Osmanlı Devleti'nde Padişah II. Mahmut ile taşra aristokrasisini temsil eden Âyanlar arasında 1808 yılında imza altına alınan Sened-i İttifak, iktidarın sınırlandırılması noktasında bir dönüm noktasıdır. Bu metnin, hukuk tekniği ve irade beyanı açısından 1839 Tanzimat Fermanı'ndan ayrılan temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- Belgenin iki taraflı bir pazarlık sürecinin ürünü olması ve Padişah’ın otoritesini karşılıklı taahhütler içeren bir sözleşme (misak) ile sınırlandırmasıCevap
- BPadişah’ın kendi mutlak yetkilerini, tebaasına karşı tek taraflı bir irade beyanı ve bağış (ihsan) yoluyla sınırlandırmayı kabul etmesi
- CDevletin temel teşkilatını düzenleyen, halkın temsilcilerinden oluşan bir meclisin onayından geçmiş ilk anayasal metin olması
- DBatılı anlamda kişi hak ve özgürlüklerini güvence altına alarak hukuk devleti ilkesini tüm tebaayı kapsayacak şekilde başlatması
- EKuvvetler ayrılığı ilkesini benimseyerek, yürütme organının yasama organı tarafından denetlenmesine imkân tanıması
Cevap
Sened-i İttifak'ı diğer belgelerden ayıran temel özellik, Padişah ile Âyanlar arasında karşılıklı taahhütler içeren iki taraflı bir sözleşme (misak) niteliğinde olmasıdır.
Sened-i İttifak, Padişah ile Âyanlar arasında gerçekleşen bir güç dengesi ve pazarlık sürecinin ürünüdür. Bu durum onu, Padişahın kendi rızasıyla ve tek taraflı olarak yayınladığı Tanzimat Fermanı gibi belgelerden ayırarak hukuken bir 'sözleşme' (misak) haline getirir. Osmanlı tarihinde Padişahın mutlak otoritesinin ilk kez bu şekilde bir pazarlık masasında sınırlandırılmış olması, belgenin en karakteristik özelliğidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sened-i İttifak'ın bir 'Sözleşme/Misak' (Bilateral Contract) olma özelliği
Tahmini Süre:1m 30s