Bir nakliye şirketinde şoför olan Tarık'ın mola verdiği tesiste içtiği çaya, bilgisi dışında üçüncü bir şahıs tarafından uyuşturucu madde katılmıştır. Bu maddenin şiddetli etkisiyle davranışlarını yönlendirme yeteneğini tamamen kaybeden Tarık, tesisteki bir çalışanı kasten yaralamıştır.
Aynı şirkette muhasebeci olarak çalışan Veli ise, mesai bitiminde kendi isteğiyle aşırı miktarda alkol almış ve alkolün etkisiyle irade yeteneği önemli ölçüde azalmış bir haldeyken, sokakta karşılaştığı bir vatandaşa hakaret etmiştir.
Türk Ceza Kanunu'nun kusurluluğu etkileyen hallere ilişkin hükümleri dikkate alındığında, Tarık ve Veli'nin ceza sorumluluklarına dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Tarık, irade dışı alınan uyuşturucu maddenin etkisiyle hareket ettiğinden kendisine ceza verilmez; Veli ise iradi alkol alımı nedeniyle işlediği suçtan tam olarak sorumlu tutulur.Cevap
- BTarık'a ceza verilmez; Veli'nin cezası ise alkolün etkisiyle kusur yeteneği azaldığı gerekçesiyle indirilerek uygulanır.
- CHer ikisi de olay sırasında davranışlarını yönlendirme yeteneklerini büyük ölçüde kaybettikleri için hiçbirine ceza verilmez.
- DTarık'ın eylemi taksirli suç hükümlerine göre değerlendirilerek cezasında indirim yapılır; Veli'ye ise iradi alkol aldığı için tam ceza verilir.
- EGeçici nedenler her iki olayda da tam bir kusursuzluk hali yaratmadığından, her ikisinin de sadece cezasından indirim yapılır.
Cevap
İrade dışı uyuşturucu alan Tarık'a ceza verilmeyeceğini, iradi alkol alan Veli'nin ise tam olarak sorumlu tutulacağını belirten seçenek doğrudur.
Türk Ceza Kanunu'nun 34. maddesine göre; irade dışı alınan alkol veya uyuşturucu maddenin etkisiyle işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalan kişiye ceza verilmez. Ancak bu maddelerin iradi (isteyerek) alınması halinde bu cezasızlık hali uygulanmaz ve kişi işlediği suçtan tam sorumlu olur. Olayımızda Tarık iradesi dışında uyuşturucu aldığı için kendisine ceza verilmezken, Veli alkolü iradi aldığı için işlediği hakaret suçundan dolayı tam olarak cezalandırılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İradi ve İrade Dışı Geçici Nedenler (Alkol/Uyuşturucu Etkisi)