Soru

Zorluk: OrtaPara Çarpanı Formülü ve Belirleyenleri

Para arzı mekanizmasında, parasal tabanın (HH) ne kadarlık bir para arzı (MM) yaratacağını belirleyen katsayıya para çarpanı (mm) denir. Bu katsayı; nakit tercih oranı (cc), zorunlu karşılık oranı (rr) ve serbest rezerv oranı (ee) gibi değişkenler tarafından belirlenmektedir. Ekonomik birimlerin bankacılık sistemine olan güveninin arttığı ve ticari bankaların kredi genişlemesi konusunda daha istekli olduğu bir dönemde, hem cc hem de ee oranlarının azaldığı varsayıldığında, para çarpanının seyri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Sistemdeki nakit ve serbest rezerv sızıntılarının azalması nedeniyle para çarpanı katsayısı yükselir.Cevap
  2. B
    Nakit tercih oranındaki azalış çarpanı küçültürken, serbest rezerv oranındaki azalış çarpanı büyütür.
  3. C
    Ekonomik birimlerin nakit tutma eğilimindeki azalış bankaların fon arzını daraltacağı için para çarpanı düşer.
  4. D
    Para çarpanı katsayısı sadece merkez bankası tarafından belirlenen zorunlu karşılık oranlarına duyarlı olduğu için bu gelişmelerden etkilenmez.
  5. E
    Sistemdeki sızıntı oranlarının toplamı azalsa bile, çarpanın pay kısmındaki azalış nedeniyle net etki çarpanın azalması yönünde olur.

Cevap

Sistemdeki nakit ve serbest rezerv sızıntılarının azalması nedeniyle para çarpanı katsayısının yükselmesi beklenir.
Para çarpanı katsayısı (mm), nakit tercih oranı (cc), zorunlu karşılık oranı (rr) ve serbest rezerv oranı (ee) ile ters yönlü bir ilişkiye sahiptir. Bu oranlar sistemdeki 'sızıntıları' ifade eder; yani bankacılık sisteminin dışına çıkan veya kredi olarak verilmeyip atıl bekletilen fonlardır. Ekonomik güven arttığında halk daha az nakit tutar (cc \downarrow) ve bankalar daha fazla kredi vermek istediği için daha az serbest rezerv tutar (ee \downarrow). Sızıntıların azalması, parasal tabanın katlanarak artma kapasitesini yükseltir ve para çarpanını büyütür.

Adım Adım Çözüm

1
Para çarpanı formülünü analiz edin.
m=1+cc+r+em = \frac{1+c}{c+r+e}
Değişkenlerin çarpan üzerindeki matematiksel etkisini görmek için formül temel alınmalıdır.
2
Değişkenlerdeki değişimlerin yönünü belirleyin.
cc \downarrow (Nakit tercih oranı azalıyor) ve ee \downarrow (Serbest rezerv oranı azalıyor).
Soru metninde güven artışı ve kredi istekliliği ile bu oranların azaldığı belirtilmiştir.
3
Değişimlerin çarpan katsayısı (mm) üzerindeki net etkisini hesaplayın.
mm \uparrow (Para çarpanı artar).
cc ve ee oranları para yaratma sürecindeki 'sızıntıları' temsil eder. Sızıntılar azaldığında, aynı parasal taban (HH) ile daha fazla para arzı (MM) yaratılabilir.

Anahtar Kavram

Para Çarpanı ve Sızıntılar İlişkisi

İpuçları

1
Para çarpanı formülünü (m=1+cc+r+em = \frac{1+c}{c+r+e}) düşünün ve sızıntıların azalmasının matematiksel sonucunu değerlendirin.
2
Nakit tercih oranı ve serbest rezerv oranı sistemden para çıkışını (sızıntıyı) temsil eder. Güven ortamında bu sızıntılar azalır.

Daha Fazla Pratik

Para çarpanının faiz oranlarına olan duyarlılığını ve bu durumun para arzı eğrisinin eğimini nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla