İdari yargılama hukukunda mahkemelerce verilen iptal kararlarının 'kesin hüküm' (res judicata) statüsü kazanması ve bu durumun idari makamların gelecekteki işlem tesis etme yetkisi üzerindeki bağlayıcı etkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi maddi anlamda kesin hükmün kapsamına ilişkin doğru bir değerlendirmedir?
- İptal kararları, işlemin tesis edildiği tarihten itibaren tüm sonuçlarını ortadan kaldırarak hukuk düzenini eski haline getirir; bu süreçte maddi anlamda kesin hüküm gücü, sadece kararın sonuç kısmını değil, iptale dayanak teşkil eden gerekçeyi de kapsayarak idareyi bağlı kılar.Cevap
- Bİdari işlemin idari hiyerarşi içinde itiraz yollarının tükenmesiyle 'kesin ve yürütülmesi zorunlu' hale gelmesi, bu işlemin yargısal denetim aşamasında da maddi anlamda kesin hüküm niteliği kazandığını gösterir.
- Cİdari mahkemece verilen iptal kararlarının idare tarafından uygulanma zorunluluğunun doğması için kararın kanun yollarından geçerek 'şekli anlamda kesinleşmiş' olması şarttır.
- DDavanın ehliyet veya süre aşımı gibi nedenlerle usulden reddine dair verilen kararlar, dava konusu işlemin hukuka uygunluğu noktasında maddi anlamda kesin hüküm teşkil eder ve aynı işlemin iptali için tekrar dava açılmasını kesin olarak engeller.
- EÜst mahkemelerce (Danıştay veya Bölge İdare Mahkemesi) verilen bozma kararları, uyuşmazlığın esası hakkında maddi anlamda kesin hüküm teşkil ettiğinden, alt mahkemenin bu karara karşı direnme yetkisi bulunmamaktadır.
Cevap
İptal kararlarının maddi anlamda kesin hüküm gücünün, kararın gerekçesini de kapsayarak idareyi bağlı kılması ve işlemin tesis edildiği andan itibaren sonuç doğurması (geriye yürüme etkisi) doğru değerlendirmedir.
İdari yargılama hukukunda iptal kararları sadece hüküm fıkrasıyla değil, kararın gerekçesiyle de bir bütün olarak kesin hüküm teşkil eder. Bu durum, idarenin mahkeme kararını uygularken sadece sonucu değil, kararda belirtilen hukuka aykırılık nedenlerini de dikkate almasını zorunlu kılar. Ayrıca iptal kararları 'makable şamil' (geriye yürür) niteliktedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Maddi Kesin Hükmün Kapsamı ve Gerekçenin Bağlayıcılığı
Daha Fazla Pratik
Kararların uygulanmaması durumunda idarenin mali sorumluluğu ve kamu görevlilerinin kişisel sorumluluğu konusuna çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s