Doktor (A), muayenehanesinde kullanmak üzere tıbbi cihaz tedarikçisi (B) ile tarihinde bir ultrason cihazı satış sözleşmesi imzalamıştır. Cihazın tarihinde teslim edileceği kararlaştırılmış olmasına rağmen, teslimat gerçekleşmemiştir. (A), (B)'ye usulüne uygun bir ihtar göndererek cihazın teslimi için günlük ek süre tanımış; ancak bu sürenin sonunda da borç ifa edilmemiştir. Bu durumda, Türk Borçlar Kanunu uyarınca alacaklı (A)'nın sahip olduğu seçimlik haklara ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Her zaman aynen ifa ve gecikme tazminatı isteyebilir; ayrıca hemen bildirmek şartıyla ifadan vazgeçip müspet zararının tazminini veya sözleşmeden dönerek menfi zararının tazminini isteyebilir.Cevap
- BSözleşmeden dönme hakkını kullandığı takdirde, borçlunun ağır kusuru olmasa bile müspet zararının tazminini talep edebilir.
- Cİfadan vazgeçtiğini bildirmesine gerek kalmaksızın, ek sürenin dolmasıyla birlikte borç kendiliğinden sona erer ve sadece gecikme tazminatı istenebilir.
- DSadece aynen ifa ve gecikme tazminatı isteyebilir; sözleşmeden dönme hakkı ancak taraflar arasında özel bir ceza koşulu kararlaştırılmışsa mümkündür.
- Eİfadan vazgeçerek müspet zararının tazminini istediğinde, sözleşme ilişkisi geçmişe etkili olarak ortadan kalkar ve taraflar aldıklarını iade eder.
Cevap
Alacaklı, aynen ifa ve gecikme tazminatı isteyebileceği gibi, derhal bildirimde bulunarak ifadan vazgeçip müspet zararını veya sözleşmeden dönerek menfi zararını isteyebilir.
Türk Borçlar Kanunu m. 125 uyarınca, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde borçlu temerrüde düştüğünde alacaklıya verilen ek süre sonunda borç ifa edilmezse, alacaklı her zaman aynen ifayı ve gecikme tazminatını isteyebilir. Ancak alacaklı, derhal bildirimde bulunmak şartıyla borcun ifasından vazgeçerek borcun ifa edilmemesinden doğan zararının (müspet zarar) giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden döndüğünü bildirerek sözleşmenin geçersizliğinden doğan zararının (menfi zarar) giderilmesini talep edebilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tam İki Tarafa Borç Yükleyen Sözleşmelerde Temerrüdün Sonuçları
İpuçları
1
Borçlunun temerrüdü halinde alacaklının sahip olduğu hakları hatırlayın: İfa mı, tazminat mı, dönme mi?
2
Hangi zarar türünün hangi hakla eşleştiğine dikkat edin: Müspet zarar ifanın yerini tutar, menfi zarar ise sözleşmenin geçersizliğine dayanır.
Daha Fazla Pratik
TBK 124'te düzenlenen 'ek süre verilmesine gerek olmayan haller'i (kesin vade, borçlunun tutumu vb.) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s