düzenleyici yetkisinin sınırlarını belirlemek için Anayasa Madde 104 incelenmelidir.
2
Kanun ile CBK arasındaki yetki paylaşımını değerlendirme
Anayasa, 'Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz' hükmünü amirdir.
Bu hüküm, yasama organının asli düzenleme yetkisini yürütmeye karşı korumaktadır.
3
Kanuni yetkilendirme (delegasyon) kavramını kontrol etme
Eski sistemdeki KHK'ların aksine, yeni sistemde CBK'lar yetkisini doğrudan Anayasa'dan alır. Kanunla bir konuda CBK çıkarma yetkisi verilemez; eğer konu kanunda düzenlenmişse o alan CBK'ya tamamen kapanır.
Hukuk devletinde yetki devri anayasal izinle mümkündür ve CBK'lar için 'kanun olan yerde kararname olamaz' ilkesi mutlaktır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Negatif Sınırları ve Kanun Üstünlüğü

İpuçları

1
CBK'ların kanunlarla olan ilişkisinde 'aslilik' ve 'paralellik' ilkelerini hatırlayın.
2
Bir konu hem kanunda varsa hem de CBK ile düzenlenmek isteniyorsa, Anayasa hangisine öncelik verir?
3
CBK'lar yetkisini kanundan mı yoksa doğrudan Anayasa'dan mı alır? Kanunla yetki devri mümkün müdür?

Daha Fazla Pratik

OHAL döneminde çıkarılan CBK'ların konu bakımından sınırlarını ve yargısal denetim farklarını çalışınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 31Soru

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların atanmaları, görevleri ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ile olan ilişkileri bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınırlar; milletvekili iken bu göreve getirilenlerin TBMM üyeliği sona erer.

Cevap

Bakanlar ve Cumhurbaşkanı yardımcıları Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve eğer milletvekili iseler yasama üyeliği sıfatları sona erer.
Bakanların ve Cumhurbaşkanı yardımcılarının bizzat Cumhurbaşkanı tarafından atanacağı ve şayet milletvekili iseler yasama ile yürütmenin ayrılığı ilkesi gereği Meclis üyeliklerinin sona ereceği anayasal bir kuraldır.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organının atama yetkisini değerlendirmek.
Cumhurbaşkanı, yardımcılarını ve bakanları doğrudan atama ve görevden alma yetkisine sahiptir.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi yürütme yetkisini bu şekilde düzenlemiştir.
2
Milletvekilliği ile yürütme görevinin bağdaşıp bağdaşmadığını kontrol etmek.
Milletvekili iken bakan veya yardımcı olarak atanan kişinin vekilliği düşer.
Yeni hükümet sisteminde yasama ve yürütme organlarının birbirinden bağımsızlığı (sert kuvvetler ayrılığı) esastır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Yürütme Organının Yapısı

İpuçları

1
2017 Anayasa değişikliklerinden sonra yürütme organının tek başlı hale geldiğini hatırlayın.
2
Meclis üyeliği ile bakanlık görevinin aynı kişide birleşip birleşemeyeceğini düşünün.
3
Bakanların kime karşı sorumlu olduğunu ve kim tarafından göreve getirildiğini göz önüne alın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanına vekalet etme şartları ve Yüce Divan'da yargılanma usullerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 32Soru

1982 Anayasası'nda 2017 değişikliğiyle düzenlenen yürütme organı hükümleri uyarınca; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla cezai sorumluluklarının işletilmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüce Divana sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, bu sevk kararının alınmasıyla birlikte kendiliğinden sona erer.

Cevap

Yüce Divana sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, bu sevk kararının alınmasıyla birlikte kendiliğinden sona erer.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar için Yüce Divana sevk kararı alınması tek başına görevin sona ermesine neden olmaz. Görevin kendiliğinden sona ermesi için Yüce Divan yargılaması sonucunda 'seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet' hükmünün kurulması gerekmektedir. Bu ayrım, masumiyet karinesi ve yargılama sürecinin tamamlanması ilkesiyle ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Önerge aşamasını kontrol et.
301 milletvekili imzası gerekir.
Anayasal usul süreci salt çoğunlukla başlatır.
2
Soruşturma açma kararını kontrol et.
360 milletvekili gizli oyu gerekir.
Soruşturma aşamasına geçiş nitelikli çoğunluk gerektirir.
3
Yüce Divana sevk kararını kontrol et.
400 milletvekili gizli oyu gerekir.
Yargılama aşamasına sevk en yüksek karar yeter sayısını gerektirir.
4
Görevin sona erme şartını değerlendir.
Sadece mahkûmiyet görevi bitirir.
Anayasa'nın 106. maddesi uyarınca sevk kararı değil, mahkûmiyet kesin sonuç doğurur.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Cezai Sorumluluk

İpuçları

1
Cezai sorumlulukta 301, 360 ve 400 rakamlarına dikkat edin.
2
Görevin sona ermesi için yargılamanın sonucunu mu yoksa başlangıcını mı beklemek gerekir?
3
Yüce Divana sevk edilen bir kişi suçlu sayılana kadar (mahkûm olana kadar) görevine devam edebilir mi?

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki benzerlikleri ve 'seçim kararı alamama' gibi nüans farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 33Soru

Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yürütülen cezai sorumluluk süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçimlerin yenilenmesine karar veremez.

Cevap

Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçimlerin yenilenmesine karar veremez.
1982 Anayasası'nın 105. maddesine göre, hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin yenilenmesine karar veremez. Bu hüküm, soruşturma sürecindeki bir Cumhurbaşkanının yasama organını feshederek yargılamadan kaçmasını veya süreci etkilemesini önlemeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu sürecindeki kısıtlamaları incelemek.
Anayasa'nın 105. maddesinde bu sürecin hukuki sonuçları düzenlenmiştir.
Soruşturma altındaki bir yürütme organının yasama organı üzerinde baskı kurmasını engellemek.
2
Seçim kararı alma yetkisini kontrol etmek.
Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı'nın seçim kararı alması (Meclis'i feshetmesi) yasaklanmıştır.
Yargılama sürecinin selameti ve kuvvetler ayrılığı ilkesinin korunması.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Meclis Soruşturması Kısıtlamaları
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 34Soru

19821982 Anayasası'na göre bir kimsenin Cumhurbaşkanı adayı gösterilebilmesi, seçilebilmesi için gereken nitelikler ve seçim sonrası hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi anayasal düzenlemelere aykırıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisiyle ilişiği kesilir ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği devam eder.

Cevap

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisiyle ilişiğinin kesileceğini ve Meclis üyeliğinin devam edeceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü anayasaya göre Meclis üyeliği sona ererken parti ilişiği devam edebilmektedir.
Doğru cevap, seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesileceğini savunan seçenektir. 19821982 Anayasası'nda yapılan 20172017 değişiklikleri ile Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa siyasi partisi ile ilişiğinin kesileceğine dair hüküm kaldırılmıştır. Ancak seçilen kişinin milletvekili olması durumunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği seçildiği an itibarıyla kendiliğinden sona ermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık niteliklerini kontrol et
4040 yaş ve yükseköğrenim şartlarının doğruluğu onaylandı.
Anayasa'nın 101101. maddesi uyarınca bu nitelikler seçilme yeterliliği için temeldir.
2
Aday gösterme yöntemlerini incele
Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler ve 100100 bin seçmen kuralının doğruluğu görüldü.
Adaylık başvuru usulleri anayasal olarak bu üç yolla sınırlandırılmıştır.
3
Seçilen kişinin statüsünü analiz et
Meclis üyeliğinin sona erdiği ancak parti üyeliğinin devam edebildiği belirlendi.
20172017 Anayasa değişikliği ile 'Partili Cumhurbaşkanlığı' modeline geçilmiş, ancak yasama ve yürütme ayrımı gereği milletvekilliği sona erdirilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçilme Yeterliliği ve Partili Cumhurbaşkanlığı Statüsü
Tahmini Süre:55s
Soru 35Soru

1982 Anayasası'na göre, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) gündeminin belirlenmesi ve kurulun çalışma usulleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.

