Para arzı sürecinde para çarpanı (m), parasal tabanın (H) ne kadarlık bir para arzına (M) … — KPSS İktisat

Para arzı sürecinde para çarpanı ( $m$ ), parasal tabanın ( $H$ ) ne kadarlık bir para arzına ( $M$ ) dönüşeceğini belirleyen katsayıdır. Ekonomik belirsizliklerin arttığı bir dönemde, hanehalkının likidite tercihi nedeniyle nakit tercih oranının ( $c$ ) yükseldiği ve ticari bankaların ihtiyat amacıyla serbest rezerv oranlarını ( $e$ ) artırdığı gözlemlenmiştir. Buna göre, para çarpanında meydana gelen bu değişimleri dengelemek ve toplam para arzının daralmasını engellemek isteyen bir Merkez Bankası aşağıdaki politikalardan hangisini uygulamalıdır?

A
Zorunlu karşılık oranlarını ( $r$ ) artırarak banka rezervlerini güçlendirmelidir.
Zorunlu karşılık oranlarını ( $r$ ) düşürerek para çarpanı üzerindeki daraltıcı etkileri telafi etmelidir.Cevap
C
Reeskont faiz oranlarını yükselterek bankaların kredi hacmini daraltmalıdır.
D
Açık piyasa işlemleri çerçevesinde tahvil satışı yaparak piyasadan likidite çekmelidir.
E
Nakit tercih oranı ile para çarpanı arasında doğru yönlü bir ilişki olduğundan herhangi bir işlem yapmamalıdır.

Cevap

Merkez Bankası zorunlu karşılık oranlarını (

r

) düşürerek paydadaki artışı dengelemeli ve para çarpanını istikrara kavuşturmalıdır.

Para çarpanı formülü olan

m = \frac{1 + c}{c + r + e}

uyarınca, nakit tercih oranı (

c

) ve serbest rezerv oranı (

e

) paydada yer alan sızıntılardır. Bu oranların artması, parasal tabanın para yaratma kapasitesini düşürerek çarpanı (

m

) küçültür. Merkez Bankası bu durumu telafi etmek istiyorsa, çarpanı artıran bir hamle yapmalı, yani kontrolündeki zorunlu karşılık oranlarını (

r

) düşürerek paydayı küçültmelidir.

Adım Adım Çözüm

Para çarpanı formülünü analiz etme

m = \frac{1 + c}{c + r + e}

Değişkenlerin çarpan üzerindeki etkisini matematiksel olarak görmek için gereklidir.

Belirleyenlerdeki değişimi formüle uygulama

c \uparrow

e \uparrow

durumunda payda, paya göre daha fazla arttığı için

m \downarrow

Nakit tercih oranı ve serbest rezervler 'sızıntı' niteliğindedir ve çarpanı küçültür.

Politika tepkisini belirleme

m

'yi artırmak için paydadaki diğer değişken olan

r

düşürülmelidir.

Merkez Bankası kontrolündeki

r

oranını azaltarak çarpanın değerini yukarı çekebilir.

Anahtar Kavram

Para Çarpanı ve Sızıntılar

Daha Fazla Pratik

M2 para arzı çarpanında vadeli mevduat tercih oranının (

t

) etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru