Ekonomik toparlanma sürecinde finansal piyasalardaki belirsizliğin azalmasıyla birlikte ha… — KPSS İktisat

Ekonomik toparlanma sürecinde finansal piyasalardaki belirsizliğin azalmasıyla birlikte hanehalkının nakit tutma eğiliminin ( $c$ ) düştüğü, bankaların ise ihtiyat saikiyle tuttukları serbest rezerv oranını ( $e$ ) azalttıkları bir durum söz konusudur. Diğer değişkenler sabitken, bu değişimlerin para çarpanı ( $m$ ) üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Hem nakit tercih oranındaki ( $c$ ) azalış hem de serbest rezerv oranındaki ( $e$ ) azalış para çarpanının değerini yükseltir.Cevap
B
Nakit tercih oranındaki ( $c$ ) azalış para çarpanını artırırken, serbest rezerv oranındaki ( $e$ ) azalış sızıntıların bir kısmını azalttığı halde çarpanı düşürür.
C
Serbest rezerv oranındaki ( $e$ ) azalış çarpanı artırırken, hanehalkının daha az nakit tutması ( $c$ azalışı) çarpan değerini aşağı çeker.
D
Nakit tercih oranı ve serbest rezerv oranı payda kısmında yer aldığından, bu oranlardaki azalış paydanın küçülmesine bağlı olarak çarpanın belirsizleşmesine neden olur.
E
Para çarpanı dışsal bir değişken olup yalnızca Merkez Bankası'nın belirlediği zorunlu karşılık oranındaki ( $r$ ) değişimlere duyarlıdır.

Cevap

Hem nakit tercih oranındaki hem de serbest rezerv oranındaki azalış para çarpanının değerini yükseltir.

Para çarpanı formülünde (

m = \frac{1+c}{r+e+c}

), payda kısmında yer alan sızıntı oranları olan nakit tercih oranı (

c

), zorunlu karşılık oranı (

r

) ve serbest rezerv oranı (

e

) ile çarpan değeri arasında ters yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Ekonomik toparlanma ve güven artışı nedeniyle hem hanehalkının daha az nakit tutması (

c

düşüşü) hem de bankaların daha az serbest rezerv bulundurması (

e

düşüşü) sistemdeki sızıntıları azaltır. Bu durum, bir birimlik parasal taban artışının daha yüksek miktarda para arzı yaratmasına, yani para çarpanının büyümesine neden olur.

Adım Adım Çözüm

Değişkenlerin yönünü belirleme

c \downarrow

e \downarrow

Soruda hanehalkının nakit tutma eğiliminin ve bankaların ihtiyat rezervlerinin azaldığı belirtilmiştir.

Para çarpanı formülünü uygulama

m = \frac{1+c}{r+e+c}

Para arzı sürecinde parasal tabanın kaç kat para yaratacağını belirleyen formül budur.

Ters yönlü ilişki analizi

c, e, r \downarrow \implies m \uparrow

Paydada yer alan sızıntı oranları (nakit, serbest rezerv ve zorunlu karşılık) ile çarpan arasında ters yönlü ilişki vardır. Matematiksel olarak

\frac{\partial m}{\partial e} < 0

r+e < 1

olduğu sürece

\frac{\partial m}{\partial c} < 0

sonucuna ulaşılır.

Anahtar Kavram

Para Çarpanının Belirleyenleri

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru