Soru

Zorluk: ZorŞerefe Karşı Suçlar

Kamu görevlisi (B)’nin yürüttüğü bir ihale sürecinde usulsüzlük yaptığını düşünen (A), bu durumu (B)’nin bulunmadığı üç farklı ortamda arkadaşları (C), (D) ve (E)’ye ayrı ayrı zamanlarda anlatarak (B)’nin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil isnat etmiştir. Bu olayla ilgili olarak Türk Ceza Kanunu hükümleri çerçevesinde yapılan aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Gıyapta hakaret suçunun oluşması için gerekli olan ihtilat şartı, failin söz konusu isnadı en az üç kişiyle ayrı ayrı paylaşmasıyla gerçekleşmiş sayılır ve suçun mağduru kamu görevlisi olduğundan takibi şikayete bağlı değildir.Cevap
  2. B
    Hakaret fiili mağdurun gıyabında işlendiği için, ihtilatın geçerli olabilmesi adına (C), (D) ve (E)’nin aynı anda ve bir arada bu sözleri duymuş olması gerekir; aksi halde suç unsurları oluşmaz.
  3. C
    Kamu görevlisine yönelik hakaret suçlarında, mağdurun yokluğunda (gıyabında) işlenen fiillerde ihtilat şartı aranmaksızın, somut isnadın bir kişiye dahi iletilmesi suçun oluşumu için yeterlidir.
  4. D
    Failin aynı iddiayı farklı kişilere farklı zamanlarda söylemesi nedeniyle ihtilat şartı gerçekleşmiş sayılmaz; bu durum sadece mağdura yönelik zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasına yol açar.
  5. E
    Mağdur bir kamu görevlisi olsa dahi, hakaretin gıyapta işlenmesi durumunda suçun soruşturulması ve kovuşturulması her durumda mağdurun şikayetine tabidir.

Cevap

Gıyapta hakaret suçunun oluşması için ihtilatın ayrı ayrı kişilerle gerçekleşmesi yeterlidir ve kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçunun takibi şikayete bağlı değildir.
Gıyapta hakaret suçunun (TCK 125/1) cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi yasal bir zorunluluktur. İhtilatın gerçekleşmesi için bu kişilerin aynı anda ve bir arada bulunması şart olmayıp, failin isnadı farklı zaman ve mekanlarda en az üç farklı kişiye iletmiş olması yeterli kabul edilir. Ayrıca, TCK 131/1 uyarınca kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret suçları şikayete tabi olmayıp, adli makamlarca resen soruşturulur. Olayda (A), ihale süreciyle ilgili isnatlarını üç farklı kişiye anlatarak ihtilat şartını sağlamış ve suç kamu görevlisine görevinden dolayı işlendiği için şikayet şartı aranmaksızın suç oluşmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Fiilin işleniş biçiminin tespit edilmesi.
Hakaretin mağdurun gıyabında (yokluğunda) gerçekleştiği belirlenmiştir.
Mağdur (B), isnatlar yapılırken ortamda bulunmamaktadır.
2
Gıyapta hakaret için yasal şartların kontrol edilmesi.
TCK 125/1 uyarınca gıyapta hakaretin cezalandırılabilmesi için en az üç kişiyle ihtilat şartı aranır.
Kanun koyucu, mağdurun gıyabındaki hakaretlerin şeref ve saygınlığı ihlal edebilmesi için belli bir yaygınlığa ulaşmasını şart koşmuştur.
3
İhtilatın niteliğinin değerlendirilmesi.
Failin üç kişiyle (C, D, E) ayrı ayrı zamanlarda konuşması ihtilat şartını gerçekleştirir.
Yargıtay ve doktrin görüşüne göre ihtilatın toplu (aynı anda) olması gerekmez; muhatapların isnadı öğrenmesi yeterlidir.
4
Soruşturma usulünün belirlenmesi.
Mağdur kamu görevlisi olduğu ve fiil göreviyle ilgili bir ihale sürecine dayandığı için suç resen (kendiliğinden) soruşturulur.
TCK 131/1 maddesi uyarınca kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret şikayete tabi olmayan istisnai bir durumdur.

Anahtar Kavram

Gıyapta Hakarette İhtilat ve Şikayet İstisnası
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla