Soru

Zorluk: OrtaAdi Şirket (Kuruluş, Yönetim, Temsil ve Sona Erme)

Furkan, Gamze ve Hakan, bir yazılım projesi geliştirmek ve bu projeyi pazarlamak amacıyla aralarında sözlü olarak anlaşarak bir adi ortaklık kurmuşlardır. Ortaklık sözleşmesinde yönetime, temsile ve kâr-zarar paylaşımına ilişkin herhangi bir özel düzenleme yapılmamıştır. Projenin yürütülmesi sürecinde Furkan, ortaklık faaliyeti için gerekli olan donanım temini amacıyla toptancı bir şirketle bütün ortaklar adına alım sözleşmesi yapmıştır. Bir süre sonra Hakan, ortaklık payını üniversiteden arkadaşı olan İrem'e devretmek istediğini bildirmiş; ayrıca Gamze'nin şahsi ticari faaliyetlerinden kaynaklanan bir borcu nedeniyle iflas ettiği öğrenilmiştir.

Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre, bu adi ortaklığın yapısı, işleyişi ve ortakların işlemleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Ortaklardan birinin bütün ortaklar adına üçüncü kişiyle yaptığı işlemden dolayı diğerlerinin borçlu kılınabilmesi temsil hükümlerine tabidir ve yönetim hakkına sahip ortağın temsil yetkisini de haiz olduğu karine olarak kabul edilir.Cevap
  2. B
    Adi ortaklığın bağımsız bir hak ehliyeti bulunduğundan, satın alınan bilgisayar donanımlarının mülkiyetinin ortaklar yerine doğrudan doğruya ortaklık tüzel kişiliği adına kaydedilmesi hukuki bir zorunluluktur.
  3. C
    Ticaret şirketlerinin genel özelliklerine uygun olarak, alacaklıların ortaklık borçları için öncelikle ortaklığın malvarlığına başvurması zorunlu olup, ortakların şahsi malvarlığına ancak ikinci dereceden başvurulabilir.
  4. D
    Tüzel kişilerde tacir sıfatının ticaret siciline tescil ile kazanılması kuralı gereğince, bu ortaklık ticaret siciline tescil edilmediği sürece tacir sıfatını kazanamaz ve ticari nitelikteki işlemleri geçerli sonuç doğurmaz.
  5. E
    Sermaye şirketlerine hakim olan temel ilkeler gereğince, Hakan'ın payını İrem'e devretmesi diğer ortakların onayına tabi olmadığı gibi, Gamze'nin iflas etmesi de ortaklığın sona ermesine yol açmaz.

Cevap

Doğru olan ifade, yönetim yetkisine sahip ortağın temsil yetkisine de sahip olduğunun karine olarak kabul edildiği ve bütün ortaklar adına yapılan işlemlerin temsil hükümlerine tabi olduğunu belirten ifadedir.
Türk Borçlar Kanunu madde 637'ye göre, ortaklardan birinin bütün ortaklar adına üçüncü kişi ile işlem yapması halinde, diğer ortakların alacaklı veya borçlu sıfatı kazanması kural olarak temsil hükümlerine tabidir. Aynı madde gereği, kendisine yönetim görevi verilen veya sözleşmede aksine hüküm bulunmadığı için kanun gereği bu hakka sahip olan her ortağın, ortaklığı üçüncü kişilere karşı temsil etme yetkisine sahip olduğu karine olarak kabul edilir. Bu durum iç ilişki olan yönetim ile dış ilişki olan temsili birbirine bağlayan temel adi ortaklık kuralıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki ortaklık yapısının hukuki niteliğinin tespiti
Üç kişinin bir araya gelerek kurduğu yazılım projesi ortaklığı, tüzel kişiliği bulunmayan bir adi ortaklıktır.
Sözlü anlaşma yapılması ve tüzel kişilik tescili olmaması nedeniyle ilişkileri Türk Borçlar Kanunu'nun adi şirket hükümlerine tabidir.
2
Yönetim ve temsil karinesinin analizi
Furkan'ın sözleşme yapması, yönetim ve temsil yetkisi kapsamında değerlendirilmelidir.
TBK m. 637 uyarınca kendisine yönetim görevi verilen ortağın ortaklığı temsil yetkisine sahip olduğu karine olarak kabul edilir.
3
Ortaklığın sona erme ve pay devri şartlarının değerlendirilmesi
Hakan'ın pay devri oybirliğine tabidir ve Gamze'nin iflası ortaklığı kendiliğinden sona erdiren sebepler arasındadır.
Adi ortaklıkta sermaye şirketlerinin aksine kişi faktörü (delectus personae) önemlidir; bu nedenle pay devri serbest değildir ve iflas dağılma sebebidir (TBK m. 632 ve 639).
4
Seçeneklerin doğruluk durumunun eşleştirilmesi
Sadece temsil karinesine ilişkin cümlenin Türk Borçlar Kanunu hükümlerini doğru yansıttığı tespit edilmiştir.
Diğer seçenekler tüzel kişilik atfetme veya ticaret şirketlerine özgü kuralları (ikinci derece sorumluluk vb.) adi ortaklığa hatalı uygulama içermektedir.

Anahtar Kavram

Adi Şirkette Yönetim, Temsil, Sorumluluk ve Sona Erme Esasları
Bu soruyu puanla