Soru

Zorluk: OrtaYapı Malikinin Sorumluluğu

(A)(A)’ya ait müstakil evin bahçesinde bulunan ve zemine betonla sabitlenmiş olan dekoratif aydınlatma direği, rüzgarlı olmayan bir günde gövdesindeki metal yorgunluğu ve paslanma sebebiyle devrilerek komşu (B)(B)’nin bahçe duvarına ve park halindeki aracına zarar vermiştir. (A)(A), direğin bakımını her yıl düzenli olarak uzman bir teknik firmaya yaptırdığını, kendisinin teknik konulardan anlamadığını ve olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığını ileri sürmektedir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca, bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. (A)(A), direğin bakımındaki eksiklikten dolayı doğan zarardan, kusuru olmasa bile yapı maliki sıfatıyla sorumludur; ancak tazminatı ödedikten sonra ihmali bulunan teknik firmaya rücu edebilir.Cevap
  2. B
    (A)(A), bakım işlerini uzman bir firmaya devrederek gerekli özeni gösterdiğini kanıtlarsa, yapı malikinin sorumluluğu hükümlerinden kurtuluş kanıtı getirerek muaf tutulur.
  3. C
    Aydınlatma direği bir taşınmazın mütemmim cüzü veya eklentisi olsa bile bir "yapı eseri" sayılamayacağı için olayda yalnızca genel kusur sorumluluğu hükümleri uygulanır.
  4. D
    Yapı malikinin sorumluluğu bir haksız fiil türü olduğu için, (A)(A)’nın tazminat ödemesi için mutlaka direğin paslandığını bilmesi veya bilmesi gerekmesi şarttır.
  5. E
    Zarar teknik firmanın bakım hatasından kaynaklandığı için (B)(B), yapı malikine değil doğrudan ve sadece söz konusu teknik firmaya başvurmak zorundadır.

Cevap

Yapı maliki, direğin bakımındaki eksiklikten dolayı kusuru olmasa dahi sorumludur ve ödediği tazminat için sorumlu teknik firmaya rücu edebilir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 69. maddesine göre, bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. Bu sorumluluk türü kusursuz sorumluluktur ve malik, gerekli özeni gösterdiğini ispat ederek (kurtuluş kanıtı) sorumluluktan kurtulamaz. Olayda direğin paslanması bir 'bakım eksikliği'dir. Malik, zararı tazmin ettikten sonra, bu konuda kusuru olan (bakımı yanlış yapan veya ihmal eden) teknik firmaya rücu edebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Nesnenin hukuki niteliğini belirle
Zemine betonla sabitlenmiş aydınlatma direği, TBK m. 69 kapsamında bir 'yapı eseri'dir.
Yapı eseri, toprağa doğrudan veya dolaylı olarak bağlı olan ve insan eliyle meydana getirilen sabit tesisleri ifade eder.
2
Sorumluluğun türünü ve şartlarını analiz et
Olayda 'bakım eksikliği' söz konusudur ve bu durum yapı malikinin kusursuz sorumluluğunu doğurur.
TBK m. 69 uyarınca yapı maliki, yapım bozukluğundan veya bakım eksikliğinden doğan zararlardan 'kusuru olmasa bile' sorumludur.
3
Savunma imkanlarını ve rücu hakkını değerlendir
Malik 'özen gösterdim' diyerek sorumluluktan kurtulamaz; ancak kusurlu üçüncü kişilere rücu edebilir.
Bu sorumluluk türünde malike 'kurtuluş kanıtı' getirme hakkı tanınmamıştır; malikin iç ilişkideki rücu hakkı TBK m. 69/3'te açıkça düzenlenmiştir.

Anahtar Kavram

Yapı malikinin sorumluluğu (TBK m. 69), bir kusursuz sorumluluk (olağan sebep sorumluluğu) halidir.
Bu soruyu puanla