Soru

Zorluk: Çok zorAdam Çalıştıranın Sorumluluğu

(A) Sağlık Hizmetleri A.S¸.\text{A.Ş.} bünyesinde görev yapan bir radyoloji teknikeri, bir hastanın görüntüleme işlemi sırasında güvenlik protokollerini hatalı uygulayarak hastanın yüksek dozda radyasyona maruz kalmasına ve fiziksel zarar görmesine neden olmuştur. İşletme yönetimi; personeli işe alırken gerekli diploma ve yetkinlik kontrollerini yaptığını, personele düzenli hizmet içi eğitimler verdiğini ve teknik müdür aracılığıyla rutin denetimlerin gerçekleştirildiğini ispatlamıştır. Türk Borçlar Kanunu'nun (6666) numaralı maddesi kapsamında, bu olayda işletmenin sorumluluğuyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İşletme; personelin seçimi, talimatlandırılması ve denetlenmesi konularında üzerine düşen özen borçlarını yerine getirdiğini ispatladığı için zarardan sorumlu tutulamaz.
  2. B
    Adam çalıştıranın sorumluluğu bir tehlike sorumluluğu niteliğinde olduğundan, işletmenin kurtuluş kanıtı getirme imkanı bulunmamaktadır.
  3. Söz konusu bir işletme olduğu için şirket, klasik özen borçlarının yanı sıra, işletmenin çalışma düzeninin bu tür zararları önlemeye elverişli olduğunu da ispat etmedikçe sorumluluktan kurtulamaz.Cevap
  4. D
    Personelin fiilinin hukuka aykırı olması işletmenin sorumluluğu için yeterli olmayıp, ayrıca personelin de kusurlu olduğunun mağdur tarafından ispatlanması zorunludur.
  5. E
    Personelin fiili ile zarar arasındaki illiyet bağının varlığı, işletmenin özen borçlarını yerine getirdiğine dair ispatlarını geçersiz kılar ve sorumluluğu kesinleştirir.

Cevap

İşletmenin çalışma düzeninin zararı önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe sorumluluktan kurtulamayacağını belirten seçenek doğrudur.
Türk Borçlar Kanunu'nun 6666 numaralı maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, bir işletme söz konusu olduğunda adam çalıştıran, klasik özen borçlarının (seçme, talimat verme, denetleme) yanı sıra, işletmenin çalışma düzeninin zararın meydana gelmesini önlemeye elverişli olduğunu da ispat etmekle yükümlüdür. Bu 'organizasyon özeni' yükümlülüğü yerine getirilmedikçe sorumluluktan kurtulmak mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorumluluğun hukuki niteliğinin tespiti
Olağan Sebep Sorumluluğu (Kusursuz Sorumluluk)
Türk Borçlar Kanunu m. 66 uyarınca adam çalıştıranın sorumluluğu, kusura dayanmayan bir objektif sorumluluk halidir.
2
Kurtuluş kanıtı şartlarının değerlendirilmesi
Seçme, talimat verme ve denetleme özeni
Genel kural olarak adam çalıştıran, bu üç özen borcunu yerine getirdiğini ispatlayarak sorumluluktan kurtulabilir.
3
İşletmelere özgü ek şartın (TBK 66/4) analizi
Organizasyon özeni (işletme düzeni)
Eğer adam çalıştıran bir işletme işletiyorsa, sadece personeli iyi seçmesi yetmez; işletmenin genel işleyişinin ve organizasyonunun da zararı önleyecek yapıda olduğunu ispatlamalıdır.

Anahtar Kavram

Organizasyon Özeni (İşletme Özeni)

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken TBK 66 (Adam Çalıştıran) ile TBK 116 (Yardımcı Kişi) ayrımına da dikkat edebilirsiniz. TBK 116'da 'kurtuluş kanıtı' imkanı hiç yoktur; oysa TBK 66'da özen ispatı ile sorumluluktan kurtulma yolu açıktır, ancak işletmelerde bu yol organizasyon özeniyle daraltılmıştır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla