Ceyhun, geçmişten beri nadiren nükseden uyurgezerlik (somnambulizm) rahatsızlığına sahiptir ve gece uykusunda dolaşırken ev arkadaşına ait değerli eşyaları kırarak zarar vermiştir. Başka bir olayda ise Engin, yaşadığı stresten kurtulmak amacıyla kendi isteğiyle yüksek dozda uyuşturucu madde almış ve bu maddenin yarattığı şiddetli halüsinasyonların etkisi altındayken yolda karşılaştığı bir kişiyi kasten yaralamıştır.
Türk Ceza Kanunu'nun kusurluluğu etkileyen hallere ilişkin hükümleri dikkate alındığında, Ceyhun ve Engin'in ceza sorumluluğu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Ceyhun'a geçici bir nedenin etkisiyle hareket ettiği için ceza verilmez, Engin ise maddeyi kendi iradesiyle aldığı için işlediği suçtan dolayı indirim uygulanmaksızın tam sorumlu tutulur.Cevap
- BCeyhun'a ceza verilmez ancak Engin maddenin etkisiyle davranışlarını yönlendirme yeteneğini kaybettiği için kendisine verilecek cezada indirim yapılır.
- CHer iki fail de fiilin işlendiği sırada iradelerini kontrol edemedikleri için, kanun gereği her ikisi hakkında da ceza verilmesine yer olmadığına karar verilir.
- DCeyhun'un eylemi taksirli bir fiil olarak değerlendirilir, Engin ise iradi madde kullandığı için cezalandırılır ancak kusur yeteneğindeki azalma nedeniyle cezası yarı oranında indirilir.
- ECeyhun'a geçici neden dolayısıyla ceza verilmez, Engin'in sorumluluğu ise madde etkisindeki halüsinasyonlar sebebiyle kasten değil, yalnızca taksirle yaralama kapsamında değerlendirilir.
Cevap
Ceyhun'un uyurgezerlik gibi geçici bir nedenin etkisiyle hareket etmesi dolayısıyla ceza almaması, Engin'in ise uyuşturucu maddeyi iradi olarak alması sebebiyle kusur yeteneğinin tam kabul edilerek ceza indiriminden yararlanamaması ve tam sorumlu tutulmasıdır.
Türk Ceza Kanunu'nun 34. maddesine göre; geçici bir nedenle ya da irade dışı alınan alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle işlediği fiilin sonuçlarını algılayamayan kişiye ceza verilmez. Uyurgezerlik, kusur yeteneğini ortadan kaldıran geçici bir nedendir ve Ceyhun'a ceza verilmemesini gerektirir. Ancak maddenin 2. fıkrası, 'iradi olarak' alınan alkol veya uyuşturucu madde etkisinde suç işleyen kişiler hakkında bu cezasızlık veya indirim kuralının uygulanamayacağını açıkça belirtir. Engin maddeyi kendi iradesiyle aldığı için, olay anında halüsinasyon görüyor olsa bile kasten yaralama suçundan tam sorumlu tutulur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Geçici Nedenler ve İradi Madde Kullanımının Kusur Yeteneğine Etkisi