Soru

Zorluk: OrtaŞerefe Karşı Suçlar

Bir devlet üniversitesinde araştırma görevlisi olan (M), bölüm başkanı Prof. Dr. (P)'nin akademik değerlendirmelerde haksızlık yaptığını iddia etmektedir. (M), bu duruma duyduğu öfkeyle, (P)'nin bulunmadığı ve sadece bölümdeki diğer üç asistanın üye olduğu kapalı bir anlık mesajlaşma grubuna, "(P) hocanın akademik unvanı tamamen şaibeli, yazdığı tüm makaleler intihal ürünü, kendisi liyakatsiz bir sahtekârdır" şeklinde bir mesaj gönderir. Asistanlardan biri, daha sonra bu mesajın ekran görüntüsünü alarak (P)'ye gösterir.

Buna göre, (M)'nin ceza sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. (M)'nin eylemi, mağdurun yokluğunda en az üç kişiyle iletişim kurularak gerçekleştirildiği ve mağdurun ifa ettiği kamu göreviyle ilgili olduğu için kamu görevlisine karşı nitelikli hakaret suçunu oluşturur.Cevap
  2. B
    (M), söz konusu ifadeleri (P)'nin yüzüne karşı sarf etmediği ve kapalı grupta aleniyet unsuru gerçekleşmediği için olayda hakaret suçu oluşmamıştır.
  3. C
    Kullanılan ifadeler doğrudan (P)'nin şahsından ziyade akademik eserlerini hedef aldığından, olayda şerefe karşı bir suç değil, mala zarar verme suçu gündeme gelir.
  4. D
    (M), mesajın gruptaki asistanlar tarafından (P)'ye iletilebileceğini öngörmesine rağmen eylemini gerçekleştirdiği için olayda hakaret suçu olası kastla işlenmiştir.
  5. E
    Mesaj (P) tarafından doğrudan ve eşzamanlı olarak okunmadığı, aracı bir kişi vasıtasıyla sonradan öğrenildiği için, (M)'nin eylemi hakaret suçuna teşebbüs aşamasında kalmıştır.

Cevap

Doğru seçenek, eylemin mağdurun yokluğunda en az üç kişiyle ihtilat edilerek işlenmesi ve kamu göreviyle ilgili olması nedeniyle kamu görevlisine karşı nitelikli hakaret suçunu oluşturduğunu belirten ifadedir.
Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesine göre, hakaret suçunun mağdurun yokluğunda (gıyabında) işlenmesi halinde cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek işlenmesi zorunludur. Olayda (M), mesajı (P)'nin bulunmadığı ve (P) dışında tam üç kişinin (diğer üç asistan) yer aldığı bir gruba göndererek ihtilat şartını yerine getirmiştir. Ayrıca, 'intihal' ve 'sahtekâr' şeklindeki ifadeler mağdurun akademik göreviyle doğrudan ilgili olduğundan, suç 'kamu görevlisine karşı görevinden dolayı' işlenmiş sayılır ve nitelikli hal uygulanır.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki mağdurun sıfatını ve eylemin konusunu belirleme.
Mağdur bir kamu görevlisidir (devlet üniversitesi profesörü) ve hakaret, onun kamu göreviyle (akademik çalışmalarıyla) ilgilidir.
Suçun basit veya nitelikli (kamu görevlisine karşı) halinin tespiti için gereklidir.
2
Hakaret eyleminin mağdura karşı işleniş biçimini (huzurda/gıyapta) tespit etme.
Hakaret mağdurun yüzüne karşı veya onunla doğrudan iletişim kurularak yapılmamış, mağdurun bulunmadığı bir ortamda (gıyabında) gerçekleştirilmiştir.
Suçun tipikliğinde aranacak özel şartları belirlemek için gereklidir.
3
Gıyapta hakaretin kanuni şartı olan 'ihtilat' unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediğini değerlendirme.
Mesaj, mağdur dışında tam üç kişinin bulunduğu bir anlık mesajlaşma grubuna gönderilmiş olup, kanunun aradığı 'en az üç kişiyle ihtilat' şartı gerçekleşmiştir.
Eylemin cezalandırılabilir bir gıyapta hakaret suçu olup olmadığını kesinleştirmek içindir.

Anahtar Kavram

Gıyapta Hakaret Suçunda İhtilat Şartı ve Nitelikli Haller
Bu soruyu puanla