İdarenin Sorumluluğu

Belediye sınırları içerisinde yer alan bir ana su borusunun patlaması üzerine durum ilgililerce belediyeye ihbar edilmiştir. Belediye, herhangi bir teknik engel veya mücbir sebep bulunmamasına karşın, patlayan boruya ancak $48$ saat sonra müdahale ederek onarımı tamamlamıştır. Bu gecikme nedeniyle suyun çevre binaların temeline sızarak maddi hasara yol açması durumunda; idarenin sorumluluğu hizmet kusurunun hangi türü içerisinde değerlendirilir?

Bir büyükşehir belediyesi, kentin tarihi dokusunu korumak ve turizm potansiyelini artırmak amacıyla aldığı meclis kararıyla, merkezdeki yoğun bir sokağı araç trafiğine kalıcı olarak kapatmış ve bu alanı tamamen yaya bölgesine dönüştürmüştür. Bu uygulama sonucunda bölge turistik açıdan değer kazanmış ve genel kamu yararı sağlanmıştır. Ancak bu sokak üzerinde faaliyet gösteren ve tek giriş kapısı bu sokağa bakan bir kapalı otopark işletmesi, araç girişinin fiziksel olarak imkansız hale gelmesi nedeniyle ticari faaliyetini tamamen durdurmak zorunda kalmıştır. İdarenin bu kararı usul ve esas bakımından tamamen hukuka uygundur ve herhangi bir kusur barındırmamaktadır.

Buna göre, otopark işletmecisinin uğradığı zararın tazmin edilmesinde esas alınacak hukuki dayanak ve aranan temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

İdari eylemler nedeniyle hakları ihlal edilen kişilerin, tam yargı davası açmadan önce ilgili idareye başvurmaları zorunludur. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca, bu başvuru eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren her halde en geç kaç yıl içinde yapılmalıdır?

İdarenin kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla, mevzuata ve hukuka tamamen uygun bir biçimde tesis ettiği işlemlerin icrası neticesinde; toplumun bütünü bu faaliyetten fayda sağlarken, belirli bir kişi veya grubun malvarlığında diğer bireylere oranla katlanılamaz, ağır ve spesifik bir eksilme meydana gelmesi durumunda idarenin bu zararı tazmin etmesi 'fedakârlığın denkleştirilmesi' düşüncesine dayanmaktadır. Bu çerçevede, 'kamu külfetleri karşısında eşitlik' ilkesine dayalı idari sorumluluğun uygulanabilmesi için gerekli olan temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

Bay (B), bir belediyenin kanalizasyon çalışması sırasında gerekli işaretlemeleri yapmaması nedeniyle 10 Mart 2023 tarihinde aracının hasar görmesine yol açan bir kaza yapmıştır. Bay (B), kazaya sebebiyet veren kusurlu eylemi ve buna bağlı zararı ancak 15 Nisan 2024 tarihinde hazırlanan teknik bilirkişi raporuyla öğrenmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 13. maddesi uyarınca Bay (B)'nin söz konusu zararın tazmini için izlemesi gereken hukuki süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir büyükşehirde, genel ekonomik politikalara tepki amacıyla başlayan ancak kısa sürede kontrol edilemeyen yaygın şiddet eylemlerine dönüşen gösteriler sırasında; kolluk güçlerinin kalabalığı dağıtma çabalarına rağmen, olaylarla hiçbir ilgisi olmayan bir esnafın dükkanı göstericiler tarafından yağmalanmış ve ateşe verilmiştir. İdare, söz konusu zararın kendi personeli tarafından verilmediğini, aksine 'üçüncü kişilerin ağır kusuru' (göstericiler) nedeniyle illiyet bağının kesildiğini ileri sürerek tazminat talebini reddetmiştir.

Danıştay içtihatları ve doktrindeki 'Sosyal Risk İlkesi' kriterleri dikkate alındığında, bu olayda idarenin kusursuz sorumluluğuna gidilebilmesinin temel hukuki gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

İdarenin hukuki sorumluluğu çerçevesinde, bir zararın tam yargı davası yoluyla tazmin edilebilmesi için taşıması gereken özellikler ve tazminatın belirlenmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İdarenin kusursuz sorumluluk ilkelerinden biri olan 'Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi' (Fedakarlığın Denkleştirilmesi) kapsamında, idarenin meydana gelen bir zararı tazmin etmekle yükümlü tutulabilmesi için aranan temel kriter aşağıdakilerden hangisidir?

İdare hukuku ilkeleri ve Danıştay’ın yerleşik içtihatları çerçevesinde, idarenin mali sorumluluğunun asli ve genel dayanağı olan 'hizmet kusuru' kavramı ve bu kusurun tespitine esas teşkil eden kriterler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu kaldıran veya azaltan haller incelendiğinde; "mücbir sebep" ile "beklenmeyen hal" arasındaki temel farklar ve bu hallerin "risk ilkesine" dayalı kusursuz sorumluluk üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal olarak doğrudur?

İdarenin mali sorumluluğu ilkesi çerçevesinde; zarar görenin veya üçüncü bir şahsın eyleminin idarenin tazminat yükümlülüğü üzerindeki etkisiyle ilgili Danıştay kararlarında benimsenen "illiyet bağının kesilmesi" doktrini uyarınca, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

İdari eylemler nedeniyle hakları ihlal edilen kişilerin, tam yargı davası açmadan önce eylemi ve zararı öğrendikleri tarihten itibaren ilgili idareye başvurmaları gereken hak düşürücü süre aşağıdakilerden hangisidir?

İdarenin hukuki sorumluluğu çerçevesinde, bir zararın tam yargı davasına konu edilerek tazmin edilebilmesi için belirli nitelikleri taşıması zorunludur. Buna göre, idarenin tazmin etmekle yükümlü olduğu bir zararın özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdare hukukunda kusursuz sorumluluk hallerinden biri olan 'Sosyal Risk İlkesi'nin, Danıştay içtihatlarıyla şekillenen uygulama alanı ve 'illiyet bağı' kavramına getirdiği istisnai yaklaşım dikkate alındığında, bu ilkenin hukuki karakteriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İdarenin yürüttüğü bir yol genişletme çalışması sırasında kullanılan ağır iş makinelerinin yarattığı titreşimler sonucunda, yol kenarında bulunan bir taşınmazın duvarlarında $10$ Mart $2025$ tarihinde derin çatlaklar oluşmuştur. Taşınmaz maliki, söz konusu zararı ve bu zararın idari eylemden kaynaklandığını $15$ Mart $2025$ tarihinde tespit etmiştir.

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, taşınmaz malikinin bu zararın tazmini talebiyle tam yargı davası açmadan önce ilgili idareye yapacağı başvuruya ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir kamu üniversitesine ait öğrenci yurdunda, ilgili yönetmelik gereği acil durumlarda her an kullanıma hazır olması gereken yangın tahliye kapılarının idare personeli tarafından "güvenlik ve denetim" gerekçesiyle kilitli tutulması sonucu, çıkan yangın sırasında öğrencilerin binadan tahliyesi gecikmiş ve bir öğrenci dumandan etkilenerek ağır yaralanmıştır.

Bu olayda idarenin tazminat sorumluluğuna yol açan hizmet kusuru türü aşağıdakilerden hangisidir?

İdarenin kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla yürüttüğü ve hukuka tamamen uygun olan bir faaliyeti sonucunda; toplumun genelinin bu faaliyetten yararlanmasına karşılık, bir kişinin diğerlerine oranla katlanılamayacak derecede ağır, özel ve olağanüstü bir zarara uğraması durumunda idarenin kusursuz sorumluluğuna gidilmesini öngören ilke aşağıdakilerden hangisidir?

İdare hukuku ilkeleri ve Danıştay’ın yerleşik içtihatları uyarınca, idarenin mali sorumluluğunun asli dayanağını oluşturan 'hizmet kusuru' kavramı ve kriterleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir devlet üniversitesinden mezun olan öğrenciye verilen diploma belgesinde, idarenin dikkatsizliği sonucu mezun olunan bölüm isminin yanlış yazılması ve bu maddi hata nedeniyle öğrencinin bir iş başvurusunda yeterlilik şartını sağlayamadığı gerekçesiyle elenerek zarara uğraması durumunda, idarenin sorumluluğu hizmet kusurunun hangi türü kapsamında değerlendirilir?

İdare tarafından kamu yararı gözetilerek ve hukuka uygun şekilde yürütülen bir hizmetin, toplumun bütününe fayda sağlarken, belirli bir kişi veya grubun mülkiyet ya da çalışma hakları üzerinde diğer vatandaşlara kıyasla "özel ve olağanüstü" bir yük oluşturması durumunda; "fedakarlığın denkleştirilmesi" düşüncesiyle bu zararın tazmin edilmesini öngören kusursuz sorumluluk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?