Examkin

Soru

Zorluk: OrtaIslahat Fermanı (1856)

Avrupalı güçlerin, Osmanlı tebaası içindeki gayrimüslim grupları gerekçe göstererek diplomatik baskı kurmasını engellemek ve 1856 yılındaki Paris Barış görüşmelerinde devletin egemenlik haklarını korumak maksadıyla önemli bir anayasal belge yürürlüğe konulmuştur. Islahat Fermanı olarak bilinen bu belge, kendinden önceki fermanın tüm Osmanlı tebaasını kapsayan genel eşitlik vizyonunu aşarak, doğrudan Hristiyan ve diğer gayrimüslim topluluklara özgü spesifik haklar tanımlamıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Islahat Fermanı'nın içerdiği ve doğrudan gayrimüslim tebaaya yönelik olan bu düzenlemelerden biridir?

  1. Askerlik yükümlülüğünün yerine getirilmesinde cizye vergisinin kaldırılarak nakdi bedel uygulamasının (bedel-i askeri) getirilmesiCevap
  2. B
    Müsadere uygulamasının sonlandırılarak miras ve mülkiyet haklarının herkes için genel bir güvence altına alınması
  3. C
    Vergilerin herkesin mali gücüne ve gelirine göre adil bir sistemle toplanmasının kararlaştırılması
  4. D
    Hiç kimsenin açıkça yargılanmadan ve mahkeme kararı olmadan cezalandırılmayacağının hüküm altına alınması
  5. E
    Padişahın mutlak otoritesinin, taşradaki yerel eşrafın ve ayanların haklarının tanınmasıyla ilk kez sınırlandırılması

Cevap

Askerlik yükümlülüğünün yerine getirilmesinde cizye vergisinin kaldırılarak nakdi bedel uygulamasının (bedel-i askeri) getirilmesi
Islahat Fermanı (1856), 1856 Paris Barış Antlaşması sürecinde Avrupalı devletlerin Osmanlı'nın iç işlerine karışmasını önlemek amacıyla ilan edilmiştir. Bu fermanın en belirgin özelliği, 1839 Tanzimat Fermanı'nın tüm tebaayı kapsayan genel hükümlerinden ziyade, ağırlıklı olarak Hristiyan ve diğer gayrimüslim tebaaya yönelik yeni haklar getirmesidir. Gayrimüslimlerden alınan cizye vergisinin kaldırılarak yerine bedel ödeyerek askerlikten muaf olma (bedel-i askeri) usulünün getirilmesi, Islahat Fermanı'nın doğrudan gayrimüslim tebaaya sağladığı bu özel hakların en tipik örneklerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünü analiz etme
Sorunun, Islahat Fermanı'nın (1856) özellikle gayrimüslim tebaaya tanıdığı spesifik bir hakkı bulmamızı istediği belirlenir.
Anayasa tarihi sorularında belgelerin (Sened-i İttifak, Tanzimat, Islahat) içeriklerinin ve hitap ettikleri kitlelerin ayrımını yapmak çözümün temelidir.
2
Seçenekleri anayasal belgelerle eşleştirme
Müsadere yasağı, adil vergi ve adil yargılanma Tanzimat Fermanı'na; ayanların tanınması Sened-i İttifak'a aittir. Cizyenin kaldırılıp nakdi bedel getirilmesi ise Islahat Fermanı'na özgüdür.
Yanlış seçenekler (çeldiriciler) genellikle diğer önemli tarihi metinlerin bilinen özelliklerinden seçilir.
3
Doğru yanıtı teyit etme
Cizye vergisinin kaldırılarak askerlik için nakdi bedel uygulamasının getirilmesi, doğrudan Islahat Fermanı ile gayrimüslimlere tanınan özel bir haktır.
Tanzimat Fermanı genel eşitlik ilkesini getirirken, Islahat Fermanı bu eşitliği sağlamak adına gayrimüslimlere spesifik haklar vermiştir.

Anahtar Kavram

Islahat Fermanı'nın Getirdiği Yenilikler ve Diğer Tarihi Belgelerle Karşılaştırılması
Bu soruyu puanla

Konular

Islahat Fermanı (1856)

Bu konudan daha fazla soru