Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBorca Aykırılık: Kusurlu İmkansızlık ve Gereği Gibi İfa Etmeme

Tıbbi cihaz üreticisi (U¨)(Ü), hastane işletmecisi (H)(H) ile yaptığı sözleşme uyarınca, sadece sipariş üzerine üretilen ve piyasada ikamesi bulunmayan özel bir laboratuvar cihazını teslim etmeyi borçlanmıştır. Teslim tarihinden kısa bir süre önce, (U¨)(Ü)'nün deposunda çalışan personelin depolama kurallarına aykırı hareketi sonucu çıkan yangında cihaz tamamen kullanılamaz hâle gelmiştir.

Bu duruma ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Borçlu, ifanın imkansızlaşmasında kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bu sebeple uğradığı zararları tazmin etmekle yükümlüdür.Cevap
  2. B
    Borç konusu cihazın yangında yok olmasıyla borç kendiliğinden sona erer ve tarafların birbirine karşı herhangi bir tazminat sorumluluğu kalmaz.
  3. C
    Alacaklının tazminat talep edebilmesi için öncelikle borçluya uygun bir mehil vererek onu temerrüde düşürmesi şarttır.
  4. D
    Zarara uğrayan alacaklı, tazminat elde edebilmek için borçlunun veya personelin kusurlu olduğunu ispat etmekle yükümlüdür.
  5. E
    Cihazın telef olması sebebiyle sözleşme, imkansızlık anından itibaren geçmişe etkili olarak kesin hükümsüz hale gelir.

Cevap

Borçlu, ifanın imkansızlaşmasında kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bu sebeple uğradığı zararları tazmin etmekle yükümlüdür.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 112 uyarınca, borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe alacaklının zararını gidermekle yükümlüdür. Olayda personelin (yardımcı kişinin) kusuruyla cihazın yok olması, borçlunun sorumlu olduğu bir sonraki imkansızlık halidir. Bu durumda borçlu, kusursuz olduğunu ispat edemeyeceği için (zira yardımcı kişilerin fiillerinden de sorumludur) tazminat ödemek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Borca aykırılığın türünü belirle
İfa, sözleşme kurulduktan sonra ancak teslimden önce 'ikamesi olmayan bir cihazın' yok olmasıyla imkansızlaşmıştır.
Borcun ifasının mümkün olup olmadığını tespit etmek, uygulanacak hukuk kuralını seçmek için gereklidir.
2
Kusur durumunu analiz et
Cihazın yok olması, borçlunun yardımcı kişisinin (personelinin) depolama kurallarına aykırı hareketinden kaynaklandığı için borçlunun sorumlu olduğu bir imkansızlık söz konusudur.
TBK 116 uyarınca borçlu, yardımcı kişilerin fiillerinden kendi kusuru gibi sorumludur.
3
Hukuki sonucu (TBK 112) uygula
Kusurlu imkansızlık durumunda borç sona ermez, alacaklının müspet zararının (ifa çıkarının) tazminine dönüşür.
Sözleşmeye aykırılık hallerinde borçlu, kusursuzluğunu ispat etmedikçe zararı gidermekle yükümlüdür.

Anahtar Kavram

Kusurlu Sonraki İmkansızlık ve İspat Yükü

Alternatif Yöntem

Olayı TBK 116 (Yardımcı Kişilerin Fiillerinden Sorumluluk) ile TBK 112'yi birleştirerek analiz etmek, borçlunun kurtuluş kanıtı getiremeyeceği sonucuna ulaşmanızı sağlar.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Borca Aykırılık: Kusurlu İmkansızlık ve Gereği Gibi İfa Etmeme

Bu konudan daha fazla soru