Examkin

Soru

Zorluk: OrtaCumhurbaşkanı Seçilme Yeterliliği ve Adaylık

Üniversite öğretim üyesi olan 4141 yaşındaki Prof. Dr. (Z), milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olup herhangi bir siyasi partiye üye değildir ve TBMM üyesi de değildir.

Yaklaşan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde (Z)'nin aday olabilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi Anayasa'nın amir hükümlerine doğrudur?

  1. Anayasa'da aranan 'yükseköğrenim yapmış olma' ve yaş şartlarını taşıdığından; en az 100.000100.000 seçmenin yazılı teklifiyle veya son genel seçimlerde tek başına ya da birlikte geçerli oyların en az yüzde 55'ini almış siyasi partilerce aday gösterilebilir.Cevap
  2. B
    Halihazırda milletvekili olmaması adaylığına engel teşkil etmese de, meclis dışından bir kimsenin aday olabilmesi için anayasal kural gereği en az 2020 milletvekilinin yazılı teklifi veya en az 50.00050.000 seçmenin imzası şarttır.
  3. C
    Aday olabilmesi hukuken mümkün değildir; çünkü Anayasa'ya göre Cumhurbaşkanı adaylarının sadece milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması yetmez, adaylık sürecinde fiilen TBMM üyesi sıfatını taşıması zorunludur.
  4. D
    Cumhurbaşkanı adayı olabilmesi için aranan 'dört yıllık lisans mezunu olma' şartını sağladığından, kendisini ancak TBMM'de grubu bulunan siyasi partiler önerebilir; seçmenlerin doğrudan aday gösterme hakkı yoktur.
  5. E
    Yaş ve eğitim şartlarını sağlasa dahi, 100.000100.000 seçmenin doğrudan aday göstermesi usulü, ancak son genel seçimlerde geçerli oyların en az yüzde 1010'unu almış bir siyasi partinin muvafakati ile geçerlilik kazanır.

Cevap

Anayasa'nın aradığı nitelikleri (yükseköğrenim, yaş, seçilme yeterliliği) taşıyan adayın; 100.000100.000 seçmen, yüzde 55 oya sahip partiler veya siyasi parti grupları tarafından aday gösterilebileceğini belirten seçenektir.
Anayasa'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanı; 4040 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından seçilir. Aday gösterme yolları ise şunlardır: Siyasi parti grupları, son genel seçimlerde geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde 55'ini alan siyasi partiler ve en az 100.000100.000 seçmen. Doğru olan seçenek, bu güncel şartları ve sayısal eşikleri eksiksiz ve Anayasa'daki teknik lafzına uygun biçimde yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Adayın kişisel yeterliliğini değerlendir
Aday 4141 yaşındadır (4040 yaş şartı sağlanmış), üniversite öğretim üyesidir (yükseköğrenim şartı sağlanmış) ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahiptir. Dolayısıyla Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliği tamdır.
Anayasa madde 101'de belirtilen temel kişisel özellikleri test etmek.
2
Aday gösterme makam ve usullerini tespit et
Anayasa'ya göre adaylar; siyasi parti grupları, tek başına veya birlikte geçerli oyların en az yüzde 55'ini almış olan siyasi partiler veya en az 100.000100.000 seçmen tarafından gösterilebilir.
Kimlerin Cumhurbaşkanlığına aday önerebileceğine dair anayasal sınırları belirlemek.
3
Seçeneklerdeki yanıltıcı veya iptal edilmiş kuralları ele
Milletvekili olma zorunluluğu kuralı, eski 2020 milletvekili imzası usulü, 50.00050.000 imza hatası, 'lisans mezunu' daraltması ve yüzde 1010 şartı gibi hatalı ifadeler elenir.
Geçmiş anayasal dönemlere ait kurallar ile güncel anayasal lafzın (örneğin yükseköğrenim ibaresinin) ayrımını yapmak.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı seçilme şartları ve 2017 anayasa değişiklikleriyle güncellenen aday gösterme usulleri.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhurbaşkanı Seçilme Yeterliliği ve Adaylık

Bu konudan daha fazla soru