Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTemel Hak ve Hürriyetlerin Kullanılmasının Durdurulması (Madde 15)

1982 Anayasası'nın 15. maddesinde düzenlenen 'Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması' rejimi ile 13. maddede yer alan 'olağan dönem sınırlama rejimi' arasındaki yapısal ve hukuki farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    13. madde kapsamında 'hakkın özüne dokunma yasağı' anayasal bir sınır teşkil ederken, 15. maddede düzenlenen durdurma rejiminde bu yasak yerini 'çekirdek alan' (sert çekirdek haklar) korumasına bırakır.
  2. B
    13. maddede sınırlama kriterleri arasında sayılan 'demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk' kriteri, 15. madde kapsamındaki durdurma rejiminde anayasal bir kriter olarak açıkça zikredilmemiştir.
  3. C
    13. madde uyarınca haklar ancak 'Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen özel sebeplere' dayanılarak sınırlanabilirken, 15. maddede 'savaş, seferberlik veya olağanüstü hal' durumunun varlığı müdahale için yeterli bir hukuki temel oluşturur.
  4. D
    Ölçülülük ilkesi her iki rejimde de geçerli bir üst sınır olmakla birlikte, 15. madde kapsamındaki müdahalelerde bu ilke 'durumun gerektirdiği ölçü' kavramı üzerinden olağanüstü halin şartlarına göre takdir edilir.
  5. Milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklerin ihlal edilmemesi şartı, 1982 Anayasası'nın metnine göre sadece 13. maddede düzenlenen olağan dönem sınırlamaları için öngörülmüş bir anayasal sınırdır.Cevap

Cevap

Milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklerin ihlal edilmemesi şartının sadece olağan dönem sınırlamaları (Madde 13) için geçerli olduğunu savunan ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklere riayet etme zorunluluğu, Anayasa'nın 13. maddesinde değil, 15. maddesinde açık ve doğrudan bir anayasal sınır olarak düzenlenmiştir. 13. maddede bu yönde bir ibare bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 13. ve 15. maddelerindeki sınırlama kriterlerini karşılaştırın.
13. maddede 'demokratik toplum düzeni', 'laik Cumhuriyetin gerekleri', 'kanunla sınırlama', 'öze dokunmama' ve 'ölçülülük' ilkeleri bulunur; ancak 'milletlerarası hukuk' ifadesi burada geçmez.
Olağan ve olağanüstü dönem rejimlerinin anayasal dayanaklarını ayırmak için kriter analizi gereklidir.
2
15. madde metnini milletlerarası hukuk bağlamında inceleyin.
15. madde açıkça 'milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlâl edilmemek kaydıyla' ifadesini içerir.
Anayasa koyucu, olağanüstü hallerde dahi Türkiye'nin uluslararası taahhütlerini bir dış sınır olarak belirlemiştir.
3
Hakkın özü ve demokratik toplum düzeni kriterlerini analiz edin.
Bu iki kriter 13. maddede varken, 15. maddede yerlerini sırasıyla 'çekirdek haklar' ve 'durumun gerektirdiği ölçü' kavramlarına bırakırlar.
Yüksek zorluk seviyesindeki sorularda bu kavramsal kaymalar belirleyicidir.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hallerde Hakların Durdurulması ve Sınırları

Daha Fazla Pratik

Anayasa'nın 15/2 maddesinde sayılan çekirdek hakları (yaşama hakkı, masumiyet karinesi, suç ve cezaların geçmişe yürümezliği, din ve vicdan hürriyeti) tekrar gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Temel Hak ve Hürriyetlerin Kullanılmasının Durdurulması (Madde 15)

Bu konudan daha fazla soru