Osmanlı İmparatorluğu'nda anayasal gelişmeler, iç dinamiklerin yanı sıra diplomatik zorunlulukların da bir sonucudur. Nitekim 1856'da imzalanan Paris Barış Antlaşması'na taraf olan devletlere resmi olarak tebliğ edilen fermanla, Müslüman olmayan zümrelerin toplumsal ve hukuki statülerinde köklü değişiklikler yapılmış ve bu belge uluslararası hukukun da dikkatine sunulmuştur.
Buna göre, bahsi geçen belge ile gayrimüslim tebaaya sağlanan hukuki güvence veya hak aşağıdakilerden hangisidir?
- Müslümanlar ile gayrimüslimler arasındaki ticari ve cezai uyuşmazlıklara bakmak üzere karma mahkemelerin oluşturulması ve duruşmalarda şahitliklerin eşit sayılmasıCevap
- BHiç kimsenin, davası mahkemelerde açıkça görülüp karara bağlanmadan gizli ya da açık yollarla cezalandırılamayacağının ilan edilmesi
- CSuçluların mallarına devlet tarafından el konulması yöntemine son verilerek, miras hakkının ve özel mülkiyetin devlet güvencesi altına alınması
- DDevletin gelir ihtiyacının karşılanmasında, tüm tebaanın mal ve mülk durumunun dikkate alınarak adil bir vergilendirme sistemine geçilmesi
- ETaşra idaresinde nüfuz sahibi olan yerel yöneticilerin padişaha ve merkeze bağlılıklarının resmi bir senetle karşılıklı olarak onaylanması
Cevap
Müslümanlar ile gayrimüslimler arasındaki ticari ve cezai uyuşmazlıklara bakmak üzere karma mahkemelerin oluşturulması ve duruşmalarda şahitliklerin eşit sayılması
Doğru yanıt, karma mahkemelerin kurulması ve şahitlikte eşitlik ilkesinin getirilmesidir. 1856 Paris Barış Antlaşması'na tebliğ edilen Islahat Fermanı, Müslüman ve gayrimüslim tebaa arasındaki hukuki eşitsizlikleri gidermek amacıyla karma (muhtelit) mahkemelerin oluşturulmasını sağlamış, mahkemelerde her din mensubunun kendi inancına göre yemin etmesine izin vererek şahitlik müessesesinde din temelli ayrımcılığı kaldırmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Islahat Fermanı'nın Hukuki Yenilikleri ve Karma Mahkemeler