İdari yargı mercileri tarafından verilen kararların "kesin hüküm" (res judicata) teşkil etmesi ve bu durumun idari uyuşmazlıklar üzerindeki etkisi dikkate alındığında; bir bireysel işlemin iptali istemiyle açılan davanın esastan reddine ilişkin mahkeme kararının kesinleşmesinden (maddi anlamda kesin hüküm halinden) sonra, söz konusu bireysel işlemin dayanağı olan düzenleyici işlemin (üst hukuk normunun) başka bir davada Danıştay tarafından iptal edilmesinin hukuki sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- ADüzenleyici işlemin iptali, daha önce kesin hükümle sonuçlanmış olan bireysel işleme yönelik davanın hükmünü kendiliğinden ortadan kaldırır ve idare, kesin hükme konu bireysel işlemi derhal geri almakla yükümlü hale gelir.
- Bİptal kararları işlemin tesis edildiği tarihten itibaren hukuki sonuçları ortadan kaldırdığı (ex tunc) için, dayanak yönetmeliğin iptaliyle birlikte kesin hükümle sonuçlanmış bireysel işlem de hukuk aleminden hiç tesis edilmemiş gibi silinir.
- Kesin hüküm, davanın tarafları, konusu ve sebebi aynı olan uyuşmazlığı nihai olarak karara bağladığından; dayanak düzenleyici işlemin sonradan iptal edilmesi, kanunda öngörülen "yargılamanın iadesi" nedenlerinden biri oluşmadıkça davanın tarafları arasındaki hukuki durumu kendiliğinden değiştirmez.Cevap
- DDüzenleyici işlemin iptali kararı nesnel bir kesin hüküm teşkil ettiğinden, bireysel işlem hakkındaki öznel kesin hükümden hiyerarşik olarak daha üstündür ve idarece uygulanması zorunludur.
- EBireysel işleme karşı açılan davanın reddedilmiş olması sadece idari makamlar için kesin hüküm teşkil eder; dayanak yönetmeliğin iptaliyle birlikte birey için dava açma süresi yeniden işlemeye başlar.
Cevap
Kesin hükmün davanın tarafları arasındaki nihai bağlayıcılığı nedeniyle, dayanak düzenleyici işlemin sonradan iptali, kanuni bir yargılamanın iadesi nedeni oluşmadıkça mevcut maddi kesin hükmü etkilemez.
Doğru olan seçenek, maddi kesin hükmün uyuşmazlığı davanın tarafları, konusu ve sebebi yönünden nihai olarak çözdüğünü belirtmektedir. İdari yargılama hukukunda bir kararın maddi anlamda kesin hüküm kazanması, o kararın artık değiştirilemez ve aynı konuda yeni dava açılamaz hale gelmesi demektir. Dayanak düzenleyici işlemin (yönetmelik, tüzük vb.) sonradan başka bir davada iptal edilmesi, davası kesinleşmiş kişiler için kendiliğinden bir hak doğurmaz veya ret kararını hükümsüz kılmaz. Hukuki istikrar ilkesi gereği, ancak kanunda sayılan sınırlı yargılamanın iadesi sebepleri var ise uyuşmazlık yeniden ele alınabilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Maddi Kesin Hükmün (Res Judicata) Subjektif Sınırı ve Dokunulmazlığı
Daha Fazla Pratik
İptal kararlarının geriye yürüme etkisinin kazanılmış haklar (müktesep haklar) ile olan ilişkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s