Examkin

Soru

Zorluk: Zorİdarenin Kanuniliği ve Takdir Yetkisi

İdare hukukunda idarenin sahip olduğu takdir yetkisi, mevzuatın idareye belirli bir konuda hareket serbestisi tanıdığı durumlarda ortaya çıkmaktadır. Ancak bu serbesti, işlemin tüm unsurları için geçerli olmayıp işlemin belirli noktalarında hukuki sınırlarla çevrilidir.

Buna göre, idarenin takdir yetkisini kullanarak tesis ettiği bir idari işlemin unsurları ve bu yetkinin yargısal denetimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İdare, takdir yetkisini kullanırken sebep ve konu unsurlarında hareket serbestisine sahip olsa da yetki, şekil ve amaç unsurları bakımından bağlı yetki altındadır ve bu unsurlar her zaman yargısal denetime tabidir.Cevap
  2. B
    Takdir yetkisinin kullanıldığı işlemlerde idari yargı yerleri, idarenin yerine geçerek kamu yararına en uygun olan seçeneği belirleyebilir ve idareyi bu yönde işlem yapmaya zorlayabilir.
  3. C
    Kanunda idareye takdir yetkisi tanınmışsa, bu yetkinin kullanımı sonucunda ortaya çıkan işlem 'hukuki güvenlik' ilkesi gereği hiçbir şekilde iptal davasına konu edilemez.
  4. D
    Takdir yetkisi, idarenin kanuniliğinin bir istisnasıdır ve idareye kanuni bir dayanak olmaksızın, hizmetin gereklerine göre serbestçe işlem tesis etme hakkı verir.
  5. E
    İdarenin takdir yetkisini kullandığı hallerde, işlemin 'amaç' unsuru da idarenin tercihine bırakılmıştır ve idare kamu yararı dışında özel amaçlar da güdebilir.

Cevap

İdare, takdir yetkisini kullanırken sebep ve konu unsurlarında serbestiye sahip olsa da yetki, şekil ve amaç unsurları bakımından her zaman bağlı yetki içerisindedir.
İdare hukukunda idari işlemin beş temel unsuru vardır. Takdir yetkisi, idareye her beş unsurda da serbestlik tanımaz. Doktrin ve yargı kararlarına göre 'yetki', 'şekil' ve 'amaç' unsurları her zaman bağlı yetki niteliğindedir; yani idare bu konularda kanunun çizdiği yolun dışına çıkamaz. İdarenin asıl hareket serbestisi 'sebep' (işlemi yapan etken) ve 'konu' (işlemin hukuki sonucu) unsurlarında ortaya çıkar. Bu nedenle doğru olan ifade, yetki, şekil ve amacın bağlı olduğunu belirten seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Takdir yetkisinin hukuki mahiyetini belirlemek.
İdareye kanunla tanınan bir hareket serbestisidir.
İdarenin kanuniliği ilkesi gereği, takdir yetkisi kanunun idareye seçme şansı tanıdığı durumlarda doğar.
2
İdari işlemin beş unsurunu (yetki, şekil, sebep, konu, amaç) takdir yetkisi açısından analiz etmek.
Yetki, şekil ve amaç unsurlarının bağlı yetki olduğu; sebep ve konunun ise takdir yetkisine konu olabileceği tespit edilir.
Hukuk devleti ilkesi gereği idare; kimin, nasıl ve ne amaçla (kamu yararı) işlem yapacağını seçemez; bu unsurlar mevzuatla sabitlenmiştir.
3
Yargısal denetimin sınırlarını değerlendirmek.
Yargı, takdir yetkisinin sınırlarının aşılıp aşılmadığını denetler ancak idarenin yerine geçip seçim yapamaz.
Anayasa m. 125 uyarınca yargı yetkisi hukuka uygunluk denetimi ile sınırlıdır, yerindelik denetimi yapılamaz.

Anahtar Kavram

İdari işlemin unsurlarında bağlı yetki ve takdir yetkisi ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İdarenin Kanuniliği ve Takdir Yetkisi

Bu konudan daha fazla soru