1808 tarihli Sened-i İttifak, Padişah II. Mahmut ile Âyanlar arasında akdedilen ve Türk hukuk tarihinde iktidarın sınırlandırılmasına yönelik ilk önemli girişim olarak kabul edilen bir metindir. Bu belgenin hazırlanış süreci, tarafları ve hukuki sonuçları göz önüne alındığında, Sened-i İttifak ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- APadişahın mutlak otoritesini tek taraflı iradesiyle sınırlandırdığı ve tüm tebaaya haklar bahşettiği bir lütuf belgesidir.
- BBatılılaşma hareketlerinin ve Avrupa hukukunun doğrudan etkisiyle hazırlanan, kişi hak ve hürriyetlerini güvence altına alan ilk belgedir.
- Hukuki niteliği itibarıyla bir 'sözleşme' (misak) olup, merkezi otoritenin taşradaki yerel güçlerin varlığını resmen tanıması sonucunu doğurmuştur.Cevap
- DPadişahın yasama yetkisini halkın seçtiği temsilcilerden oluşan bir meclis ile paylaşmasını öngören ilk anayasal metindir.
- EKanunun üstünlüğü ilkesini açıkça benimseyerek, Padişahı kendi koyduğu hukuk kurallarına uymakla yükümlü kılan bir anayasadır.
Cevap
Sened-i İttifak, hukuki niteliği itibarıyla tarafların karşılıklı irade beyanlarına dayanan bir sözleşme (misak) niteliği taşır ve devletin taşradaki yerel güçlerin (Âyanlar) varlığını resmen tanıdığı bir metindir.
Sened-i İttifak, Padişah ile Âyanlar arasında imzalanan ve her iki tarafın da yükümlülükler altına girdiği bir 'sözleşme' (misak) özelliği gösterir. Bu belge ile Osmanlı Devleti, o zamana kadar hukuk dışı kabul edilen veya fiili bir durum olan yerel otoriteyi (Âyanları) hukuki bir muhatap olarak kabul etmiş ve varlıklarını resmen tanımıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sened-i İttifak'ın Bilateral (İki Taraflı) Sözleşme Niteliği ve Âyanlık Kurumunun Tanınması
Daha Fazla Pratik
Sened-i İttifak ile İngiltere'deki Magna Carta Libertatum arasındaki benzerlik ve farkları analiz eden soruları incelemek konuyu pekiştirir.
Tahmini Süre:1m 30s