Cevap

Kurulun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.
1982 Anayasası'nın 118. maddesinin 4. fıkrasına göre; 'Milli Güvenlik Kurulunun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.' Bu ifade anayasal metnin doğrudan yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın ilgili maddesini (Madde 118) analiz etme.
MGK'nın yapısı ve işleyişinin anayasal çerçevesi belirlenir.
Sorunun yasal dayanağını tespit etmek.
2
Gündem belirleme yetkisini kimin kullandığını tespit etme.
Gündemi düzenleme yetkisinin doğrudan Cumhurbaşkanı'na ait olduğu görülür.
Yürütmenin başı olarak Cumhurbaşkanı'nın kuruldaki rolünü anlamak.
3
Gündem belirlenirken kimlerin görüşünün/önerisinin alındığını kontrol etme.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı'nın önerilerinin dikkate alındığı doğrulanır.
Sivil ve askeri kanadın gündem üzerindeki etkisini ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Milli Güvenlik Kurulu Gündeminin Düzenlenmesi

İpuçları

1
MGK'da gündemi belirleme yetkisi yürütmenin başındaki makama aittir.
2
Gündem oluşturulurken öneri sunabilen sadece iki makam grubu vardır: sivil kanattan Cumhurbaşkanı yardımcıları, askeri kanattan Genelkurmay Başkanı.
3
2017 Anayasa değişikliği ile 'Başbakan' ibaresi metinden çıkarılarak yerine 'Cumhurbaşkanı yardımcıları' eklenmiştir.

Daha Fazla Pratik

MGK üyeleri arasından hangilerinin 2016-2017 değişiklikleriyle kuruldan çıkarıldığını (örn: Jandarma Genel Komutanı) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 36Soru

1982 Anayasası uyarınca Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) oluşumu, gündeminin belirlenmesi ve çalışma esasları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi kurulun işleyişine dair anayasal bir gerçektir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.

Cevap

Gündemin belirlenmesinde Cumhurbaşkanı yardımcıları ile Genelkurmay Başkanının önerilerinin Cumhurbaşkanı tarafından dikkate alınması
Anayasa'nın 118. maddesinin açık hükmü gereği, MGK'nın gündemini düzenleme yetkisi münhasıran Cumhurbaşkanı'na aittir. Cumhurbaşkanı bu düzenlemeyi yaparken sadece Cumhurbaşkanı yardımcıları ile Genelkurmay Başkanı'nın getireceği önerileri dikkate alır. Diğer üyelerin (bakanların) gündem maddesi önerme yetkisi anayasal bir zorunluluk veya hak olarak tanımlanmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
MGK'nın anayasal dayanağını belirle
1982 Anayasası Madde 118
Kurulun tüm yetki ve işleyişi bu maddede düzenlenmiştir.
2
Gündem belirleme sürecini kontrol et
Gündemi Cumhurbaşkanı belirler; öneri sunanlar ise yardımcıları ve Genelkurmay Başkanıdır.
Bakanların veya diğer kurumların anayasal olarak gündem önerme yetkisi bulunmamaktadır.
3
Toplantı başkanlığı ve üye yapısını incele
Başkan Cumhurbaşkanıdır (yoksa yardımcısı). Jandarma ve Milli Eğitim Bakanı üye değildir.
2017 anayasa değişiklikleri ile Jandarma Genel Komutanlığı üyelikten çıkarılmıştır.

Anahtar Kavram

MGK Gündem Belirleme Usulü ve Üyelik Yapısı

İpuçları

1
MGK kararlarının hukuki niteliği ile üyelerin oy haklarını düşünün.
2
Gündemi kimin belirlediği ve kimlerin öneride bulunabildiği maddesini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

2017 Anayasa Değişiklikleri ile MGK yapısından çıkarılan kurum ve kişileri listeleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 37Soru

19821982 Anayasası'nın 108.108. maddesinde düzenlenen Devlet Denetleme Kurulu (DDKDDK), 20172017 Anayasa değişiklikleri ile hem yetki alanı hem de hukuki araçları bakımından kapsamlı bir dönüşüm geçirmiştir. Kurulun mevcut anayasal statüsü, denetim kapsamı ve işleyiş mekanizması göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi DDKDDK hakkında yanlış bir değerlendirmedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun teşkilat yapısı ve görevleri, idari teşkilatın bütünselliği ilkesi gereği münhasıran TBMM tarafından çıkarılan genel bir kanunla belirlenmek zorundadır.

Cevap

Kurulun teşkilat yapısı ve görevlerinin münhasıran kanunla belirlenmek zorunda olduğu ifadesi hatalıdır; çünkü 19821982 Anayasası'nın 108.108. maddesi bu yetkiyi açıkça Cumhurbaşkanlığı kararnamesine bırakmıştır.
Kurulun teşkilat yapısı, işleyişi ve üyelerinin özlük haklarının kanunla düzenlenmesi gerektiği bilgisi yanlıştır. 19821982 Anayasası'nın 108.108. maddesinde 20172017 yılında yapılan değişiklikle, bu alanların düzenleme yetkisi açıkça Cumhurbaşkanlığı kararnamesine (CBKCBK) bırakılmıştır. Bu durum, idari teşkilatın genel kuralı olan 'kanunla düzenleme' ilkesinin anayasal bir istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
DDK'nın anayasal dayanağını kontrol et.
19821982 Anayasası Madde 108108 hükümleri incelenir.
Kurulun yetki ve hukuki dayanaklarını belirlemek için temel kaynağa bakılmalıdır.
2
20172017 Anayasa değişikliklerinin Kurul üzerindeki etkisini değerlendir.
Kurula 'idari soruşturma' yetkisi verildiği ve TSKTSK'nın denetim dışı kalma durumunun sona erdiği teyit edilir.
Modern DDKDDK yapısının eski sistemden farkını ayırt etmek gerekir.
3
Kurulun düzenlenme biçimini incele.
Anayasa'nın 'Kurulun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işleri, Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir' amir hükmü saptanır.
İdarenin kanuniliği ilkesine getirilen bu özel anayasal istisna, Kurulun hukuki rejimini belirler.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDKDDK) Hukuki Rejimi ve CBK ile Düzenlenme İstisnası

Daha Fazla Pratik

DDK'nın denetim raporları sonucunda ortaya çıkan hukuki süreçlerin idari yargıdaki karşılığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 38Soru

19821982 Anayasası'na göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi Başkanı ve başkanvekillerini üyeler arasından seçmek

Cevap

Anayasa Mahkemesi Başkanı ve başkanvekillerini üyeler arasından seçmek
Anayasa Mahkemesi Başkanı ve başkanvekilleri, mahkeme üyeleri tarafından kendi aralarından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla dört yıl için seçilir. Cumhurbaşkanı, Anayasa Mahkemesinin 1515 üyesinden 1212'sini seçme yetkisine sahip olsa da mahkeme başkanını seçme veya atama yetkisine sahip değildir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 104104. maddesinde düzenlenen Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri listelenmelidir.
Cumhurbaşkanının yasama, yürütme ve yargı alanındaki yetkileri belirlenir.
Anayasal yetki dağılımını anlamak için temel dayanağın incelenmesi gerekir.
2
Yüksek mahkemelerin (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay) başkanlık seçim usulleri ile Cumhurbaşkanının bu mahkemelere üye atama yetkisi karşılaştırılmalıdır.
Cumhurbaşkanının Anayasa Mahkemesine üye seçtiği ancak mahkemenin kendi başkanını kendi içinden seçtiği tespit edilir.
Yargı bağımsızlığı gereği yüksek mahkemelerin başkanlarını kendi içlerinden seçme kuralını ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yargısal Yetkileri ve Yüksek Mahkeme Başkanlık Seçimleri
Tahmini Süre:50s
Soru 39Soru

1982 Anayasası'nın hükümleri dikkate alındığında, Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genelkurmay Başkanı, görev ve yetkilerinden dolayı doğrudan Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.

Cevap

Genelkurmay Başkanı'nın görev ve yetkilerinden dolayı doğrudan Cumhurbaşkanına karşı sorumlu olduğu ifadesi yanlıştır; zira Genelkurmay Başkanı, Milli Savunma Bakanına sorumludur.
1982 Anayasası'nın 117. maddesinde yapılan değişiklikler ve 703 sayılı KHK düzenlemeleri neticesinde Genelkurmay Başkanı, görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına karşı sorumlu kılınmıştır. Bu nedenle 'Doğrudan Cumhurbaşkanına sorumludur' ifadesi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Başkomutanlık makamının temsil yetkisini belirle.
Başkomutanlık TBMM'nin manevi varlığındadır ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir.
Anayasa'nın 117. maddesi bu temsiliyeti kesin olarak düzenler.
2
Savaş durumundaki komuta zincirini analiz et.
Savaşta Başkomutanlık görevlerini Genelkurmay Başkanı, Cumhurbaşkanı adına yürütür.
Fiili komuta ve temsil yetkisinin savaş halindeki paylaşımını anlamak için gereklidir.
3
Genelkurmay Başkanı'nın idari bağlılığını ve sorumluluk makamını kontrol et.
Genelkurmay Başkanı, Milli Savunma Bakanına sorumludur.
2017 Anayasa değişikliği ve 15 Temmuz sonrası yapılan düzenlemelerle hiyerarşik sorumluluk hattı değişmiştir.

Anahtar Kavram

Hiyerarşik Sorumluluk ve Başkomutanlık Temsili

İpuçları

1
Genelkurmay Başkanı'nın kime sorumlu olduğu sorusuna odaklanın; bu durum 2017 sonrasında değişmiştir.
2
Genelkurmay Başkanlığı'nın Milli Savunma Bakanlığına bağlanmış olması, sorumluluk makamını da etkilemiştir.
3
Anayasa'nın 117. maddesi uyarınca Genelkurmay Başkanı, Milli Savunma Bakanına karşı sorumludur.

Daha Fazla Pratik

Milli Savunma Bakanlığı ile Genelkurmay Başkanlığı arasındaki hiyerarşik yapıyı ve Kuvvet Komutanlıklarının bağlılık durumunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 40Soru

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri dikkate alındığında, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle (ölüm, istifa vb.) boşalması durumunda uygulanacak vekalet ve seçim süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Makamın boşaldığı günden itibaren kırk beş gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır; bu süre zarfında Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanır.

Cevap

Makamın boşaldığı günden itibaren kırk beş gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır; bu süre zarfında Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanır.
Doğru ifadeye göre, Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması halinde vekalet görevi Cumhurbaşkanı yardımcısı tarafından yürütülür. Bu kişi asil Cumhurbaşkanının tüm yetkilerini (kararname çıkarma, atama yapma vb.) kullanabilir. Ayrıca, seçimlerin 45 gün içinde yapılması anayasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Makamın boşalma nedenini analiz etme
Ölüm veya istifa gibi durumlar makamın 'sürekli' boşalmasıdır.
Geçici ayrılma (yurt dışı, hastalık) ile sürekli boşalma durumlarında vekalet usulleri farklılık gösterebilir ancak her iki durumda da yardımcı vekalet eder.
2
Vekalet edecek makamı belirleme
Cumhurbaşkanı yardımcısı vekil tayin edilir.
2017 değişikliği ile TBMM Başkanı'nın vekalet yetkisi sona ermiştir.
3
Vekilin yetki sınırlarını kontrol etme
Tam yetki kullanımı.
Anayasa 106. madde, vekalet edenin 'Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanacağını' açıkça belirtir, kısıtlama öngörmez.
4
Seçim takvimini saptama
45 gün içinde seçim.
Makamın boşalması halinde (eğer genel seçimlere 1 yıldan fazla varsa) uygulanacak özel anayasal süredir.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda vekalet ve seçim usulü

İpuçları

1
2017 Anayasa değişikliklerinden sonra yürütme organının yapısındaki değişikliği hatırlayın.
2
Vekalet yetkisinin meclisten yürütmeye (yardımcıya) geçtiğini ve yetki sınırlaması olmadığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcısının 'geçici ayrılma' (yurt dışı seyahati gibi) durumundaki vekalet yetkisi ile makamın boşalması durumundaki farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 2 / 33Sonraki
Yürütme Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 2 | Examkin