Soru

Zorluk: ZorMirastan Yoksunluk ve Mirasçılıktan Çıkarma

Mirasbırakan (M)(M), ağır bir hastalığa yakalandığı dönemde kendisini belirli bir yönde vasiyetname düzenlemeye zorlayan ve bu amaçla kendisine fiziki baskı uygulayan kızı (K)(K)’ya karşı herhangi bir ölüme bağlı tasarrufta bulunmadan vefat etmiştir. (K)(K)’nın bu eylemi mahkeme kararıyla sabit olduğuna göre, (M)(M)’nin mirasının geçişi ve (K)(K)’nın oğlu (S)(S)’nin hukuki durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. (K)(K) kanun gereği kendiliğinden mirastan yoksun kalır; bu durum (K)(K)’nın altsoyu olan (S)(S)’yi etkilemez ve (S)(S), sanki (K)(K) mirasbırakandan önce ölmüş gibi mirasçı olur.Cevap
  2. B
    (K)(K)’nın eylemi bir mirastan yoksunluk sebebi olmayıp yalnızca mirasçılıktan çıkarma (ıskat) sebebi teşkil ettiğinden, (M)(M) tarafından usulüne uygun bir çıkarma tasarrufu yapılmadığı sürece (K)(K) mirasçı olmaya devam eder.
  3. C
    Mirastan yoksunluk şahsi bir engel olmayıp mirasçılık sıfatını kökten yok ettiği için, (K)(K)’nın yoksunluğu altsoyu (S)(S)’yi de kapsar ve (S)(S) mirasbırakandan pay alamaz.
  4. D
    (K)(K)’nın mirastan yoksun kalabilmesi için (M)(M)’nin sağlığında bu yönde bir irade beyanında bulunması şarttır; (M)(M) vefatına kadar bu konuda bir işlem yapmadığı için (K)(K)’nın mirasçılığı geçerlidir.
  5. E
    (K)(K)’nın eylemi sonucunda mirasçılık sıfatı son bulsa bile, mirastan yoksunluk halinde tereke (M)(M)’nin diğer yasal mirasçılarına geçer; (S)(S) ancak (M)(M)’nin vasiyetnamesinde belirtilmiş olması halinde pay alabilir.

Cevap

Kızı (K)(K) kanun gereği kendiliğinden mirastan yoksun kalır; bu durum altsoyu olan (S)(S)’yi etkilemez ve (S)(S), sanki (K)(K) mirasbırakandan önce ölmüş gibi mirasçı olur.
Türk Medeni Kanunu'nun 578. maddesi, mirasbırakanı ölüme bağlı tasarruf yapmaya veya yapmamaya zorlayan kişilerin mirastan yoksun kalacağını düzenler. Bu engel, mirasbırakanın iradesinden bağımsız olarak, olayın gerçekleşmesi ve eylemin sabit olmasıyla kendiliğinden doğar. Yine aynı kanunun 579. maddesi uyarınca mirastan yoksunluk kişiseldir; yani sadece o eylemi gerçekleştireni bağlar. Bu nedenle yoksun kalan kişinin altsoyu, sanki mirasçılıktan mahrum kalan kişi mirasbırakandan önce ölmüş gibi onun miras payını alır.

Adım Adım Çözüm

1
Eylemin hukuki nitelendirmesini yap.
Mirasbırakanı vasiyetname yapmaya zorlamak TMK m. 578/3 uyarınca 'Mirastan Yoksunluk' sebebidir.
Kanun, mirasbırakanın irade özgürlüğüne yapılan ağır müdahaleleri mirasçılık sıfatını engelleyen bir yaptırıma bağlamıştır.
2
Yoksunluğun oluşma biçimini incele.
Mirastan yoksunluk kanun gereği kendiliğinden (ipso iure) gerçekleşir.
Mirasçılıktan çıkarmanın (ıskat) aksine, yoksunlukta mirasbırakanın herhangi bir ölüme bağlı tasarruf yapması şart değildir.
3
Yoksunluğun altsoya etkisini değerlendir.
TMK m. 579 uyarınca yoksunluk sadece yoksun olanı bağlar, altsoy mirasçı olmaya devam eder.
Ceza ve yaptırımların şahsiliği ilkesi miras hukukunda da korunmuş, yoksun olanın kusuru altsoyuna sirayet ettirilmemiştir.

Anahtar Kavram

Mirastan Yoksunluğun Şahsiliği ve Kendiliğinden Hüküm Doğurması

Daha Fazla Pratik

Mirastan yoksunluk ile mirasçılıktan çıkarma arasındaki temel farkları (iradi olma, saklı payın durumu, altsoya etkisi) bir tablo halinde çalışmak kavramsal karmaşayı önleyecektir.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla