Soru

Zorluk: ZorParasal Taban (Rezerv Para) ve Bileşenleri

Merkez Bankası analitik bilançosu hiyerarşisi dikkate alındığında; Hazine'nin Merkez Bankası nezdindeki mevduat hesabını kullanarak piyasaya (hanehalkı veya firmalara) nakit ödeme yapması durumunda, 'Rezerv Para' (HH) ve 'Merkez Bankası Parası' (MBPMBP) büyüklüklerinde meydana gelecek değişim aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. Rezerv Para artar, Merkez Bankası Parası değişmez.Cevap
  2. B
    Rezerv Para değişmez, Merkez Bankası Parası artar.
  3. C
    Rezerv Para azalır, Merkez Bankası Parası değişmez.
  4. D
    Her iki büyüklük de artar.
  5. E
    Her iki büyüklük de azalır.

Cevap

Hazine'nin piyasaya yaptığı ödeme sonucunda Rezerv Para artarken, Merkez Bankası Parası değişmez.
Merkez Bankası analitik bilançosunda 'Merkez Bankası Parası', 'Rezerv Para' ile 'Kamu Mevduatı'nın toplamından oluşur. Hazine piyasaya ödeme yaptığında MB nezdindeki Kamu Mevduatı azalır. Bu ödeme piyasaya nakit olarak çıktığında 'Emisyon' kalemini, bankalar aracılığıyla yapıldığında ise 'Bankalar Mevduatı' kalemini artırır. Hem emisyon hem de banka mevduatları 'Rezerv Para'nın bileşenleri olduğu için Rezerv Para artar. Ancak MBP'nin bir bileşeni (Kamu Mevduatı) azalırken diğer bileşeni (Rezerv Para) aynı miktarda arttığı için toplam Merkez Bankası Parası büyüklüğü değişmez.

Adım Adım Çözüm

1
Merkez Bankası analitik bilanço hiyerarşisinin tanımlanması
MBP=Rezerv Para+Kamu MevduatıMBP = Rezerv\ Para + Kamu\ Mevduatı
Değişimi analiz edebilmek için bileşenlerin hangi hiyerarşik katmanda yer aldığını bilmek gerekir.
2
Hazine'nin ödeme yapma işleminin bileşenler üzerindeki etkisinin analizi
Kamu Mevduatı \downarrow, Emisyon (veya Banka Mevduatları) \uparrow
Hazine mevduatını kullandığında MB'deki hesabı azalır, bu para piyasaya çıktığında ya nakit (emisyon) olarak dolaşıma girer ya da banka rezervlerine eklenir.
3
Rezerv Para üzerindeki etkinin değerlendirilmesi
Rezerv Para (HH) \uparrow
Rezerv Para; emisyon, banka mevduatları, fon hesapları ve banka dışı kesim mevduatlarından oluşur. Emisyon veya banka mevduatındaki artış Rezerv Para'yı doğrudan artırır.
4
Merkez Bankası Parası üzerindeki toplam etkinin hesaplanması
MBPMBP değişmez.
Merkez Bankası Parası, Rezerv Para ve Kamu Mevduatı'nın toplamıdır. Kamu Mevduatı'ndaki azalış, Rezerv Para'daki artışla tam olarak dengelendiği için toplam büyüklük sabit kalır.

Anahtar Kavram

Merkez Bankası Analitik Bilanço Hiyerarşisi ve Pasif Kalemleri Arasındaki Geçişkenlik
Bu soruyu puanla