Türk anayasa hukukunda "anayasacılık hareketleri" ile "anayasa" kavramları arasındaki ayrım gözetildiğinde, 1808 tarihli Sened-i İttifak'ın hukuki niteliği büyük önem taşır. Bu metin, Tanzimat Fermanı (1839) gibi Padişah'ın tebaasına tek taraflı olarak tanıdığı haklardan ziyade, iki farklı siyasi gücün karşılıklı irade beyanına dayanmaktadır. Buna göre, Sened-i İttifak’ın hukuki yapısı ve Türk anayasacılık tarihindeki yeri ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- APadişah'ın mutlak otoritesinden feragat ederek hazırladığı ve halkın temsilcilerine sunduğu tek taraflı bir ihsan belgesidir.
- BHalkın katılımıyla hazırlanan ve bireylere devlet karşısında yargısal güvence sağlayan ilk modern anayasa metnidir.
- Padişah ile taşradaki yerel güç odakları (Âyanlar) arasında akdedilmiş, taraflara karşılıklı hak ve borçlar yükleyen bir "misak" (sözleşme) niteliğindedir.Cevap
- DAvrupalı devletlerin Osmanlı Devleti üzerindeki baskıları ve doğrudan müdahalesi sonucunda kabul edilmiş uluslararası bir antlaşmadır.
- ESadece askeri sınıfın (Yeniçeriler) yetkilerini sınırlayan ve Padişah'ın yürütme gücünü mutlaklaştıran idari bir düzenlemedir.
Cevap
Sened-i İttifak, Padişah ile Âyanlar arasında imzalanan ve karşılıklı taahhütler içeren bir sözleşme (misak) niteliğindedir.
Doğru ifade, Sened-i İttifak'ın Padişah ile yerel güç odakları (Âyanlar) arasında akdedilmiş, karşılıklı hak ve borçlar içeren bir sözleşme (misak) niteliğinde olduğudur. Bu özellik, belgeyi hükümdarın tek taraflı iradesinden doğan fermanlardan ayıran temel hukuki farktır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sened-i İttifak'ın Sözleşme (Misak) Niteliği
Daha Fazla Pratik
Sened-i İttifak'ın Magna Carta Libertatum (1215) ile benzerliklerini ve Padişah'ın otoritesini kısıtlayan diğer belgelerle (Tanzimat, Islahat) farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s