Examkin

Soru

Zorluk: ZorKamu Tercihi Teorisi

İktisadi analiz araçlarını siyasal karar alma süreçlerine ve aktörlerine uygulayarak 'hükümet başarısızlıklarını' inceleyen Kamu Tercihi Teorisi (Public ChoicePublic\ Choice) çerçevesinde, 'siyasal piyasa' işleyişine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Siyasal piyasada bürokratların bütçe maksimizasyonu çabası ve politikacıların oy maksimizasyonu hedefi, kamu hizmetlerinin Pareto-etkin düzeyin üzerinde sunulmasına ve kaynak israfına yol açmaktadır.Cevap
  2. B
    Seçmenlerin rasyonel bilgisizlik (rational ignorancerational\ ignorance) durumu, bilgi edinme maliyetinin düşük olması nedeniyle her seçmenin siyasal programlar hakkında tam bilgi sahibi olduğunu varsayar.
  3. C
    Ortanca seçmen teoremi (median voter theoremmedian\ voter\ theorem), iki partili bir sistemde siyasi partilerin oy oranlarını artırmak için ideolojik spektrumun uç noktalarına kayarak kutuplaşmayı artıracağını öngörür.
  4. D
    Para arzının her yıl sabit bir oranda artırılmasını öngören kurala dayalı politika yaklaşımı, Kamu Tercihi Teorisi'nin mikro temellerini oluşturan temel metodolojik bireyselcilik ilkesidir.
  5. E
    Laffer Eğrisi analizi, kamu tercihi perspektifinden bakıldığında bürokrasinin bütçe genişlemesini anayasal olarak sınırlayan en temel mali kuraldır.

Cevap

Siyasal piyasada bürokratların bütçe maksimizasyonu ve politikacıların oy maksimizasyonu hedeflerinin kamu kaynaklarının aşırı genişlemesine ve hükümet başarısızlığına yol açtığını ifade eden seçenek doğrudur.
Kamu Tercihi Teorisi'ne göre siyasal süreç bir 'piyasa' gibi işler. Bu piyasada bürokratlar (arz tarafı), William Niskanen'in modelinde açıklandığı gibi, kendi prestij, yetki ve maaşlarını artırmak için birim bütçelerini maksimize etmeye çalışırlar. Politikacılar ise yeniden seçilmek için oy maksimizasyonu peşindedir. Bu iki aktörün etkileşimi, kamu hizmetlerinin toplumun ihtiyaç duyduğu (marjinal sosyal faydanın marjinal sosyal maliyete eşit olduğu) etkin düzeyin ötesine geçmesine ve kaynakların israf edilmesine (hükümet başarısızlığı) neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasal piyasa aktörlerinin (seçmen, politikacı, bürokrat) rasyonel çıkarcı (homo economicus) davranışlarını tanımlama.
Aktörler toplumsal refah yerine kendi faydalarını (oy, bütçe, prestij) maksimize etmeye çalışırlar.
Teorinin temel varsayımı metodolojik bireyselciliktir.
2
Niskanen'in bürokrasi modelini ve politikacıların oy arayışını analiz etme.
Bürokratlar bütçeyi maksimize ederek güç kazanırken, politikacılar seçilmek için popülist harcamalara yönelir.
Siyasal arz tarafındaki bu motivasyonlar kamu kesiminin büyümesine yol açar.
3
Bu bireysel rasyonel davranışların toplumsal sonuçlarını değerlendirme.
Kamu hizmetleri etkin düzeyin üzerinde sunulur ve piyasa başarısızlıklarına çözüm olarak görülen devlet, 'hükümet başarısızlığına' neden olur.
Teorinin 'piyasa başarısızlığına karşı hükümet başarısızlığı' sentezi bu noktada oluşur.

Anahtar Kavram

Siyasal piyasa analizi ve hükümet başarısızlığı (Niskanen ve Kamu Tercihi sentezi)

Daha Fazla Pratik

Bürokrasiyi sınırlamak için önerilen 'Anayasal İktisat' (James Buchanan) ilkelerini ve bütçe denkleştirme zorunluluğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Tercihi Teorisi

Bu konudan daha fazla soru