Soru

Zorluk: OrtaGeçici Nedenler, Alkol veya Uyuşturucu Madde Etkisi

Doktoru tarafından reçete edilen bir ilacı kullanmaya başlayan (M), ilacın prospektüsünde "çok seyrek görülen yan etki" olarak belirtilen bir durumun gerçekleşmesi sonucunda, ilacı aldıktan kısa bir süre sonra geçici bir şuur bulanıklığı yaşamış ve bu halüsinasyonların etkisiyle komşusunun aracına ağır hasar vermiştir. Yapılan tıbbi incelemede, (M)'nin fiili işlediği sırada davranışlarını yönlendirme yeteneğinin tamamen ortadan kalktığı ve bu durumun ilacın beklenmedik tıbbi yan etkisinden kaynaklandığı, (M)'nin bu sonucu öngörmesinin mümkün olmadığı tespit edilmiştir.

Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca, bu olayda (M)'nin ceza sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. İradesi dışında gerçekleşen geçici bir nedenin etkisi altında hareket ettiği için (M)'ye ceza verilmez.Cevap
  2. B
    (M), ilacı kendi rızasıyla yuttuğu için bu durum iradi olarak alınan madde kapsamında değerlendirilir ve kendisine tam ceza verilir.
  3. C
    (M)'nin kusur yeteneği tamamen değil, sadece önemli derecede azaldığı varsayılarak cezasında 1/21/2 oranında indirim yapılır.
  4. D
    (M) hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilir ancak kendisi hakkında akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirleri uygulanır.
  5. E
    İlaç kullanımı geçici nedenler kapsamında sayılmadığı için (M)'nin sorumluluğu üzerinde herhangi bir etkisi olmaz.

Cevap

İradesi dışında gerçekleşen geçici bir nedenin etkisi altında hareket ettiği için fail hakkında ceza verilmez.
Türk Ceza Kanunu'nun 34. maddesinin birinci fıkrasına göre; geçici bir nedenle işlediği fiilin haksızlık içeriğini anlama veya davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış veya tamamen ortadan kalkmış kişiye ceza verilmez. Olayda (M), ilacın beklenmedik yan etkisi nedeniyle bu yeteneğini tamamen kaybetmiş ve bu durum iradesi dışında (irade dışı geçici neden) gerçekleşmiştir. Bu nedenle ceza sorumluluğu bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Failin içinde bulunduğu durumun niteliğini belirlemek
İlacın beklenmedik yan etkisi, kişinin kontrolü dışında gelişen bir "geçici neden"dir.
Fail ilacı bilerek alsa da, ortaya çıkan kontrol kaybı ve şuur bulanıklığı failin iradesi veya ihmaliyle (iradi alkol alımı gibi) gerçekleşmemiştir.
2
Kusur yeteneği üzerindeki etkisini değerlendirmek
Davranışlarını yönlendirme yeteneği tamamen ortadan kalkmıştır.
Tıbbi raporla sabit olan bu durum, TCK 34/1 maddesindeki kusur yeteneğini kaldıran halin şartlarını karşılar.
3
Yasal sonucu uygulamak
TCK 34/1 uyarınca "ceza verilmez" kararı verilmelidir.
İrade dışı geçici nedenlerin varlığı halinde failin kusurundan bahsedilemeyeceği için ceza sorumluluğu doğmaz.

Anahtar Kavram

Geçici Nedenlerin Kusur Yeteneğine Etkisi (TCK m. 34)

Daha Fazla Pratik

İradi olarak alkol alıp bu etki altındayken suç işleyen bir failin ceza sorumluluğunu, TCK 34/2 çerçevesinde tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla