Soru

Zorluk: OrtaParasal Taban (Rezerv Para) ve Bileşenleri

Para arzı sürecinin temelini oluşturan ve Merkez Bankası'nın 'parasal yükümlülükleri' olarak tanımlanan parasal taban (HH) kavramı, ekonomideki toplam likidite potansiyelini belirleyen en dar tanımlı parasal büyüklüktür. Parasal tabanın bileşenleri ve kapsamı göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu büyüklüğün bir parçası olarak değerlendirilemez?

  1. A
    Dolaşımdaki nakit
  2. B
    Bankaların Merkez Bankası nezdindeki zorunlu karşılıkları
  3. C
    Bankaların Merkez Bankası nezdindeki serbest mevduatları
  4. Ticari bankalarda tutulan vadesiz mevduatlarCevap
  5. E
    Bankaların kasalarında bulunan nakit mevcudu

Cevap

Vadesiz mevduatlar, parasal tabanın (H) değil, para arzının (M1) bir bileşenidir.
Parasal taban (HH veya BB), Merkez Bankası'nın doğrudan kontrol edebildiği ve yükümlülükleri arasında yer alan 'güçlü para'dır. Bileşenleri dolaşımdaki nakit ve toplam banka rezervleridir. Vadesiz mevduatlar ise ticari bankaların halka karşı olan bir yükümlülüğüdür ve kaydi para yaratma süreciyle oluşan para arzı (M1,M2M1, M2) tanımlarına dâhildir.

Adım Adım Çözüm

1
Parasal tabanın temel formülünü hatırla.
H=C+RH = C + R
Parasal taban, dolaşımdaki nakit (CC) ve banka rezervlerinden (RR) oluşur.
2
Banka rezervlerinin alt bileşenlerini analiz et.
R=RR+ER+Kasa NakdiR = RR + ER + \text{Kasa Nakdi}
Rezervler; zorunlu karşılıklar (RRRR), serbest rezervler (ERER) ve bankaların kasalarındaki nakdin toplamıdır.
3
Seçenekleri formülle karşılaştır.
Vadesiz mevduatlar (DD) bu toplamda yer almaz.
Vadesiz mevduatlar halkın bankalardaki varlığıdır ve para arzı formülünde (M1=C+DM1 = C + D) yer alır.

Anahtar Kavram

Parasal Taban (H) ile Para Arzı (M) Ayrımı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla