Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKarşılıklı Borçlarda Temerrüt: Ek Süre Tayini ve Seçimlik Haklar

Alıcı (A)(A) ile galerici (B)(B) arasında 10.01.202610.01.2026 tarihinde bir iş makinesinin satışı konusunda sözleşme kurulmuş ve teslim tarihi 20.02.202620.02 .2026 olarak kararlaştırılmıştır. (B)(B)'nin teslimde gecikmesi üzerine (A)(A), usulüne uygun bir ihtar ile (B)(B)'ye 1010 günlük ek süre vermiş ancak bu süre de sonuçsuz kalmıştır. (A)(A), ek sürenin bitiminde (B)'ye derhal bildirimde bulunarak "iş makinesinin ifasından vazgeçtiğini ve zararının tazmin edilmesini" istediğini beyan etmiştir.

60986098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca, bu durumda (A)(A)'nın talep edebileceği tazminat türü ve kapsamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Alacaklının talep edeceği tazminat müspet zarardır; bu tazminatla alacaklı, sözleşme tam ve gereği gibi ifa edilmiş olsaydı malvarlığının geleceği durum ile mevcut durum arasındaki farkın kapatılmasını ister.Cevap
  2. B
    Alacaklı sözleşmeden dönmüş sayılacağı için sadece menfi zararını isteyebilir; bu zarar sözleşmenin hiç kurulmamış olması durumundaki malvarlığı eksilmesini kapsar.
  3. C
    Bu seçimlik hakkın kullanılmasıyla birlikte sözleşme ilişkisi geçmişe etkili olarak sona erer ve tarafların verdiklerini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri alma yükümlülüğü doğar.
  4. D
    Alacaklı, ifadan vazgeçtiğini bildirmiş olsa dahi, bir ay içinde bu kararından dönerek tekrar aynen ifayı ve gecikme tazminatını talep etme hakkına sahiptir.
  5. E
    Tazminat talep edilebilmesi için borçlunun temerrüde düşmede ağır kusurlu olması şarttır; hafif ihmal durumunda sadece aynen ifa istenebilir.

Cevap

Alacaklının talep edeceği tazminat müspet zarardır ve bu tazminatla sözleşme ifa edilmiş olsaydı bulunulacak malvarlığı durumu hedeflenir.
Türk Borçlar Kanunu m. 125 uyarınca, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde borçlu temerrüde düştüğünde ve verilen ek süre içinde ifa gerçekleşmediğinde, alacaklı ifadan vazgeçtiğini derhal bildirerek müspet zararının tazminini isteyebilir. Müspet zarar, sözleşmenin hiç ihlal edilmeden tam olarak ifa edilmiş olması durumunda alacaklının sahip olacağı ekonomik pozisyonu temsil eder (örneğin kâr mahrumiyeti).

Adım Adım Çözüm

1
Sözleşme türünü ve temerrüt halini belirle.
İş makinesi satışı karşılıklı borç yükleyen (sinallagmatik) bir sözleşmedir ve satıcı teslim tarihinde ifayı gerçekleştirmediği için temerrüde düşmüştür.
TBK 123 uyarınca karşılıklı borçlarda ek süre prosedürünün uygulanabilmesi için bu tespit gereklidir.
2
Ek süre (meyil) ve bildirim şartını kontrol et.
Alacaklı 1010 günlük bir ek süre vermiş ve süre sonunda ifadan vazgeçtiğini 'derhal' bildirmiştir.
TBK 125/2 uyarınca ifadan vazgeçip müspet zarar istemek için sürenin sonunda derhal bildirim yapılması zorunludur.
3
Seçilen hakkın hukuki sonucunu tespit et.
Alacaklı ifadan vazgeçtiği için borcun konusu 'müspet zarar' tazminatına dönüşmüştür.
Müspet zarar, borçlu borcunu zamanında ve gereği gibi ifa etseydi alacaklının içinde bulunacağı malvarlığı durumu ile mevcut durum arasındaki farktır.

Anahtar Kavram

Karşılıklı Borçlarda Seçimlik Haklar: İfadan Vazgeçme ve Müspet Zarar

Daha Fazla Pratik

Aynı senaryoda alacaklının hiçbir bildirimde bulunmaması durumunda hangi hakkı kullanmış sayılacağını (Karine: Aynen İfa + Gecikme Tazminatı) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Karşılıklı Borçlarda Temerrüt: Ek Süre Tayini ve Seçimlik Haklar

Bu konudan daha fazla soru