Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorYürütmenin Düzenleyici İşlemleri (CBK ve Yönetmelik)

1982 Anayasası’nda yer alan yürütme organının düzenleyici işlemleri (Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelik) ile bu işlemlerin tabi olduğu anayasal sınırlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. Cumhurbaşkanı, kanunda açıkça düzenlenen konularda, ilgili kanunda açık bir yetkilendirme bulunması şartıyla Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenleme yapabilir.Cevap
  2. B
    Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılması mümkün değildir.
  3. C
    Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır.
  4. D
    Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, mevcut Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.
  5. E
    Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri; kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarabilirler.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın, kanunda açıkça düzenlenen konularda kanunla yetkilendirilse dahi Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabileceğini savunan ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 104. maddesine göre, kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Bu kural mutlaktır ve 'kanunla yetkilendirme' gibi bir istisna içermez. Eğer bir konu kanunda açıkça düzenlenmişse, artık o alan yürütmenin düzenleyici işlemi olan CBK’ya tamamen kapalıdır. Kanunla yetki verilmesi durumu, sadece idarenin türevsel düzenleyici işlemleri (yönetmelik gibi) için geçerli olabilir, asli nitelikteki CBK için geçerli değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin (CBK) anayasal sınırlarını analiz etme
Olağan dönem CBK'ları için üç temel yasak vardır: Temel haklar yasağı, münhasır kanun alanı yasağı ve kanunda açıkça düzenlenen konular yasağı.
Yürütmenin düzenleyici yetkisinin sınırlarını belirlemek için Anayasa Madde 104 incelenmelidir.
2
Kanun ile CBK arasındaki yetki paylaşımını değerlendirme
Anayasa, 'Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz' hükmünü amirdir.
Bu hüküm, yasama organının asli düzenleme yetkisini yürütmeye karşı korumaktadır.
3
Kanuni yetkilendirme (delegasyon) kavramını kontrol etme
Eski sistemdeki KHK'ların aksine, yeni sistemde CBK'lar yetkisini doğrudan Anayasa'dan alır. Kanunla bir konuda CBK çıkarma yetkisi verilemez; eğer konu kanunda düzenlenmişse o alan CBK'ya tamamen kapanır.
Hukuk devletinde yetki devri anayasal izinle mümkündür ve CBK'lar için 'kanun olan yerde kararname olamaz' ilkesi mutlaktır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Negatif Sınırları ve Kanun Üstünlüğü

İpuçları

1
CBK'ların kanunlarla olan ilişkisinde 'aslilik' ve 'paralellik' ilkelerini hatırlayın.
2
Bir konu hem kanunda varsa hem de CBK ile düzenlenmek isteniyorsa, Anayasa hangisine öncelik verir?
3
CBK'lar yetkisini kanundan mı yoksa doğrudan Anayasa'dan mı alır? Kanunla yetki devri mümkün müdür?

Daha Fazla Pratik

OHAL döneminde çıkarılan CBK'ların konu bakımından sınırlarını ve yargısal denetim farklarını çalışınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yürütmenin Düzenleyici İşlemleri (CBK ve Yönetmelik)

Bu konudan daha fazla soru