Soru

Zorluk: OrtaTemel Hak ve Hürriyetlerin Kullanılmasının Durdurulması (Madde 15)

1982 Anayasası’nın 15. maddesine göre; savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir. Anayasa'nın aynı maddesinde, bu tür olağanüstü dönemlerde dahi dokunulması yasaklanan 'çekirdek haklar' (sert çekirdek haklar) ayrıca belirtilmiştir.

Buna göre, aşağıdaki hak ve hürriyetlerden hangisi, durumun gerektirdiği ölçüde durdurulabilecek (kısıtlanabilecek) haklar arasında yer almaktadır?

  1. Mülkiyet ve miras haklarının kullanılmasıCevap
  2. B
    Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimsenin suçlu sayılmaması
  3. C
    Savaş hukukuna uygun fiiller dışındaki ölüm olaylarında yaşama hakkı
  4. D
    Kimsenin din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaması
  5. E
    Suç ve cezaların geçmişe yürütülmemesi ilkesi

Cevap

Mülkiyet ve miras haklarının kullanılması
Doğru cevap olan mülkiyet ve miras haklarının kullanılması, 1982 Anayasası'nın 15. maddesinin ikinci fıkrasında sayılan çekirdek haklar arasında yer almaz. Çekirdek haklar; yaşama hakkı (savaş hukuku istisnasıyla), maddi ve manevi varlığın bütünlüğü, din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamama, bunlardan dolayı suçlanamama, suç ve cezaların geçmişe yürümemesi ve masumiyet karinesidir. Mülkiyet hakkı bu koruma çemberinin dışında kaldığından, olağanüstü dönemlerde ölçülülük ilkesine uygun olarak durdurulabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 15. maddesindeki durdurma rejiminin şartlarını belirlemek
Savaş, seferberlik veya olağanüstü hal durumlarında; milletlerarası hukuk yükümlülüklerine uyarak ve ölçülülük ilkesi dahilinde haklar durdurulabilir.
Sorunun hukuki çerçevesini Madde 15'e göre çizmek gerekir.
2
Madde 15/2'de yer alan 'çekirdek hakları' listelemek
Yaşama hakkı (istisnasıyla), maddi ve manevi varlığın bütünlüğü, din/vicdan/düşünce açıklama zorunluluğu yasağı, masumiyet karinesi ve suçların geçmişe yürümezliği.
Hangi hakların durdurulamayacağını belirleyerek durdurulabilecek olanı ayırt etmek.
3
Seçenekleri çekirdek hak listesiyle karşılaştırmak
Mülkiyet hakkı bu listede yer almadığı için olağanüstü hallerde durdurulabileceği sonucuna varılır.
Mülkiyet hakkı sosyal ve ekonomik haklar veya kişinin hakları kategorisinde olsa da çekirdek hak değildir.

Anahtar Kavram

Anayasa Madde 15 Çekirdek Haklar
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla