Soru

Zorluk: Orta1923-1929 Dönemi: İzmir İktisat Kongresi ve Liberal Dönem

19231923-19291929 dönemi Türkiye ekonomisi, İzmir İktisat Kongresi'nde temelleri atılan ve "Misak-ı İktisadi" esaslarına dayanan, özel teşebbüsün öncülüğünü hedefleyen bir modelle karakterize edilir. Bu süreçte milli bir ekonominin inşası için tarım, sanayi ve ticaret alanlarında çeşitli yapısal adımlar atılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 19231923-19291929 yılları arasını kapsayan bu dönemde uygulanan iktisat politikalarından veya gerçekleşen temel gelişmelerden biri değildir?

  1. A
    Tarımsal üretimi artırmak ve köylünün mali yükünü hafifletmek amacıyla 19251925 yılında Aşar vergisinin kaldırılması
  2. B
    Özel sektöre sermaye ve kredi imkanı sunmak amacıyla ilk milli banka olan Türkiye İş Bankası'nın kurulması
  3. C
    Özel sermaye yatırımlarını teşvik etmek ve sanayileşmeyi hızlandırmak için 19271927 yılında Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun çıkarılması
  4. Temel tüketim ve ara malların üretimini gerçekleştirmek amacıyla Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın uygulamaya konulmasıCevap
  5. E
    Lozan Antlaşması gereği gümrük tarifelerinin 19291929 yılına kadar değiştirilememesi nedeniyle dış ticarette kısıtlı bir korumacılık uygulanabilmesi

Cevap

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın uygulamaya konulması, 19231923-19291929 dönemine ait bir gelişme değildir; bu plan 19301930'larda başlayan devletçilik döneminin bir ürünüdür.
Doğru cevap olan ifade, Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın uygulanmasını içermektedir. Bu plan, 19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın ardından Türkiye'nin iktisadi modelini devletçiliğe kaydırmasıyla (19301930 sonrası) gündeme gelmiş ve 19341934 yılında yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla 19231923-19291929 arasındaki liberal dönemde yer almaz.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem analizi yapılması
19231923-19291929 dönemi, İzmir İktisat Kongresi kararlarıyla şekillenen, özel teşebbüsün desteklendiği liberal bir dönemdir.
Sorunun zaman dilimi ve iktisadi felsefesi arasındaki ilişkiyi kurmak için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki olayların kronolojik olarak değerlendirilmesi
Aşar'ın kaldırılması (19251925), İş Bankası (19241924), Teşvik-i Sanayi (19271927) ve Lozan gümrük kısıtları (19231923-19291929) bu döneme uygundur.
Hangi gelişmenin belirtilen yılların dışında kaldığını tespit etmek için tarihler kontrol edilmelidir.
3
Planlı dönem ayrımının yapılması
Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (19331933 hazırlık, 19341934 uygulama), 19291929 Büyük Buhranı sonrası geçilen devletçi modelin bir sonucudur.
Liberal dönem ile devletçi (planlı) dönem arasındaki temel farkı belirleyerek doğru sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

1923-1929 Liberal Dönem ve 1930 Sonrası Devletçilik Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Lozan Antlaşması'ndaki gümrük sınırlamalarının 1929'da sona ermesi ile gümrük duvarlarının yükseltilmesi arasındaki ilişkiyi inceleyen bir soru çözülebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla