Para arzı mekanizmasında, parasal tabanın () ne kadarlık bir para arzı () yaratacağını belirleyen katsayıya para çarpanı () denir. Bu katsayı; nakit tercih oranı (), zorunlu karşılık oranı () ve serbest rezerv oranı () gibi değişkenler tarafından belirlenmektedir. Ekonomik birimlerin bankacılık sistemine olan güveninin arttığı ve ticari bankaların kredi genişlemesi konusunda daha istekli olduğu bir dönemde, hem hem de oranlarının azaldığı varsayıldığında, para çarpanının seyri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Sistemdeki nakit ve serbest rezerv sızıntılarının azalması nedeniyle para çarpanı katsayısı yükselir.Cevap
- BNakit tercih oranındaki azalış çarpanı küçültürken, serbest rezerv oranındaki azalış çarpanı büyütür.
- CEkonomik birimlerin nakit tutma eğilimindeki azalış bankaların fon arzını daraltacağı için para çarpanı düşer.
- DPara çarpanı katsayısı sadece merkez bankası tarafından belirlenen zorunlu karşılık oranlarına duyarlı olduğu için bu gelişmelerden etkilenmez.
- ESistemdeki sızıntı oranlarının toplamı azalsa bile, çarpanın pay kısmındaki azalış nedeniyle net etki çarpanın azalması yönünde olur.
Cevap
Sistemdeki nakit ve serbest rezerv sızıntılarının azalması nedeniyle para çarpanı katsayısının yükselmesi beklenir.
Para çarpanı katsayısı (), nakit tercih oranı (), zorunlu karşılık oranı () ve serbest rezerv oranı () ile ters yönlü bir ilişkiye sahiptir. Bu oranlar sistemdeki 'sızıntıları' ifade eder; yani bankacılık sisteminin dışına çıkan veya kredi olarak verilmeyip atıl bekletilen fonlardır. Ekonomik güven arttığında halk daha az nakit tutar () ve bankalar daha fazla kredi vermek istediği için daha az serbest rezerv tutar (). Sızıntıların azalması, parasal tabanın katlanarak artma kapasitesini yükseltir ve para çarpanını büyütür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Para Çarpanı ve Sızıntılar İlişkisi
İpuçları
1
Para çarpanı formülünü () düşünün ve sızıntıların azalmasının matematiksel sonucunu değerlendirin.
2
Nakit tercih oranı ve serbest rezerv oranı sistemden para çıkışını (sızıntıyı) temsil eder. Güven ortamında bu sızıntılar azalır.
Daha Fazla Pratik
Para çarpanının faiz oranlarına olan duyarlılığını ve bu durumun para arzı eğrisinin eğimini nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s