Türk anayasacılık hareketleri içinde 'anayasal belge' niteliği taşıyan Tanzimat Fermanı (1839), padişahın mutlak iktidarını hukuki bir çerçeveye oturtma amacı taşır. Belge içeriğinde yer alan padişahın ferman hükümlerine aykırı hareket etmeyeceğine dair yemini, hukuk devleti anlayışına geçişin ilk adımı olarak kabul edilir.
Bu bilgilere dayanarak, Tanzimat Fermanı’nın iktidarın sınırlandırılması yöntemi bakımından taşıdığı temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- Padişahın tek taraflı iradesiyle (ferman yoluyla) kendi yetkilerini sınırlandırmasıCevap
- BPadişahın yetkilerinin bir 'misak' (sözleşme) aracılığıyla iki taraflı olarak sınırlandırılması
- CGayrimüslim tebaaya verilen özel ayrıcalıklarla padişahın yargı yetkisinin tamamen kaldırılması
- DHalkın temsilcilerinden oluşan bir meclisin padişahın kararlarını veto etme yetkisine sahip olması
- EPadişahın mutlak veto yetkisinin anayasal bir metinle ilk kez kaldırılmış olması
Cevap
Tanzimat Fermanı, padişahın kendi iradesiyle yetkilerini yine kendi koyduğu kurallarla sınırlandırmasını ifade eden 'tek taraflı sınırlandırma' (otolimitasyon) özelliğine sahiptir.
Doğru yanıt olan seçenek, Tanzimat Fermanı'nın en temel hukuki özelliği olan padişahın kendi iradesiyle (tek taraflı olarak) yetkilerini yasalarla sınırlamasını ifade eder. Bu durum Türk hukuk tarihinde 'kanun gücünün üstünlüğü'nün padişah tarafından kabul edildiği ilk andır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Otolimitasyon (Kendi Kendini Sınırlama)
Daha Fazla Pratik
Tanzimat Fermanı ile Islahat Fermanı arasındaki 'eşitlik' anlayışı farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s