Osmanlı hukuk tarihinde padişahın mutlak otoritesinin ilk kez sınırlandırılması bakımından büyük önem taşıyan ve hukukçular tarafından bir 'anayasal belge' olarak nitelendirilen Sened-i İttifak (1808) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu belgenin hukuki mahiyetini ve iktidarın sınırlandırılma biçimini en doğru şekilde yansıtmaktadır?
- Padişah ile ayanlar arasında karşılıklı irade beyanına dayanan, iktidarın kullanılmasında yerel güç odaklarının rızasını arayan ve 'misak' niteliği taşıyan bir sözleşmedir.Cevap
- BPadişahın kendi isteğiyle tek taraflı olarak yayınladığı, kanun üstünlüğünü ve tebaanın temel haklarını güvence altına alan bir ferman niteliğindedir.
- CHalkın temsilcilerinden oluşan bir meclis tarafından hazırlanan ve devletin teşkilat yapısını düzenleyen ilk yazılı anayasa metnidir.
- DÖzellikle gayrimüslim tebaanın haklarını genişleterek devletin birliğini sağlamayı hedefleyen, dış baskılar altında kabul edilmiş bir ıslahat belgesidir.
- EDeğiştirilemez maddeler içeren ve yasama yetkisini padişahtan alıp meclise devreden sert bir anayasal düzenlemedir.
Cevap
Sened-i İttifak, Padişah ile ayanlar arasında karşılıklı irade beyanına dayanan, iktidarın kullanılmasında yerel güç odaklarının rızasını arayan ve 'misak' niteliği taşıyan bir sözleşmedir.
Sened-i İttifak, Osmanlı tarihinde padişahın mutlak otoritesini ilk kez bir belgeyle sınırlandırdığı gelişmedir. Hukuki açıdan en belirgin özelliği, padişahın yetkilerini kendi iradesi dışında bir güçle (ayanlar) paylaşmayı kabul etmesi ve bu durumun karşılıklı bir sözleşme (misak) şeklinde kayda geçirilmesidir. Bu durum, onu tek taraflı padişah fermanlarından (Tanzimat/Islahat) ayırır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sened-i İttifak'ın 'Misak' (Sözleşme) Niteliği
Daha Fazla Pratik
Sened-i İttifak ile İngiliz hukuk tarihindeki Magna Carta (1215) arasındaki benzerlikleri 'iktidarın sınırlandırılması' ekseninde inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s