Soru

Zorluk: OrtaTemel Hak ve Hürriyetlerin Kullanılmasının Durdurulması (Madde 15)

1982 Anayasası’nın 15. maddesinde düzenlenen 'Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması' rejimine yönelik anayasal düzenlemeler dikkate alındığında; savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde temel hakların kullanılmasının kısmen veya tamamen durdurulabilmesi için uyulması gereken sınırlardan biri aşağıdakilerden hangisi değildir?

  1. A
    Milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklerin ihlal edilmemesi
  2. Müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmasıCevap
  3. C
    Müdahalenin durumun gerektirdiği ölçüde yapılması
  4. D
    Savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler dışında kişinin yaşama hakkına dokunulmaması
  5. E
    Suç ve cezaların geçmişe yürütülmemesi ilkesine uyulması

Cevap

Müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olması
Doğru cevap olan 'müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olması' kriteri, Anayasa'nın 13. maddesinde yer alan ve temel hakların sınırlanmasında uyulması gereken genel kriterlerden biridir. Ancak 15. maddede düzenlenen olağanüstü yönetim usullerinde bu kriter aranmaz; bunun yerine 'durumun gerektirdiği ölçüde' olma şartı getirilmiştir. Diğer seçenekler ise 15. maddede açıkça belirtilen durdurma şartları veya dokunulamayacak çekirdek haklardır.

Adım Adım Çözüm

1
Durdurma ve sınırlama rejimleri arasındaki farkın tespit edilmesi
Anayasa'nın 13. maddesi 'sınırlama' (olağan dönem), 15. maddesi ise 'durdurma' (olağanüstü dönem) kriterlerini belirler.
Soru 15. maddedeki olağanüstü hal rejimine ait olmayan kriteri sormaktadır.
2
15. madde kriterlerinin gözden geçirilmesi
Bu maddede; savaş/seferberlik/OHAL ilanı, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklerin ihlal edilmemesi, durumun gerektirdiği ölçüde müdahale ve çekirdek haklara dokunulmaması şartları bulunur.
Bu kriterler olağanüstü dönemlerdeki meşruiyet sınırlarını çizer.
3
Seçeneklerin bu bilgiler ışığında elenmesi
Demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk kriterinin 13. maddeye (olağan dönem) özgü olduğu, 15. maddede ise bunun yerine daha geniş bir yetki alanı sağlayan 'durumun gerektirdiği ölçüde' ifadesinin kullanıldığı görülür.
Anayasal terminoloji farkı doğru cevabı belirler.

Anahtar Kavram

Madde 15 (Durdurma) ve Madde 13 (Sınırlama) kriterleri arasındaki anayasal ayrım
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla