Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBorca Aykırılık: Kusurlu İmkansızlık ve Gereği Gibi İfa Etmeme

Antika restoratörü (R)(R), bir koleksiyoncu (K)(K) ile yaptığı sözleşme uyarınca, restorasyonunu tamamladığı ve dünyada sadece üç adet örneği bulunduğu bilinen 19201920 yapımı özel bir fotoğraf makinesini 20.04.202620.04.2026 tarihinde teslim etmeyi borçlanmıştır. Ancak (R)(R), teslim tarihinden kısa bir süre önce, makineyi sergilemek amacıyla nemli bir vitrine koymuş ve havalandırma sistemini çalıştırmayı ihmal etmiştir. Bu ihmal sonucunda makinenin hassas optik mekanizması geri dönülemez şekilde oksitlenmiş ve cihaz işlevini tamamen yitirerek kullanılamaz hale gelmiştir.

Bu duruma göre, 60986098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "borcun ifa edilmemesi" hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Borçlu (R)(R), borcun ifasının imkansızlaşmasında kendisine bir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklı (K)(K)'nın bu sebeple uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür.Cevap
  2. B
    Sözleşme konusu makine telef olduğu için borç kendiliğinden sona erer ve borçlu (R)(R), herhangi bir tazminat yükümlülüğü altına girmeden borcundan kurtulur.
  3. C
    Alacaklı (K)(K), tazminat talep edebilmek için borçlu (R)(R)'nin ağır kusurlu olduğunu ve bu durumun sözleşmeye aykırılık teşkil ettiğini bizzat ispatlamak zorundadır.
  4. D
    Bu durum bir 'alacaklı temerrüdü' teşkil eder ve borçlu makineyi bu haliyle teslim ederek borcundan kurtulur.
  5. E
    Söz konusu olay bir 'gereği gibi ifa etmeme' hali olup, borçlu makineyi mevcut haliyle teslim edip bedelde indirim yaparak borcundan kurtulabilir.

Cevap

Borçlu, borcun ifasının imkansızlaşmasında kusursuzluğunu ispat etmedikçe alacaklının zararını tazmin etmekle yükümlüdür.
Doğru yanıt, Türk Borçlar Kanunu'nun 112112. maddesinde düzenlenen genel sorumluluk hükmüne dayanmaktadır. Bu hükme göre, borcun ifası borçlunun kusuruyla (ihmaliyle) imkansızlaşırsa borç sona ermez, yerini müspet zararın giderilmesine yönelik bir tazminat borcuna bırakır. Ayrıca bu maddede ispat yükü yer değiştirmiş olup, borçlu tazminattan kurtulmak için kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Borç konusunun niteliğini belirlemek.
Makine, dünyada sayılı örneği olan bir 'parça borcu'dur.
Parça borçlarında eşyanın telef olması ifayı imkansız kılar.
2
İmkansızlığın zamanını ve sebebini tespit etmek.
İmkansızlık sözleşmeden sonra ve borçlunun ihmaliyle gerçekleşmiştir.
Borçlunun ihmali, imkansızlığın 'kusurlu' olduğunu gösterir.
3
Hukuki dayanağı belirlemek (TBK m. 112).
Kusurlu imkansızlık durumunda borç sona ermez, tazminat borcuna dönüşür.
Borçlunun sözleşmeden doğan sorumluluğunda kusur karinesi esastır.
4
İspat yükünü değerlendirmek.
Borçlu (R)(R), kusuru olmadığını ispatlamadıkça tazminat öder.
Sözleşmesel sorumlulukta borçlu, kendisine kusur yüklenemeyeceğini ispatla yükümlüdür.

Anahtar Kavram

Kusurlu Sonraki İmkansızlık (TBK 112)
Bu soruyu puanla

Konular

Borca Aykırılık: Kusurlu İmkansızlık ve Gereği Gibi İfa Etmeme

Bu konudan daha fazla soru