Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTenkis Davası

Mirasbırakan (M), 2026 yılında vefat etmiş ve geride saklı paylı mirasçısı olarak yalnızca kızı (K)'yı bırakmıştır. Tereke mevcudu ve yapılan tespitlere göre (M)'nin sağlığında yaptığı işlemler şunlardır:

I. 2014 yılında çocukluk arkadaşı (A)'ya yaptığı büyük miktardaki nakdi bağış
II. 2018 yılında Kızılay'a (kamuya yararlı dernek) yaptığı karşılıksız kazandırma
III. 2022 yılında komşusu (B)'ye bağışladığı otomobil
IV. 2024 yılında düzenlediği resmî vasiyetname ile kardeşi (C)'ye bıraktığı yazlık ev

Kızı (K), saklı payının ihlal edildiğini öğrenmiş ve kanuni süresi içinde tenkis davası açmıştır.

Buna göre, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca tenkis işlemi hangi sıraya göre gerçekleştirilmelidir?

  1. Önce kardeşe yapılan ölüme bağlı tasarruftan, ardından sırasıyla komşuya ve arkadaşa yapılan sağlararası kazandırmalardan, en son ise Kızılay'a yapılan kazandırmadanCevap
  2. B
    Önce kardeşe yapılan ölüme bağlı tasarruftan, ardından işlem tarihi en yeni olandan başlanarak sırasıyla komşuya, Kızılay'a ve en son arkadaşa yapılan kazandırmalardan
  3. C
    Bütün kazandırmalardan, ölüme bağlı tasarruf veya sağlararası kazandırma ayrımı yapılmaksızın eş zamanlı ve orantısal olarak
  4. D
    Sağlararası kazandırmalar için muvazaa veya ehliyetsizlik nedeniyle iptal talep edilmeli, yalnızca kardeşe yapılan ölüme bağlı tasarruf tenkise tabi tutulmalıdır
  5. E
    Önce en eski tarihli sağlararası kazandırma olan arkadaşa yapılan bağıştan, ardından sırasıyla Kızılay ve komşuya yapılan kazandırmalardan, en son kardeşe yapılan vasiyetten

Cevap

Kanuni tenkis sırasına göre önce ölüme bağlı tasarruftan, ardından en yenisinden en eskisine doğru sağlararası kazandırmalardan ve en son kamuya yararlı derneklere yapılan kazandırmalardan indirim yapılmasını ifade eden seçenektir.
TMK madde 570'e göre tenkis sırası emredici kurallara bağlanmıştır. Saklı pay tamamlanıncaya kadar tenkis sırasıyla şu şekilde yapılır: 1) Ölüme bağlı tasarruflar (olayda kardeşe yapılan vasiyet), 2) Sağlararası kazandırmalar (en yeni tarihliden en eskisine doğru, yani önce komşu, sonra arkadaş), 3) Kamu tüzel kişilerine ve kamuya yararlı derneklere yapılan kazandırmalar (tarihine bakılmaksızın en son, yani Kızılay). Doğru sıralama bu kanuni hükmü tam olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Tenkis sırasının ilk basamağını belirlemek.
Kanuna göre tenkise ilk olarak ölüme bağlı tasarruflardan başlanacağı tespit edilir. Bu olayda 2024 tarihli vasiyetname (kardeşe yapılan) ilk sıradadır.
TMK madde 570 gereğince tenkisin öncelikle ölüme bağlı tasarruflardan yapılması emredici bir kuraldır.
2
Sağlararası kazandırmaların sırasını kendi içinde düzenlemek.
Kural olarak en yeni tarihli olandan en eski tarihliye doğru tenkis yapılır. 2022'de komşuya yapılan bağış, 2014'te arkadaşa yapılan bağıştan daha yenidir ve önce tenkis edilmelidir.
Kanun, sağlararası kazandırmalarda mirasbırakanın son iradesine en yakın olan işlemden başlanarak geriye gidilmesini öngörmüştür.
3
Kamuya yararlı tüzel kişilere yapılan kazandırmalarla ilgili istisnai kuralı uygulamak.
Kızılay'a yapılan kazandırma 2018 tarihli olsa da, kamuya yararlı dernek statüsünden dolayı en son sıraya yerleştirilir.
TMK m. 570/son cümlesi gereği, kamu tüzel kişileri ile kamuya yararlı dernek ve vakıflara yapılan kazandırmalar daima en son sırada tenkis edilir.

Anahtar Kavram

Tenkis Sırası (TMK m. 570)
Bu soruyu puanla

Konular

Tenkis Davası

Bu konudan daha fazla soru