Soru

Zorluk: Çok zorGeçici Nedenler, Alkol veya Uyuşturucu Madde Etkisi

(A), arkadaşlarıyla gittiği bir akşam yemeğinde kendi isteğiyle bir kadeh şarap içmiştir. Ancak yemeğin yendiği salonun havalandırma sisteminde meydana gelen gizli bir arıza sebebiyle ortama sızan ve kokusu hissedilmeyen karbonmonoksit gazı, (A)'nın bünyesinde alkolün etkisiyle birleşerek beklenmedik bir reaksiyona yol açmıştır. Yapılan tıbbi incelemede; (A)'nın içtiği alkol miktarının tek başına kusur yeteneğini etkilemeyecek düzeyde olduğu, ancak iradesi dışında maruz kaldığı gazın etkisiyle birleşince failde tamamen şuur kaybı ve halüsinasyonlara dayalı saldırganlık oluştuğu tespit edilmiştir. (A), bu kontrolsüz hal içindeyken yan masadaki bir kişiye saldırarak ağır yaralamıştır.

Bu olayda (A)'nın ceza sorumluluğu ile ilgili Türk Ceza Kanunu (TCK) hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Alkol alımı başlangıçta iradi bir karara dayandığı için TCK m. 34/2 uyarınca failin kusur yeteneği tam kabul edilir ve kasten yaralama suçundan cezalandırılır.
  2. Kusur yeteneğini ortadan kaldıran belirleyici etken irade dışı maruz kalınan gaz sızıntısı (geçici neden) olduğundan, TCK m. 34/1 uyarınca fail hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilir.Cevap
  3. C
    Olayda "iradi alkol alımı" ile "geçici neden" iç içe geçtiğinden, failin cezası uyuşturucu madde etkisi altındakilere uygulanan rejim uyarınca yarı oranında indirilir.
  4. D
    Fail, alkol alarak kendini bu tür dış etkilere açık hale getirdiği için neticeden "taksirle yaralama" hükümlerine göre sorumlu tutulur.
  5. E
    Söz konusu durum bir "akıl hastalığı" hali olarak kabul edilir ve fail hakkında ceza yerine sadece yüksek güvenlikli bir sağlık kurumunda koruma altına alınma tedbiri uygulanır.

Cevap

Kusur yeteneğini ortadan kaldıran belirleyici etken irade dışı maruz kalınan gaz sızıntısı (geçici neden) olduğundan, fail hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmelidir.
Türk Ceza Kanunu'nun 34. maddesinin 1. fıkrasına göre; geçici bir nedenle veya irade dışı alınan alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalan kişiye ceza verilmez. Olayda failin alkol alımı iradi başlamış olsa da, kusur yeteneğini ortadan kaldıran 'belirleyici ve asıl etki'nin irade dışı maruz kalınan karbonmonoksit gazı (geçici neden) olduğu uzman raporuyla sabittir. Bu durumda 34. maddenin 2. fıkrasındaki (iradi alkol/madde alımı) hükmü değil, 1. fıkradaki cezasızlık hükmü uygulanır.

Adım Adım Çözüm

1
Failin kusur yeteneğini etkileyen unsurları analiz et.
Olayda iradi olarak alınan bir kadeh şarap ve irade dışı maruz kalınan karbonmonoksit gazı bulunmaktadır.
Ceza sorumluluğu için kusur yeteneğinin hangi nedenden dolayı etkilendiğinin tespiti gerekir.
2
Belirleyici etkenin (sine qua non) hangi faktör olduğunu tespit et.
Tıbbi incelemeye göre alkol tek başına etkisizdir; şuur kaybına yol açan asıl neden irade dışı gelişen gaz sızıntısıdır.
TCK m. 34/2'nin uygulanabilmesi için suçun 'iradi alınan alkol etkisinde' işlenmiş olması gerekir; oysa burada etki irade dışı bir kaynaktan doğmuştur.
3
TCK m. 34/1 hükmünü olaya uygula.
Gaz zehirlenmesi bir 'geçici neden'dir ve failin iradesi dışındadır. Bu durum davranışlarını yönlendirme yeteneğini ortadan kaldırmıştır.
İrade dışı geçici nedenlerin varlığı halinde faile ceza verilmez.

Anahtar Kavram

Geçici Nedenlerin ve İrade Dışı Alkol/Madde Alımının Ceza Sorumluluğuna Etkisi

Daha Fazla Pratik

TCK 34. madde kapsamında 'patolojik sarhoşluk' kavramını ve bunun iradi alkol alımından farkını doktrinel açıdan inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla