Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİyiniyetli Zenginleşenin İade Yükümlülüğü ve Kapsamı

Bay (A), bir teknoloji mağazasının kargo hatası sonucu kendisine teslim edilen 10.00010.000 TL değerindeki profesyonel kahve makinesini, katıldığı bir dijital sadakat programından kazandığı hediye olduğunu düşünerek iyiniyetle kabul etmiştir. Bay (A), makinenin su sızdıran pompasını 1.0001.000 TL ödeyerek tamir ettirmiş (zorunlu gider), ayrıca makinenin süt köpürtme performansını artırmak için 2.0002.000 TL değerinde ek bir aparat taktırmıştır (faydalı gider). Bir süre sonra makineyi bir tanıdığına 6.0006.000 TL bedelle satarak elinden çıkarmıştır. Gerçek hak sahibi durumu fark ederek Bay (A)’dan iade talebinde bulunmuştur.

Buna göre, Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca Bay (A)’nın iade yükümlülüğünün kapsamı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. İyiniyetli olan Bay (A), sadece elinde kalan zenginleşme miktarı olan 6.0006.000 TL'den, yaptığı 3.0003.000 TL tutarındaki zorunlu ve faydalı giderleri indirerek 3.0003.000 TL iade etmelidir.Cevap
  2. B
    Bay (A), makinenin gerçek değeri olan 10.00010.000 TL'den sadece zorunlu giderleri düşerek kalan 9.0009.000 TL'yi gerçek malike ödemek zorundadır.
  3. C
    Bay (A), makineyi bir bedel karşılığında elinden çıkardığı için artık zenginleşmiş sayılmaz ve herhangi bir iade borcu altında değildir.
  4. D
    Bay (A), iyiniyetli olsa dahi makineye yaptığı faydalı giderleri talep edemez; sadece zorunlu gider olan 1.0001.000 TL'yi satış bedelinden düşebilir.
  5. E
    Makinenin teslimi, ahlaki bir ödevin yerine getirilmesi niteliğinde kabul edileceğinden Bay (A) aleyhine herhangi bir iade talebinde bulunulamaz.

Cevap

İyiniyetli zenginleşen Bay (A), elinde kalan satış bedeli olan 6.0006.000 TL'den zorunlu ve faydalı giderlerin toplamı olan 3.0003.000 TL'yi çıkararak kalan 3.0003.000 TL'yi iade etmelidir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 79. maddesine göre iyiniyetli zenginleşen, iade sırasında elinden çıkmış olduğunu ispat ettiği ölçüde iade borcundan kurtulur. Senaryoda makine 6.0006.000 TL'ye satıldığı için zenginleşme bu bedel üzerinden hesaplanır. Ayrıca TBK m. 80 uyarınca iyiniyetli zenginleşen yaptığı zorunlu ve faydalı giderleri (toplam 3.0003.000 TL) isteyebileceği için bu tutar iade edilecek miktardan düşülür.

Adım Adım Çözüm

1
Zenginleşenin iyiniyet durumunun tespit edilmesi
Bay (A), makineyi bir çekiliş ödülü sanarak kabul ettiği için iyiniyetlidir.
Türk Borçlar Kanunu'na göre iade yükümlülüğünün kapsamı zenginleşenin iyiniyetli olup olmamasına göre değişir.
2
Elde kalan zenginleşme miktarının belirlenmesi
Makine 6.0006.000 TL bedelle satıldığı için Bay (A)'nın malvarlığındaki mevcut zenginleşme 6.0006.000 TL'dir.
TBK m. 79 uyarınca iyiniyetli zenginleşen, sadece iade istendiği andaki mevcut zenginleşme ile sorumludur.
3
Yapılan giderlerin mahsup edilmesi
Zorunlu (1.0001.000 TL) ve faydalı (2.0002.000 TL) giderlerin toplamı olan 3.0003.000 TL zenginleşmeden düşülür.
TBK m. 80 gereği iyiniyetli zenginleşen yaptığı zorunlu ve faydalı giderlerin iadesini isteyebilir.

Anahtar Kavram

İyiniyetli zenginleşenin iade borcu, iade talebi anındaki mevcut zenginleşme (subjektif zenginleşme) ile sınırlıdır ve yaptığı tüm zorunlu/faydalı giderleri talep edebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İyiniyetli Zenginleşenin İade Yükümlülüğü ve Kapsamı

Bu konudan daha fazla soru