Examkin

Soru

Zorluk: Orta1923-1929 Dönemi: İzmir İktisat Kongresi ve Liberal Dönem

Türkiye ekonomisinde 19231923-19291929 dönemini kapsayan liberal süreç, 19301930'lu yılların başından itibaren yerini devletçi politikalara bırakmıştır. Bu köklü makroekonomik eksen değişikliğinde hem ülke içindeki yapısal yetersizlikler hem de küresel ölçekli krizler belirleyici olmuştur.

Aşağıdakilerden hangisi bu dönemde liberal politikaların terk edilerek devletçiliğe yönelinmesinde etkili olan içsel (ülke içi) nedenlerden biri değildir?

  1. A
    19271927 tarihli Teşvik-i Sanayi Kanunu'na rağmen özel sektörün sermaye birikimi yetersizliği nedeniyle sanayileşmeyi gerçekleştirememesi
  2. 19291929 yılında başlayan Dünya Ekonomik Buhranı sonucunda Türkiye'nin temel ihraç ürünü olan tarımsal malların dış piyasa fiyatlarında görülen keskin düşüşCevap
  3. C
    Yerli girişimcilerin teknik bilgi, kalifiye işgücü ve organizasyon yeteneği bakımından sanayi yatırımları için henüz yeterli olgunluğa erişememesi
  4. D
    Milli sermaye birikiminin zayıf olması sebebiyle özel sektörün kâr marjı düşük ve riskli altyapı yatırımlarından kaçınması
  5. E
    Ülke genelinde demiryolu ve liman gibi temel altyapı tesislerinin yetersizliğinin özel sektör yatırımlarını kısıtlaması

Cevap

19291929 Dünya Ekonomik Buhranı, Türkiye ekonomisini dış ticaret ve döviz dengesi üzerinden etkileyen küresel (dışsal) bir gelişmedir ve içsel nedenler arasında sayılamaz.
Doğru cevap olan seçenekte belirtilen 19291929 Dünya Ekonomik Buhranı, Amerika Birleşik Devletleri'nde başlayan ve tüm dünyayı etkisi altına alan küresel bir krizdir. Bu kriz, Türkiye'nin tarımsal ihraç mallarına olan talebi azaltmış ve fiyatların düşmesine neden olmuştur; dolayısıyla bu bir 'dışsal' nedendir. Diğer seçeneklerdeki sermaye yetersizliği, teknik bilgi eksikliği ve altyapı sorunları ise Türkiye'nin o günkü sosyo-ekonomik yapısından kaynaklanan 'içsel' nedenlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
19231923-19291929 liberal döneminin karakteristik özelliklerini analiz et.
Bu dönemde özel girişim desteklenmiş ancak sermaye ve teknik bilgi eksikliği nedeniyle beklenen sanayi atılımı gerçekleşememiştir.
Geçişin nedenlerini doğru sınıflandırmak için başlangıç koşullarının bilinmesi gerekir.
2
Devletçiliğe geçişin nedenlerini 'İçsel' ve 'Dışsal' olarak ikiye ayır.
İçsel nedenler: Sermaye yetersizliği, altyapı eksikliği, girişimci noksanlığı. Dışsal nedenler: 1929 Dünya Ekonomik Buhranı, dış ticaret hadlerinin bozulması.
Soru kökünde istenen ayrımı yapmak için kavramsal tasnif gereklidir.
3
Seçenekleri bu tasnife göre değerlendir.
Tarımsal fiyatlardaki düşüş ve dış ticaret krizi, ABD merkezli başlayan küresel krizin (dışsal) bir sonucudur.
Doğru seçeneği belirlemek için faktörün kaynağını (iç/dış) tespit et.

Anahtar Kavram

1923-1929 Liberal Döneminden Devletçiliğe Geçiş Süreci

İpuçları

1
Faktörleri 'Türkiye'nin kendi iç yapısı' ve 'Dünya genelindeki olaylar' şeklinde ayırmaya çalışın.
2
19291929 yılında Wall Street'te başlayan olayın Türkiye ekonomisine etkisini hatırlayın.
3
Bir krizin başka bir ülkede başlayıp dış ticaret yoluyla yayılması onu dışsal (eksojen) kılar.

Daha Fazla Pratik

İzmir İktisat Kongresi'nde alınan 'Misak-ı İktisadi' kararları ile Devletçilik dönemi Sanayi Planları arasındaki farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

1923-1929 Dönemi: İzmir İktisat Kongresi ve Liberal Dönem

Bu konudan daha fazla soru