Soru

Zorluk: KolayKamu Tercihi Teorisi

Kamu Tercihi Teorisi (Public ChoicePublic\ Choice), siyasal karar alma süreçlerini bir "siyasal piyasa" olarak ele alır ve aktörlerin davranışlarını iktisadi yöntemlerle inceler. Bu teori çerçevesinde bürokrasi üzerine çalışmalar yapan William Niskanen'e göre; bürokratlar, tıpkı özel sektördeki yöneticilerin kar peşinde koşması gibi, kendi faydalarını artırmak için aşağıdakilerden hangisini maksimize etmeye çalışırlar?

  1. Kurumlarına tahsis edilen toplam bütçe miktarınıCevap
  2. B
    Para arzını her yıl sabit bir oranda artırarak fiyat istikrarını
  3. C
    Vergi oranlarını düşürerek toplam arz miktarını
  4. D
    Ekonomideki eksik istihdamı gidermek için efektif talep düzeyini
  5. E
    Ücretlerin esnekliğini sağlayarak piyasanın kendiliğinden dengeye gelmesini

Cevap

Bürokratlar, kendi kurumlarına ayrılan toplam bütçe miktarını maksimize etmeye çalışırlar.
Doğru yanıt olan kurum bütçesinin maksimize edilmesi, William Niskanen'in bürokrasi analizinin temel taşıdır. Niskanen, bürokratların kâr amacı gütmeyen kurumlarda çalıştıkları için kâr yerine bütçeyi büyüterek kendi güç ve prestijlerini artırmayı hedeflediklerini savunur.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu Tercihi Teorisi'ndeki aktörlerin temel motivasyonunu belirle.
Tüm aktörlerin (seçmen, politikacı, bürokrat) kendi çıkarlarını (homo economicushomo\ economicus) maksimize etmeye çalıştığı sonucuna varılır.
Teori, siyasal alandaki bireylerin de piyasadaki bireyler gibi rasyonel ve kişisel çıkar odaklı davrandığını varsayar.
2
William Niskanen'in bürokratlar için tanımladığı spesifik hedefi tespit et.
Bürokratların temel amacının kurum bütçesini maksimize etmek olduğu belirlenir.
Kurum bütçesinin büyüklüğü, bürokratın emrindeki personel sayısını, sosyal statüsünü ve yetki alanını artırır.

Anahtar Kavram

Niskanen'in Bütçe Maksimizasyonu Modeli

İpuçları

1
Kamu Tercihi Teorisi'nde bürokratlar 'kamu yararı' peşinde koşan romantik figürler değil, kendi çıkarlarını düşünen 'iktisadi insan' olarak görülür.
2
Bir bürokratın gücü ve prestiji, genellikle yönettiği personelin sayısı ve kontrol ettiği mali kaynakların büyüklüğü ile ölçülür.

Daha Fazla Pratik

Bürokratların bütçe maksimizasyonu çabasının neden olduğu bütçe açıklarını önlemek için önerilen 'anayasal iktisat' kurallarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla